Οι πάγοι της Γροιλανδίας ξαναζεσταίνουν τις συζητήσεις ΕΕ-Βρετανίας για το Safe

Η Βρετανία πρόκειται να πραγματοποιήσει νέες συνομιλίες με τις Βρυξέλλες σχετικά με τη συμμετοχή της στο Safe το πρόγραμμα πολλών δισ. ευρώ για εξοπλιστικά προγράμματα, καθώς και οι δύο πλευρές επιδιώκουν να εμβαθύνουν τη στρατιωτική και οικονομική συνεργασία τους, μετά το σχεδόν πλήρες ναυάγιο των διατλαντικών σχέσεων με τις ΗΠΑ αυτή την εβδομάδα.

Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!

Βρετανοί υπουργοί θα έχουν συνομιλίες με τους ομολόγους τους από την ΕΕ στο Λονδίνο στις 2 Φεβρουαρίου, με στόχο να σημειωθεί γρήγορη πρόοδος σε μια σειρά τομέων ενόψει μιας συνόδου κορυφής μεταξύ των δύο πλευρών, η οποία προγραμματίζεται προσωρινά για τον Μάιο.

Αξιωματούχοι στο Λονδίνο και τις Βρυξέλλες δήλωσαν στους Financial Times ότι θα συζητηθεί το ενδεχόμενο συμμετοχής της Βρετανίας σε έναν μελλοντικό γύρο του Ταμείου Ασφαλείας για την Ευρώπη (Security Action for Europe – Safe), καθώς οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επιδιώκουν την αύξηση των αμυντικών δαπανών.

Η βρετανική προσπάθεια ένταξης στο αρχικό ταμείο Safe ύψους 140 δισ. ευρώ κατέρρευσε τον Νοέμβριο, αφού το Ηνωμένο Βασίλειο αρνήθηκε να καταβάλει δισεκατομμύρια ευρώ σε τέλη, ωστόσο υπάρχουν ελπίδες ότι η ρήξη μπορεί να αποκατασταθεί.

«Είμαστε ανοιχτοί σε συζητήσεις για συμμετοχή σε έναν δεύτερο γύρο δανείων», δήλωσε Βρετανός αξιωματούχος. Άλλος αξιωματούχος πρόσθεσε: «Προφανώς θα απαιτούσε αλλαγή στάσης από την ΕΕ. Μιλούσαμε για ένα τέλος εκατοντάδων εκατομμυρίων — εκείνοι ζητούσαν δισεκατομμύρια».

Ωστόσο, ο αποκλεισμός της Βρετανίας από το ταμείο προκάλεσε ανησυχία σε ολόκληρη την Ευρώπη, με χώρες όπως η Γερμανία και η Ιταλία να εκφράζουν φόβους ότι θα σταλεί λάθος μήνυμα προς τη Ρωσία, καθώς συνεχίζει τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Οι στρατιωτικές απειλές του Ντόναλντ Τραμπ προς τη Γροιλανδία και η απαξιωτική στάση του απέναντι στη συμμαχία του ΝΑΤΟ έχουν προσδώσει επιπλέον αίσθηση κατεπείγοντος στις συζητήσεις για το πώς θα ενταχθεί η Βρετανία —σημαντικός παίκτης στην ευρωπαϊκή άμυνα— στα προγράμματα της ΕΕ.

«Αν οι τελευταίες ημέρες κατέστησαν κάτι σαφές, είναι ότι πρέπει να κρατάμε τους φίλους μας κοντά», δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ, προσθέτοντας: «Θα πρέπει να υπάρξει μια δίκαιη οικονομική συνεισφορά».

Η Γαλλία ήταν μεταξύ των χωρών που απαιτούσαν υψηλό τέλος εισόδου για τη συμμετοχή της Βρετανίας στο Safe πέρυσι, με τους FT να αναφέρουν ότι οι Βρυξέλλες είχαν θέσει τίμημα 2 δισ. ευρώ για τη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στο πρόγραμμα εγγυήσεων δανείων.

Ψίθυροι για δεύτερο γύρο δανείων

Αξιωματούχοι της ΕΕ δήλωσαν ότι δεν έχουν εγκαταλείψει την ελπίδα ένταξης της Βρετανίας στο Safe και ότι η αμυντική συνεργασία θα αποτελέσει μέρος των συνομιλιών τον επόμενο μήνα.

Ο Άντριους Κουμπίλιους, επίτροπος Άμυνας της ΕΕ, δήλωσε στους FT τον περασμένο μήνα ότι υπάρχουν «ψίθυροι στους διαδρόμους» για μετάβαση σε δεύτερο γύρο δανείων του Safe. «Η όρεξη είναι μεγάλη», ανέφερε.

Ωστόσο, αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες έχουν προειδοποιήσει ότι η απόφαση της ΕΕ να αντλήσει 90 δισ. ευρώ μέσω δανεισμού με εγγύηση τον κοινό προϋπολογισμό της Ένωσης, προκειμένου να χρηματοδοτήσει στρατιωτική και δημοσιονομική στήριξη προς την Ουκρανία, έχει εξαντλήσει πόρους που θα μπορούσαν να είχαν διατεθεί για ένα «Safe II».

Εκπρόσωπος της Κομισιόν δήλωσε ότι αυτή τη στιγμή αξιολογείται ο πρώτος γύρος των εθνικών σχεδίων των κρατών-μελών στο πλαίσιο του Safe. «Δεν θα προβούμε σε εικασίες σχετικά με ένα πιθανό δεύτερο ταμείο Safe σε αυτό το στάδιο», σημείωσε.

Ο στόχος του Safe

Το Safe έχει σχεδιαστεί για να ενισχύσει τις αμυντικές δαπάνες της Ευρώπης και να επιτρέψει στις χώρες να προχωρούν σε κοινές προμήθειες νέων οπλικών συστημάτων μέσω δανεισμού με εγγύηση τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Οι χώρες της ΕΕ μπορούν να διαθέτουν έως και το 35% του ταμείου επανεξοπλισμού σε βρετανικές αμυντικές εταιρείες, χάρη σε διμερή συμφωνία ασφάλειας που υπεγράφη τον περασμένο Μάιο. Το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να αυξηθεί στο 50% εάν η Βρετανία ενταχθεί στο Safe, ενώ βρετανικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να αναλάβουν ηγετικό ρόλο σε συμβάσεις.

Δεν έχει οριστεί ακόμη συγκεκριμένη ημερομηνία για τη σύνοδο κορυφής ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου, ωστόσο αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες ανέφεραν ότι ο Βρετανός πρωθυπουργός, Σερ Κιρ Στάρμερ, πιέζει για τον Μάιο, επιδιώκοντας να αποδείξει ότι το ευρωπαϊκό «reset» του αποδίδει καρπούς.