Η Trumpworld εναντίον της Ευρώπης: Από τη μετανάστευση στο ΝΑΤΟ, μια νέα σύγκρουση για το ποιος ορίζει τη Δύση

Μόλις πριν από λίγους μήνες, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούσαν ότι η Αμερική δεν έμοιαζε πλέον με σταθερό σύμμαχο. Τώρα, αυτό δεν είναι καν το μεγαλύτερο πρόβλημα. Ολοένα και περισσότεροι Ευρωπαίοι ηγέτες φοβούνται ότι ο Ντόναλντ Τραμπ όχι μόνο κρατά αποστάσεις, αλλά αντιμετωπίζει τις φιλελεύθερες δυτικές δημοκρατίες ως αντιπάλους.

Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!

«Βρισκόμαστε σε μια μάχη για τη Δύση», λέει ένας έμπειρος, πολιτικός σύμβουλος σε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, κάποιος που δεν πανικοβάλλεται εύκολα. Μιλά για ένα είδος “επαναστατικής διάθεσης” μέσα στη δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ. Οι πιο φανατικοί υποστηρικτές του δεν συζητούν πλέον για κοινές αμυντικές υποχρεώσεις στο ΝΑΤΟ. Θέλουν κάτι πολύ πιο ριζικό: να αλλάξει πλήρως ο πολιτικός χάρτης της Ευρώπης υπέρ της εθνικιστικής δεξιάς — από το Reform UK στη Βρετανία μέχρι το National Rally στη Γαλλία και το AfD στη Γερμανία.

Την ίδια στιγμή, καθώς εμπλέκονται στις “πολιτισμικές μάχες” της Δύσης, πολλοί άνθρωποι γύρω από τον Τραμπ φαίνεται να ενδιαφέρονται λιγότερο να βοηθήσουν την Ευρώπη απέναντι στη Ρωσία. Ευρωπαίος αξιωματούχος που συμμετείχε σε συναντήσεις στην Ουάσινγκτον λέει ότι πολλοί οπαδοί του MAGA κατηγορούν τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι «καταστρέφουν τον δυτικό πολιτισμό» επιτρέποντας τη μαζική μετανάστευση, επιβάλλοντας πολιτική ορθότητα και παραδίδοντας την κυριαρχία τους στην ΕΕ. Το τελικό συμπέρασμα πολλών συναντήσεων, λέει, ήταν το ίδιο: η Ευρώπη είναι εχθρός και δεν αξίζει αμερικανική προστασία.

Σήμερα στην Ουάσινγκτον, η Ευρώπη συχνά αντιμετωπίζεται με μεγαλύτερη δυσπιστία ακόμη και από την Κίνα ή τη Ρωσία. Το μήνυμα της νέας αμερικανικής στρατηγικής φαίνεται να είναι ότι η Αμερική δεν θα επιχειρεί πλέον να «διορθώνει» τον κόσμο. Σε ομιλία του στη Σαουδική Αραβία τον Μάιο, ο Τραμπ κατηγόρησε τους «δυτικούς παρεμβατιστές» που δίδασκαν σε άλλες χώρες πώς να κυβερνούν. Λίγο αργότερα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διέταξε όλες τις πρεσβείες να σταματήσουν να σχολιάζουν το αν οι εκλογές στις χώρες όπου βρίσκονται είναι δίκαιες — και να επικεντρωθούν μόνο στα συμφέροντα των ΗΠΑ.

Παρόλα αυτά, η κυβέρνηση Τραμπ δεν διστάζει να σχολιάζει το πώς πρέπει να κυβερνάται η Ευρώπη. Σε μια ομιλία στο Μόναχο, ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς επέκρινε την Ευρώπη για τους περιορισμούς στην ελευθερία του λόγου και για την πολιτική απομόνωσης λαϊκιστικών κομμάτων. Όμως προκάλεσε αντιδράσεις όταν είπε ότι αυτές οι πρακτικές αποτελούν «εσωτερική απειλή πιο σοβαρή από τη Ρωσία».

Η επιθετική αυτή λογική επανήλθε τον Νοέμβριο, όταν οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι θα αρχίσουν να συλλέγουν δεδομένα για εγκλήματα που διαπράττουν μετανάστες στην Ευρώπη, τον Καναδά, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία — με έμφαση σε επιθέσεις ισλαμιστών εξτρεμιστών. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η μαζική μετανάστευση είναι «υπαρξιακή απειλή για τον δυτικό πολιτισμό». Οι Αμερικανοί διπλωμάτες καλούνται πλέον να πιέσουν τις κυβερνήσεις των χωρών αυτών για πιο αυστηρή μεταναστευτική πολιτική.

Στην πράξη, όμως, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ήδη πιέζονται από τους δικούς τους ψηφοφόρους στο θέμα της μετανάστευσης. Έτσι, το πιθανότερο είναι οι νέες οδηγίες να οδηγήσουν απλώς σε άβολες συναντήσεις, όπου Αμερικανοί αξιωματούχοι θα λένε στους Ευρωπαίους πολιτικούς πράγματα που ήδη συζητούν καθημερινά.

---

Ο «ηγέτης του ελεύθερου κόσμου» δεν υπάρχει πια

Οι Ευρωπαίοι δικαιολογημένα αναρωτιούνται γιατί η κυβέρνηση Τραμπ μιλά για «δυτικό πολιτισμό» και όχι για κοινές αξίες όπως η δημοκρατία, η ελευθερία και το κράτος δικαίου. Ιδίως όταν ο ίδιος ο Τραμπ έχει δεσμευτεί να απελάσει άτομα που θεωρεί «ασύμβατα με τον δυτικό πολιτισμό».

Παλαιότερα, η Δύση παρουσιαζόταν ως ενότητα με κοινό σκοπό: «από τον Πλάτωνα στο ΝΑΤΟ». Σήμερα, όμως, το ΝΑΤΟ φαίνεται να έχει μετατραπεί σε εργαλείο πίεσης. Αν το κριτήριο για το ποιος ανήκει στη Δύση είναι πλέον ο συντηρητικός εθνικισμός, τότε —αναρωτιούνται ορισμένοι— γιατί να μην συμπεριληφθεί και η Ρωσία;

Ένας πολιτικός και ιδεολογικός αγώνας για το μέλλον της Δύσης βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη. Η ενότητα, πάντως, έχει ήδη κλονιστεί.

Μπορείτε να διαβάσετε το αρχικό άρθρο στον Economist