Ένα σύνθετο σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία φέρονται να εξετάζουν οι ΗΠΑ, σύμφωνα με δημοσίευμα του Economist. Η πρόταση, όπως περιγράφεται, προβλέπει ότι το Κίεβο θα εγκαταλείψει την προοπτική ένταξης στο ΝΑΤΟ, με αντάλλαγμα την ευρωπαϊκή του προοπτική και ένα εκτεταμένο πακέτο επενδύσεων και ανοικοδόμησης.
Στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνονται πιθανές ρυθμίσεις για το Ντονμπάς, χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, νέες εμπορικές συμφωνίες με αμερικανικές επιχειρήσεις και ενδεχόμενη επαναφορά του ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω των αγωγών Nord Stream.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, εξετάζεται η δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης στο Ντονμπάς, στην ανατολική Ουκρανία. Παραμένουν, ωστόσο, αδιευκρίνιστα κρίσιμα ζητήματα, όπως τα όρια της ζώνης, ο έλεγχός της και ο τρόπος επιτήρησης.
Τα ανταλλάγματα προς τη Μόσχα και οι εγγυήσεις ασφαλείας
Για τη Ρωσία, το σχέδιο φέρεται να περιλαμβάνει τη χαλάρωση των οικονομικών κυρώσεων, την αποκατάσταση των σχέσεων με την Ουάσινγκτον και νέες επιχειρηματικές συμφωνίες. Στο τραπέζι βρίσκεται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ακόμη και το ενδεχόμενο επανέναρξης της μεταφοράς ρωσικού φυσικού αερίου μέσω του Nord Stream.
Μια τέτοια εξέλιξη, ωστόσο, θα συναντούσε σημαντικά εμπόδια, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δρομολογήσει τη σταδιακή απεξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο. Η συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας δεν θα αρκούσε από μόνη της για να αλλάξει την ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική.
Παράλληλα, το Κίεβο εξακολουθεί να ζητά ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας σε περίπτωση νέας ρωσικής επίθεσης. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει αναφερθεί σε εγγυήσεις από τις ΗΠΑ στα πρότυπα του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, το οποίο προβλέπει συλλογική αντίδραση σε περίπτωση επίθεσης εναντίον μέλους της Συμμαχίας. Δεν έχει ανακοινωθεί, ωστόσο, οριστική συμφωνία για το περιεχόμενο τέτοιων δεσμεύσεων.
Ουκρανοί αξιωματούχοι φέρονται να έχουν ενημερωθεί για το γενικό πλαίσιο της πρότασης, χωρίς να γνωρίζουν όλες τις λεπτομέρειες. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ένας από τους προβληματισμούς του Κιέβου είναι το ενδεχόμενο η Ρωσία να εξασφαλίσει οικονομικά και διπλωματικά οφέλη πριν υπάρξει οριστικός τερματισμός των εχθροπραξιών.
Η ένταξη στην ΕΕ και οι διπλωματικές επαφές
Η ευρωπαϊκή προοπτική αποτελεί βασικό στοιχείο της πρότασης, ωστόσο οι ΗΠΑ δεν μπορούν να εγγυηθούν από μόνες τους την ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διαδικασία απαιτεί την εκπλήρωση των ενταξιακών κριτηρίων και την έγκριση των ευρωπαϊκών θεσμών και των κρατών μελών. Επομένως, ακόμη και αν το Κίεβο δεχόταν να εγκαταλείψει την προοπτική του ΝΑΤΟ, η ένταξή του στην ΕΕ δεν θα ήταν αυτόματη.
Οι πληροφορίες για το σχέδιο έρχονται εν μέσω διπλωματικών επαφών για την ασφάλεια, τα εδαφικά ζητήματα και την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στις 20 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις στο Όσλο με τη συμμετοχή του Ζελένσκι, του Αμερικανού ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ και Ευρωπαίων ηγετών. Την επόμενη ημέρα, ο Γουίτκοφ συναντήθηκε με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αγία Πετρούπολη.
Παράλληλα, έχει αναφερθεί το ενδεχόμενο επανέναρξης τριμερών συνομιλιών μέσα στον Νοέμβριο, με πιθανό τόπο διεξαγωγής το Άμπου Ντάμπι.
Προς το παρόν, πάντως, οι βασικοί όροι παραμένουν υπό συζήτηση. Το εδαφικό καθεστώς του Ντονμπάς, οι εγγυήσεις ασφαλείας, η προοπτική ένταξης στην ΕΕ και τα πιθανά οικονομικά ανταλλάγματα προς τη Ρωσία αποτελούν κρίσιμα ζητήματα που θα πρέπει να διευθετηθούν πριν υπάρξει συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.