AI TAKEAWAYS

• Η πράσινη μετάβαση της ναυτιλίας μετατρέπεται σε γεωπολιτική σύγκρουση
• Η Ελλάδα επηρεάζει καθοριστικά την ευρωπαϊκή στάση λόγω ναυτιλιακής ισχύος
• Το LNG αποτελεί το σημείο τριβής μεταξύ κλιματικής αυστηρότητας και ενεργειακού ρεαλισμού
• Μια αδύναμη συμφωνία IMO μπορεί να αποδυναμώσει το ETS

Ο γενικός γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), Αρσένιο Ντομίνγκες, απηύθυνε σαφές μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή: χωρίς συμβιβασμό, η παγκόσμια συμφωνία για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας κινδυνεύει να παραμείνει «παγωμένη».

Κατά τις επαφές του στις Βρυξέλλες, ο επικεφαλής του IMO ζήτησε επανεξέταση της ευρωπαϊκής στάσης πριν την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων τον Απρίλιο. Σύμφωνα με πηγές, αυτό μεταφράζεται σε πιο ευέλικτη προσέγγιση έναντι ενός σχεδίου που έως πρόσφατα θεωρούνταν ορόσημο για την παγκόσμια κλιματική πολιτική.

Η κατάρρευση της συμφωνίας

Τον Οκτώβριο, οι συνομιλίες για μια διεθνή συμφωνία που θα οδηγούσε τη ναυτιλία σε μηδενικές καθαρές εκπομπές κατέρρευσαν, όταν η Ουάσιγκτον απείλησε με κυρώσεις χώρες που υποστήριζαν αυστηρές ρυθμίσεις και ποινές για τα πιο ρυπογόνα καύσιμα.

Αρχικά, τα κράτη-μέλη της ΕΕ είχαν ταχθεί υπέρ φιλόδοξου πλαισίου. Ωστόσο, η διαφοροποίηση Ελλάδας και Κύπρου — χωρών με ισχυρή ναυτιλιακή παρουσία — αποδυνάμωσε την ενιαία ευρωπαϊκή γραμμή.

LNG ή βιοκαύσιμα;

Η διαμάχη εστιάζει στη μεταχείριση του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

• Η Ελλάδα, με ναυτιλία που αντιστοιχεί περίπου στο 8% του ΑΕΠ της, ζητά ευνοϊκότερη μεταχείριση του LNG.
• Η Δανία, με κολοσσό τη Maersk, στηρίζει αυστηρότερη προσέγγιση που προκρίνει τα βιοκαύσιμα.
• Η Κίνα εμφανίζεται διαλλακτική προς τη «σκληρή» γραμμή.
• Η Γαλλία επανεξετάζει τη στάση της.

Σύγκρουση εντός Κομισιόν

Η DG CLIMA, που υπερασπίζεται την κληρονομιά της Πράσινης Συμφωνίας, αντιδρά σε οποιαδήποτε χαλάρωση. Το επιχείρημα: το LNG παραμένει σημαντικά ρυπογόνο.

Αντίθετα, η DG MOVE και κύκλοι που πρόσκεινται σε κράτη με ισχυρή ναυτιλία επιδιώκουν επαναδιαπραγμάτευση.

Το 2024, η ΕΕ ενέταξε τη ναυτιλία στο Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS). Μια πιο αδύναμη παγκόσμια συμφωνία στον IMO θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα για χαλάρωση και των ευρωπαϊκών κανόνων — όπως συνέβη στην αεροπορία.

Πολιτική κλιμάκωση

Η διαφωνία έχει μεταφερθεί και σε επίπεδο Επιτρόπων, ενώ αυξάνονται οι φωνές που ζητούν παρέμβαση των αρχηγών κρατών.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό. Είναι γεωπολιτικό και βιομηχανικό:
Θα επιλέξει η Ευρώπη ιδεολογική συνέπεια ή γεωοικονομικό ρεαλισμό;

FAQ

Τι είναι η συμφωνία του IMO;

Παγκόσμια πρωτοβουλία για μείωση εκπομπών της διεθνούς ναυτιλίας.

Γιατί αντιδρά η Ελλάδα;

Επειδή μεγάλο μέρος του στόλου της χρησιμοποιεί ή επενδύει σε LNG.

Μπορεί να αλλάξει το ETS της ΕΕ;

Ναι, εάν μια παγκόσμια συμφωνία χρησιμοποιηθεί ως πολιτικό επιχείρημα για προσαρμογές.