fbpx

WSJ: Η Ναυμαχία της Σαλαμίνας δεν τελείωσε ποτέ για την Ελλάδα

Sharing is caring!

WSJ: Η Ναυμαχία της Σαλαμίνας δεν τελείωσε ποτέ για την Ελλάδα
WSJ: Η Ναυμαχία της Σαλαμίνας δεν τελείωσε ποτέ για την Ελλάδα

Στην αυξανόμενη ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τις προσδοκίες της Αθήνα για στήριξη από την Ευρώπη αναφέρεται άρθρο της Wall Street Journal με τον τίτλο «Για την Ελλάδα η ναυμαχία της Σαλαμίνας δεν τελείωσε ποτέ».

Όπως σχολιάζει το δημοσίευμα, πολλοί πιστεύουν ότι, καθώς οι Έλληνες προστάτευσαν την Ευρώπη στο μακρινό παρελθόν, ενώ συνεχίζουν και σήμερα να φυλάσσουν τα ανατολικά σύνορα της ηπείρου, οι Ευρωπαίοι οφείλουν να το ανταποδώσουν με τη σημερινή τους στήριξη.

Ο δημοσιογράφος Γιάννης Ψαρόπουλος, ο οποίος υπογράφει το άρθρο, θυμίζει τον ιστορικό θρίαμβο στη ναυμαχία της Σαλαμίνας το 480 πΧ, όταν 300 ελληνικά πλοία νίκησαν έναν περσικό στόλο τέσσερις φορές μεγαλύτερο και αναφέρει ότι σχεδιάστηκε σειρά εκδηλώσεων στην Ελλάδα για την επέτειο των 2.500 ετών από τη ναυμαχία. Μεταξύ αυτών και η παράσταση της τραγωδίας «Πέρσες» του Αισχύλου στην Επίδαυρο τον Ιούλιο.

Η παρ’ ολίγον… επανάληψη της ναυμαχίας της Σαλαμίνας

«Λίγες ημέρες πριν από την παράσταση στην Επίδαυρο η Ελλάδα ετοιμαζόταν για επανάληψη της ναυμαχίας» αναφέρει, θυμίζοντας ότι την 21η Ιουλίου η Τουρκία ανακοίνωσε ότι το Oruc Reis θα περάσει τα ελληνικά χωρικά ύδατα για έρευνες πετρελαίου και φυσικού αερίου. «Για δύο ημέρες το ελληνικό και το τουρκικό πολιτικό ναυτικό ήταν σε θέση μάχης στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, πριν υπάρξει γερμανική παρέμβαση, η οποία οδήγησε τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να ανακοινώσει την αναστολή της αποστολής».

Στο άρθρο επισημαίνεται ότι η ένταση κλιμακώνεται σταδιακά επί χρόνια στο Αιγαίο και ελάχιστοι Έλληνες θεωρούν ότι ο κίνδυνος έχει ήδη κορυφωθεί, ενώ υπογραμμίζεται ο ρόλος της Γαλλίας ως η μόνη χώρα της ΕΕ που εμφανίζεται έτοιμη να προσφέρει στρατιωτική βοήθεια σε περίπτωση πολέμου.

Φύλακες των συνόρων της Ευρώπης

Όπως σχολιάζει ο δημοσιογράφος «από την εποχή της Ναυμαχίας της Σαλαμίνας και έπειτα οι Έλληνες θεωρούν ότι φυλάσσουν τις ανατολικές πύλες της Ευρώπης», ενώ προσθέτει πως ο Αισχύλος, βετεράνος της μάχης, υπογράμμισε τη διαφορά ανάμεσα στα πολιτικά συστήματα της δημοκρατικής Αθήνας και της μοναρχικής Περσίας.

Το Αιγαίο συνέχισε επί αιώνες να είναι το σύνορο Ευρώπης – Ασίας, επισημαίνεται στο δημοσίευμα, ενώ σημειώνεται ότι «αυτό το γεωπολιτικό ρήγμα παραμένει αδρανές από το 1923, όταν η Συνθήκη της Λωζάνης όρισε τα σύνορα της σύγχρονης Ελλάδας και της Τουρκίας». Ωστόσο τώρα «επιστρέφει στη ζωή, σαν υποθαλάσσια τεκτονική πλάκα, καθώς η Τουρκία επιδιώκει να διευρύνει τα θαλάσσια όρια της βαθιά στη Μεσόγειο».

Ο δημοσιογράφος σημειώνει πως όταν η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση οδήγησε στη κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας το 2010, οι εταίροι της Ευρωζώνης χορήγησαν δάνεια έκτακτης ανάγκης με αυστηρούς όρους για τον προϋπολογισμό. Τότε, θυμάται, ένας πρώην επικεφαλής της Αεροπορίας, του οποίου η σύνταξη κόπηκε στο μισό του είπε: «Δεν θυμούνται τη Σαλαμίνα; Δεν θυμούνται τον Μαραθώνα; Δεν αξίζουν αυτές οι μάχες να τις σκεφτόμαστε σήμερα; Δεν μπορούν να είναι λίγο πιο «μαλακοί» μαζί μας  σήμερα οι Ευρωπαίοι, που τους προστατεύσουμε τότε;».

Την άποψη αυτή, όπως προσθέτει, συμμερίζονται πολλοί στην Ελλάδα σήμερα. «Όπως και το 480 πχ, σήμερα οι Έλληνες αντιμετωπίζουν έναν αντίπαλο με υπεροχή στο στόλο. Απέναντι στον νέο στόλο φρεγατών της Τουρκίας είναι πολεμικά πλοία της Ελλάδας έως και 50 ετών».

Η ναυμαχία της Σαλαμίνας αποτελεί την πλέον περίφημη της αρχαιότητας και μια από τις σημαντικότερες στην παγκόσμια στρατιωτική ιστορία.

Η έκβασή της είχε ως αποτέλεσμα την απομάκρυνση του περσικού κινδύνου από την Ελλάδα, έργο που άρχισε ουσιαστικά 10 χρόνια πριν, με την Μάχη του Μαραθώνα.

Η ναυμαχία διεξήχθη στις 28 ή 29 Σεπτεμβρίου του 480 π.Χ. (υπάρχει και η εκδοχή της 22ας Σεπτεμβρίου) στο στενό της Σαλαμίνας.

Ο ελληνικός στόλος με μικρές δυνάμεις αλλά με άριστη τακτική υπό την εμπνευσμένη ηγεσία του Θεμιστοκλή κατατρόπωσε τον πανίσχυρο στόλο των Περσών.

Η προετοιμασία

Μετά την πτώση των Θερμοπυλών, οι Πέρσες του Ξέρξη προχώρησαν προς την Αθήνα, την οποία κατέλαβαν εύκολα, γιατί οι Αθηναίοι την είχαν εγκαταλείψει.Είχαν πάρει χρησμό από το μαντείο των Δελφών, πως μόνο «τα ξύλινα τείχη» θα τους έσωζαν και τέτοια θεώρησαν τα καράβια τους, στα οποία και κατέφυγαν.Μόνο μερικοί γέροντες έμειναν πίσω.

Καθώς δεν μπορούσαν να κατανοήσουν την εξήγηση του Θεμιστοκλή ότι τα «ξύλινα τείχη» ήταν τα καράβια, έμειναν στην Αθήνα, κλείστηκαν στην Ακρόπολη κι έφτιαξαν γύρω πραγματικά ξύλινα τείχη.Όπως ήταν επόμενο, όταν έφθασαν οι Πέρσες, τους σκότωσαν κι έκαψαν την Αθήνα.Σχεδόν με την είσοδο των Περσών στην Αθήνα, αγκυροβόλησε στον όρμο του Φαλήρου και ο περσικός στόλος, έχοντας παραπλεύσει την Εύβοια και το Σούνιο.

Οι Αθηναίοι, αφού μετέφεραν τα γυναικόπαιδα για περισσότερη ασφάλεια στην Αίγινα, μπήκαν στα καράβια τους και προετοιμάστηκαν για την αναμέτρηση με τους Πέρσες.

Το πολεμικό συμβούλιο των Ελλήνων, που έγινε στη Σαλαμίνα, υπήρξε θυελλώδες.

Ο Σπαρτιάτης Ευρυβιάδης πρότεινε να δοθεί η ναυμαχία στον Ισθμό της Κορίνθου, με κυριότερο επιχείρημα ότι σε περίπτωση αποτυχίας θα μπορούσαν να καταφύγουν στο εσωτερικό της Πελοποννήσου και να συνεχίσουν από εκεί τον αγώνα.

Μαζί του συντάχθηκαν και οι Κορίνθιοι.

Η επιμονή του Θεμιστοκλή

Ο Αθηναίος Θεμιστοκλής επέμενε να γίνει η ναυμαχία στη Σαλαμίνα και μαζί του συντάχθηκαν οι Μεγαρείς και οι Αιγινήτες.

Πίστευε ότι εάν οι μικρές ελληνικές δυνάμεις αγωνίζονταν σε ανοιχτή θάλασσα με τον τεράστιο σε όγκο περσικό στόλο δεν είχαν καμία ελπίδα νίκης.

Αντιθέτως, πίστευε πως ήταν ιδανικό μέρος για τη ναυμαχία το στενό της Σαλαμίνας, όπου τα πολυάριθμα περσικά πλοία δεν θα μπορούσαν να αναπτυχθούν.

Κατά τη διάρκεια του συμβουλίου, η ένταση ξεπέρασε τα όρια και μεταξύ των αρχηγών των Ελλήνων ανταλλάχτηκαν βαριές εκφράσεις.

Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι ο Κορίνθιος στρατηγός Αδείμαντος ειρωνεύτηκε τον Θεμιστοκλή, λέγοντάς του ότι δεν έχει πια πατρίδα, γιατί την Αθήνα την είχαν κυριεύσει οι Πέρσες.

Ο Θεμιστοκλής, όμως, του απάντησε περήφανα:

«εστίν ημίν πατρίς αι διακόσιαι νήες πεπληρωμέναι» (η πατρίδα μου είναι τα 200 πλοία με το πλήρωμά τους), γιατί από τα τριακόσια ελληνικά πλοία, τα διακόσια ήταν αθηναϊκά.

Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, σε μια στιγμή έντασης, ο Σπαρτιάτης Ευρυβιάδης σήκωσε τη ράβδο του για να χτυπήσει τον Θεμιστοκλή.

Εκείνος, τότε, ατάραχος τον αποστόμωσε με το περίφημο: «Πάταξον μεν, άκουσον δε».

Το τέχνασμα

Ο Ευρυβιάδης μπορεί να ήταν τυπικά ο αρχηγός των ελληνικών δυνάμεων, αλλά ο Θεμιστοκλής ήταν ο ιθύνων νους της επιχείρησης.

Για να επιταχύνει τη ναυμαχία μεταχειρίσθηκε το εξής τέχνασμα: Έστειλε κρυφά στους Πέρσες τον παιδαγωγό του Σίκινο να τους πει ότι δήθεν οι Έλληνες ετοιμάζονται να φύγουν από τη Σαλαμίνα κι αν θέλουν να τους νικήσουν να τρέξουν να τους προλάβουν.

Ό Ξέρξης έπεσε στην παγίδα και διέταξε να κυκλώσουν τον ελληνικό στόλο και να αποκλείσουν τη δίοδο υποχώρησής του προς τον Ισθμό της Κορίνθου.

Την κρίσιμη αυτή ώρα ο πολιτικός αντίπαλος του Θεμιστοκλή κι εξόριστος στην Αίγινα, Αριστείδης, πέρασε τις γραμμές των Περσών με κίνδυνο τής ζωής του κι έφθασε στο πλοίο του Θεμιστοκλή.

Αφού του αποκάλυψε τις κινήσεις του περσικού στόλου, του ανακοίνωσε ότι τώρα που ή πατρίδα τους βρίσκεται σε κίνδυνο ξεχνάει κάθε έχθρα που είχε μαζί του και δέχεται να πολεμήσει ως απλός στρατιώτης κάτω από τις διαταγές του.

Οι Πέρσες παρέταξαν γύρω στα 1.200 πολεμικά πλοία, αν και νεώτερες πηγές τα υπολογίζουν από 600 έως 800, ενώ οι Έλληνες περίπου 371 τριήρεις, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο.

Η ναυμαχία

Την αυγή της 28ης ή 29ης Σεπτεμβρίου του 480 π.Χ. οι δύο στόλοι βρέθηκαν ο ένας απέναντι στον άλλο, έτοιμοι για ναυμαχία.

Ο Ξέρξης, βέβαιος για τη νίκη του, καθόταν σε χρυσό θρόνο πάνω στο όρος Αιγάλεω, για να απολαύσει το πολεμικό θέαμα.

Πρώτοι όρμησαν οι Έλληνες, ψάλλοντες τον παιάνα:

«Ω παίδες Ελλήνων ίτε, ελευθερούτε, πατρίδα, ελευθερούτε δε παίδας, γυναίκας, θεών τε πατρώων έδη, θήκας τε προγόνων·νυν υπέρ πάντων αγών».

Άρχισε, τότε, ένας αγώνας άγριος, σκληρός και φοβερός.

Τα πολεμικά τραγούδια των Ελλήνων, οι σάλπιγγες, οι πολεμικές κραυγές, οι κρότοι από τα έμβολα, οι φωτιές που πετούσαν στα περσικά πλοία αλλά προπάντων η ναυτική τέχνη, η παλικαριά και η γενναιότητα των Αθηναίων και των Αιγινητών κατατρόμαξαν τους Πέρσες και τους συμμάχους τους, Φοίνικες.

Μέχρι το μεσημέρι, η νίκη άρχισε να γέρνει προς τη μεριά των Ελλήνων.

Η μάχη συνεχίστηκε όλη την ημέρα, ώσπου το βράδυ η θάλασσα ήταν γεμάτη από ξύλα και περσικά κορμιά.

Οι Πέρσες είχαν νικηθεί.

Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης αναφέρει ότι οι Πέρσες έχασαν 200 πλοία και οι Έλληνες 40.

Κατά τη διάρκεια της ναυμαχίας, ο Αριστείδης σε μια παράλληλη επιχείρηση αποβιβάστηκε στην Ψυττάλεια με ομάδα επίλεκτων Αθηναίων οπλιτών και εξόντωσε την περσική φρουρά, που είχε αναπτυχθεί στη νησίδα του Σαρωνικού.

Ταπεινωμένος ο Ξέρξης κατέφυγε με τα υπολείμματα του στόλου του στον Ελλήσποντο.

Στην Ελλάδα παρέμεινε ο στρατηγός του Μαρδόνιος με 300.000 άνδρες για τη συνέχιση του αγώνα. Οι Πέρσες δεν είχαν πει ακόμα την τελευταία τους λέξη.

Η περίλαμπρη νίκη των Ελλήνων οφείλεται εν πολλοίς στο στρατηγικό δαιμόνιο του Θεμιστοκλή και στην ανώτερη ναυτική τέχνη των Ελλήνων.

Στον Αθηναίο πολιτικό και στρατηγό αποδόθηκαν εξαιρετικές τιμές. Όταν κάποτε προσήλθε στους Ολυμπιακούς Αγώνες ως θεατής, όλοι οι παρευρισκόμενοι τον αποθέωσαν ως σωτήρα της Ελλάδας.

One thought on “WSJ: Η Ναυμαχία της Σαλαμίνας δεν τελείωσε ποτέ για την Ελλάδα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *