Η περίπτωση του εφοπλιστή Αντώνη Λαιμού που παρακάμπτει κάθε εμπόδιο για την ανέγερση κατοικιών έξω από τα όρια του Μεγάλου Πάπιγκου στο Ζαγόρι.
Ο εφοπλιστής Αντώνης Λαιµός αγαπά το Μεγάλο Πάπιγκο, το επισκέπτεται εδώ και χρόνια. Το αγάπησε τόσο ώστε εκεί επιστέγασε µε γάµο τον έρωτά του και προτίθεται να τον στεγάσει σε ένα πολυτελές συγκρότηµα κατοικιών που ξεκίνησε να χτίζει. Μέχρι εδώ θα ήταν απλώς µια ροµαντική ιστορία, εάν δεν µιλούσαµε για µια περίπτωση κατάφωρης κατάλυσης της νοµιµότητας.
Ο εφοπλιστής κίνησε γη και ουρανό προκειµένου τα αγροτεµάχια που αγόρασε να ενταχθούν εντός των ορίων του οικισµού αλλά και για να εκδοθούν οι οικοδοµικές άδειες προκειµένου να προχωρήσει σε δόµηση εντός προστατευόµενης περιοχής. Και πώς θα γινόταν αυτό; Εάν δεν πηγαίνει ο Μωάµεθ στο βουνό… φτιάχνει δρόµο ο Αλέξανδρος Καχριµάνης (περιφερειάρχης Ηπείρου) για να πάει.
Να πάρουµε την ιστορία από την αρχή. Ξεκινώντας πριν από δύο χρόνια, ο Αντώνης Λαιµός προχώρησε στην αγορά εγκαταλειµµένων αγρών από κατοίκους της περιοχής µια έκταση που κατά πληροφορίες µας πλησιάζει τα 12 στρέµµατα, δίπλα στον οικισµό και νοτίως του κοιµητηρίου του χωριού, τα οποία όµως βρίσκονται έξω από την κυρωµένη µε ΦΕΚ του 1990 οριοθέτηση του οικισµού Μεγάλο Πάπιγκο στο Ζαγόρι. Αυτό όµως που είναι κρίσιµης σηµασίας είναι ότι αυτά τα οικόπεδα είναι τοποθετηµένα µες στην αυστηρότερα προστατευόµενη Ζώνη Ια – Πυρήνας – Τµήµα Βίκος (Περιοχή Προστασίας της Φύσης) του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου, το οποίο περιλαµβάνεται και στο δίκτυο των περιοχών Natura 2000.
Ο οικισµός του Πάπιγκου, πέραν του ότι έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός, είναι ενταγµένος στο σύνολο των παρόµοιων οικισµών του Ζαγορίου και είναι οριακά εκτός του Πυρήνα – Τµήµα Βίκος (ένας από τους τρεις Πυρήνες του πάρκου) και σε επαφή µε αυτόν –δηλαδή οικισµός και Πυρήνας έχουν κοινά όρια–, προστατεύεται από το ∆ιάταγµα Ζαγορίου, ενώ έχει αναγνωριστεί ως Τόπος Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους από την πολιτεία. Οπότε, όπως είναι αναµενόµενο, η δόµηση στον Πυρήνα δεν συµπεριλαµβάνεται στις επιτρεπόµενες επεµβάσεις µε βάση το ΦΕΚ της KYA-23069-2005 του πάρκου.
Ένας δρόµος, ένας γάµος, πολλοί «συκοφάντες»
Οταν αυτό το πρόβληµα έγινε αντιληπτό κάποιοι φορείς φρόντισαν ώστε να παρακαµφθούν οι δυσκολίες που παρουσιάστηκαν για την ανέγερση συγκροτήµατος δύο κατοικιών µεγάλης κάλυψης. ∆ύο αποφάσεις τον Ιανουάριο του 2021 µε υπογραφή του προϊσταµένου του ∆ασαρχείου Κόνιτσας Κωνσταντίνου Τριάντη χαρακτήρισαν µη δασικές τις δύο ιδιοκτησίες του Αντώνη Λαιµού (η µια συνιδιοκτησία σε ποσοστό 1% µε τον αδερφό του Φίλιππο Λαιµό) έκτασης 612,96 τ.µ. και 2.002,57 τ.µ. αντίστοιχα στη θέση Αγ. Νικόλαος στην Κοινότητα Πάπιγκου. Οι αποφάσεις λήφθηκαν βασισµένες στο από τον Σεπτέµβριο του 2020 τοπογραφικό διάγραµµα του αγρονόµου τοπογράφου µηχανικού Ευάγγελου Ζιώγου. Τον εν λόγω τοπογράφο θα τον συναντήσουµε και στη συνέχεια του ρεπορτάζ.
Το ίδιο διάστηµα –οποία σύµπτωση– περίπου 20 κάτοικοι του Μεγάλου Πάπιγκου (όπως πληροφορηθήκαµε, πρόκειται κυρίως για συγγενείς των πωλητών των ακινήτων ή του µεσίτη καθώς και για ιδιοκτήτες γης εκτός των οικιστικών ορίων) απέστειλαν αίτηµα προς τον ∆ήµο Ζαγορίου ζητώντας τη διόρθωση σφαλµάτων στα όρια του οικισµού µε το επιχείρηµα των σοβαρών αστοχιών επί της οριοθέτησης. Η επέκταση των οικιστικών ορίων του χωριού που πρότειναν –ξανά κατά σύµπτωση– περιλάµβανε και τις νέες αγορές του εφοπλιστή Λαιµού.
Ωστόσο, 80 κάτοικοι του Πάπιγκου αντέδρασαν ζητώντας από τη δηµοτική αρχή να συζητηθεί το θέµα στη γενική συνέλευση των κατοίκων. Στη συνεδρίαση του δηµοτικού συµβουλίου παρών ήταν και ο Ευάγγελος Ζιώγος (ειδικός συνεργάτης του δήµου αλλά και τοπογράφος του Αντώνη Λαιµού), ο οποίος ανέγνωσε την εισήγηση του δηµάρχου Γεώργιου Σουκουβέλου.
Mε την ψήφο του δηµάρχου που υπολογίστηκε διπλή –καθώς οι ψήφοι ήταν επτά υπέρ της εισήγησης και επτά υπέρ της πρότασης για λήψη απόφασης αφού προηγηθεί ενηµέρωση των κατοίκων– αποφασίστηκε να «διορθωθούν» τα όρια του οικισµού µε µετάθεσή τους κατά µικρή απόσταση, ενώ οι αιτούντες θα αναλάµβαναν το κόστος εκπόνησης των απαιτούµενων µελετών για την ολοκλήρωση των διαδικασιών.
Όχι πολύ αργότερα, η Τοπική Επιτροπή Ζαγορίου της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισµού (ΕΛΛΕΤ) κατήγγειλε στον Φορέα ∆ιαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου την Περιφέρεια για παράνοµες εργασίες διάνοιξης, διαπλάτυνσης και χαλικόστρωσης ενός αγροτικού δρόµου µες στον Πυρήνα του εθνικού πάρκου που συνέδεσε την επαρχιακή οδό –που αποτελεί και όριο του Πυρήνα του πάρκου–, µέσα από εγκαταλειµµένους αγρούς και ξένες ιδιοκτησίες, µε τα αγροτεµάχια των αδερφών Λαιµού.
Όπως υποστήριξε σε απάντησή του ο περιφερειάρχης (26.5.2021), πρόκειται για «παρέµβαση προς το συµφέρον και την ασφάλεια των κατοίκων του οικισµού Παπίγκου» και «οι εργασίες αυτές δεν έχουν καµία σχέση µε την Εγκριση Εργασιών Μικρής Κλίµακας που αναφέρεται στο έγγραφο και αφορά εργασίες σε συγκεκριµένο οικόπεδο». Συνεχίζοντας δε αναρωτιέται πώς είναι δυνατόν η ΕΛΛΕΤ, η οποία «διοικείται από εξέχουσες προσωπικότητες» (µεταξύ των χορηγών της βρίσκουµε και τους Λαιµούς), να εκπροσωπείται στο Ζαγόρι «από υποκινούµενους συκοφάντες και καιροσκόπους που πληγώνουν µε τις ενέργειές τους τη σοβαρότητα και την προσφορά της». Ιδού λοιπόν πώς ο περιφερειακός άρχοντας (Αλέξανδρος Καχριµάνης) απαντά αόριστα, θεωρώντας ότι µε αυτό τον τρόπο κλείνει το θέµα και επιτίθεται µε µηνύσιµους χαρακτηρισµούς εναντίον των µελών της ΤΕ Ζαγορίου της ΕΛΛΕΤ.
Αυτός ο δρόµος ωστόσο ήταν µόνο η αρχή για ό,τι θα επακολουθούσε. Κατά την προετοιµασία και τη διάρκεια του υπέρλαµπρου γάµου (19.6.2021) της Μαρίκας Αράπογλου και του Αντώνη Λαιµού οι κάτοικοι έγιναν µάρτυρες µιας σειράς από µη επιτρεπόµενες δραστηριότητες στον Πυρήνα του εθνικού πάρκου: µη αδειοδοτηµένη διέλευση µεγάλου αριθµού βαρέων οχηµάτων και ιδιωτικών αυτοκινήτων –σωστά µαντέψατε: η διέλευσή τους εξυπηρετήθηκε από τον δρόµο που έγινε για «την ασφάλεια των κατοίκων»–, όπως και δηµιουργία µεγάλης κλίµακας πρόχειρων εγκαταστάσεων.
Το bachelor party έλαβε χώρα ανάµεσα στα πλατάνια του Βοϊδοµάτη και στην ιδιοκτησία των αδερφών Λαιµών στον Πυρήνα του πάρκου, ενώ ολόκληρο κοµβόι από φορτηγά µετέφερε τα υλικά των εγκαταστάσεων. Ανάµεσα στους καλεσµένους ήταν και οι προσωπικοί φίλοι του εφοπλιστή, το πρωθυπουργικό ζεύγος Κυριάκου και Μαρέβας Μητσοτάκη, οι οποίοι όµως παρόλο που µερικές µέρες πριν βρίσκονταν στα Γιάννενα, προτίµησαν να µην παραστούν στην τελετή.
Στον επόµενο τόνο… αναµένεται κρατική αντίδραση
Επιστροφή στην ανέγερση κατοικιών: όπως αναφέρθηκε στο Περιφερειακό Συµβούλιο Ιωαννίνων, υπήρχε άδεια για εργασίες δόµησης µικρής κλίµακας από την πολεοδοµία του οικείου δήµου. Ωστόσο σύµφωνα µε την KYA κήρυξης του εθνικού πάρκου η διέλευση οχηµάτων επιτρέπεται µόνο για σκοπούς διαχείρισης και προστασίας και κατόπιν σχετικής αδειοδότησης από τον φορέα διαχείρισης.
Η ιστορία βέβαια µε τη διεύρυνση των ορίων του οικισµού, η οποία θα πρέπει να φέρει την ισχύ προεδρικού διατάγµατος για να είναι νόµιµη, είχε ξεκινήσει µερικά χρόνια πριν µε την ανάρτηση των νέων ορίων στην ψηφιακή πλατφόρµα της Κτηµατολόγιο AE από τον ∆ήµο Ζαγορίου. Ο δήµος δηλαδή χάραξε αυτοβούλως νέα όρια κατά τη διαδικασία σύνταξης των δασικών χαρτών και ενηµέρωσης του κτηµατολογίου. Αν και αυτό το πλάνο δεν πήγε και πολύ καλά, οι υπεύθυνοι της ανέγερσης του συγκροτήµατος των κατοικιών του Αντ. Λαιµού υπέβαλαν τα τοπογραφικά τους για την αδειοδότηση του έργου και η αρµόδια για την περιοχή του ∆ήµου Ζαγορίου Πολεοδοµία/Υ∆ΟΜ Ιωαννίνων προχώρησε στην έκδοση των τελικών αδειών τον προηγούµενο Σεπτέµβριο.
Η Τοπική Επιτροπή Ζαγορίου της ΕΛΛΕΤ µε νέο έγγραφό της προς την πολεοδοµία, επισήµανε µια σειρά από ανακρίβειες, αντιφάσεις και λάθη στα δικαιολογητικά της αδειοδότησης, στα οποία εκτός των άλλων γίνεται χρήση και µη κυρωµένων/ψευδεπίγραφων εγγράφων για να εµφανιστούν τα ακίνητα ότι είναι δήθεν εντός της οριοθέτησης του οικισµού και άρα εκτός του Πυρήνα του πάρκου.
Αντίδραση από το κράτος δεν υπήρξε (εκτός από την απάντηση – γνωµάτευση του φορέα διαχείρισης του πάρκου που χαρακτηρίζει παράνοµη την παρέµβαση της διάνοιξης του δρόµου. Για τα αγροτεµάχια εξαπατήθηκε από τις αναρτήσεις του δήµου και τα βάφτισε εντός ορίων) ως οφειλόταν από τη στιγµή που από τις 21 Μαΐου η ΤΕ Ζαγορίου της ΕΛΛΕΤ κοινοποίησε έγγραφη αίτηση αναστολής οικοδοµικών εργασιών προς τη διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πολεοδοµίας ∆ήµου Ιωαννιτών, το ∆ασαρχείο Κόνιτσας, τον Φορέα ∆ιαχείρισης Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου, τον Οργανισµό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιµατικής Αλλαγής, τη γενική διεύθυνση Χωροταξικής και Περιβαλλοντικής Πολιτικής Αποκεντρωµένης ∆ιοίκησης Ηπείρου – ∆υτικής Μακεδονίας και την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Χωρικού Σχεδιασµού & Ανάπτυξης Περιφέρειας Ηπείρου.
Τη στιγµή που γράφεται το άρθρο οι µεγάλης κλίµακας εκσκαφές και λοιπές εργασίες συνεχίζονται. Είναι ιδιαίτερα αισθητή και βαριά η καταστροφή του παγετωνικού γεωλογικού υπόβαθρου, οι δε διαδροµές των φορτωµένων µε τα υλικά των εκσκαφών –για να αποτεθούν σε αποµακρυσµένη περιοχή– βαρέως τύπου φορτηγών πάνω από τη γηρασµένη γέφυρα Πάπιγκου στον Βοϊδοµάτη αναρίθµητες.
Σύµφωνα µε πληροφορίες, η δραστηριότητα έχει και µια άλλη διάσταση. ∆ίπλα ακριβώς στον περιφραγµένο χώρο που εκχωµατώνεται για να φιλοξενήσει το συγκρότηµα των εφοπλιστικών κατοικιών υπάρχει παλιό νεκροταφείο άγνωστης περιόδου µε κιβωτιόσχηµους τάφους. Αυτήν τη στιγµή ένα µέρος του έχει σκεπαστεί µε νέα µπάζα και µε χαλικόστρωση για να χρησιµεύσει σαν πλάτωµα για τις µανούβρες των φορτηγών και των µηχανηµάτων.
Σε περίπτωση που αυτά ισχύουν, αναρωτιέται κάποιος αν η αρµόδια Αρχαιολογική Υπηρεσία αντέδρασε όταν πληροφορήθηκε τις εκχωµατώσεις και τους εκβραχισµούς που είχαν ως αποτέλεσµα να ανοιχτεί ένας µεγάλος κρατήρας, σε τόσο κοντινή απόσταση και µε το σύγχρονο νεκροταφείο αλλά και µε τα ταφικά αυτά µνηµεία.
Παρά τις οχλήσεις και τις καταγγελίες φορέων η πολιτεία δεν έχει δείξει την παραµικρή πρόθεση για έλεγχο µε επιτόπια αυτοψία ώστε να εξεταστεί η αλήθεια των καταγγελλόµενων για το εάν τα οικόπεδα βρίσκονται εντός των ορίων του οικισµού και κατ’ επέκταση για τη νοµιµότητα των εργασιών που εκτελούνται.
Αντιθέτως, ο υφυπουργός Χωροταξίας και Αστικού Περιβάλλοντος Νίκος Ταγαράς σε απάντησή του σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή του ΜέΡΑ25 Κρίτωνα Αρσένη τον προηγούµενο ∆εκέµβριο περιορίστηκε στο να δεχτεί τον «λόγο τιµής» της υπηρεσίας ∆όµησης, του δηµάρχου και της περιφέρειας για το ότι οι υπό δόµηση εκτάσεις βρίσκονται εντός των ορίων του οικισµού. Αποδέχονται δηλαδή ως επίσηµη τη δήλωση του υπεύθυνου µηχανικού ο οποίος µε τη σειρά του παραθέτει στα δικαιολογητικά και το κυρωµένο σχεδιάγραµµα, το συνοδευτικό της απόφασης νοµάρχη µε τα ισχύοντα όρια και τα διευρυµένα ψευδή όρια του κτηµατολογίου σε µια προσπάθεια να δηµιουργηθεί σύγχυση.
Όπως σχολιάζουν κάτοικοι της περιοχής, η εν λόγω αδειοδότηση έχει συντελέσει ώστε να ξεκινήσουν διεργασίες αγοραπωλησιών και για γειτονικά χωράφια και εκφράζουν φόβους ότι τέτοιου είδους πρακτικές επενδυτών που παρακάµπτουν κάθε γραφειοκρατικό σκόπελο και καταλύουν κάθε έννοια νοµιµότητας µε την ανοχή κρατικών φορέων θα ανοίξουν τον ασκό του Αιόλου µε τη δηµιουργία µιας νέας γειτονιάς σε αυτό το «φιλέτο» του Πυρήνα µε τη θέα προς τη χαράδρα του Βίκου και το ορεινό ανάγλυφο των βράχων της Αστράκας.
Ενδέχεται δηλαδή να προκύψουν νέες «χαρτογραφικά» οριοθετηµένες –εντός ορίων οικισµού– εκτάσεις οι οποίες επίσης µπορούν να εκφύγουν των διατάξεων που διέπουν τη Ζώνη Ι του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου.
Η τελευταία εξέλιξη αφορά την αντίδραση του Σώµατος Επιθεώρησης Βορείου Ελλάδος – Τµήµα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος του υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας ύστερα από αναφορά της Καλλιστώς (Περιβαλλοντική Οργάνωση για την Αγρια Ζωή και τη Φύση) ότι «παρατηρείται συνεχής κίνηση µηχανηµάτων δοµικών έργων (µπετονιερών, φορτηγών κ.λπ.) σε χωµατόδροµο (πρώην τρακτερόδροµο) εντός της Ζώνης Ια-Περιοχής Προστασίας της Φύσης του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου», το οποίο ζητά από το Τµήµα Περιβάλλοντος και Υδροοικονοµίας της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων να προβεί στις απαιτούµενες ενέργειες.
Περιβαλλοντολόγοι κατά Λαιμών για τις βίλες στο Πάπιγκο
Η συνταγματικότητα και η νομιμότητα κατασκευής δύο παραδοσιακών βιλών των εφοπλιστών Αντώνη-Θωμά και Φίλιππου-Παντελή Λαιμού στο Μεγάλο Πάπιγκο του Δήμου Ζαγορίου τίθενται πλέον στη ζυγαριά των δικαστών του Συμβουλίου της Επικρατείας, μετά την πρόσφατη ακροαματική διαδικασία που προηγήθηκε στο επικαλούμενο περιβαλλοντικό Ε’ Τμήμα του.
Ας δούμε τι γράφει στο Πρώτο Θέμα ο Παναγιώτης Τσιμπούκης
Η όλη διαδικασία αδειοδότησης για την κατασκευή των δύο βιλών, οι οποίες έχουν ολοκληρωθεί, όπως και η όλη διοικητική διαδικασία που προηγήθηκε έχουν προκαλέσει τις αντιδράσεις των περιβαλλοντικών οργανώσεων της περιοχής, οι οποίες έχουν προσφύγει στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο.
Κατά της ανέγερσης των επίμαχων κτισμάτων έχουν ταχθεί με αίτησή τους στο ΣτΕ οι περιβαλλοντικές οργανώσεις «Καλλιστώ – Περιβαλλοντική Οργάνωση για την Αγρια Ζωή και τη Φύση», «Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης» και «Ροή – Σύλλογος Πολιτών Υπέρ των Ρεμάτων».
Οι οργανώσεις ζητούν από τους συμβούλους Επικρατείας να ακυρωθούν οι οικοδομικές άδειες με τις οποίες χορηγήθηκαν στους: 1) Αντώνιο Λαιμό άδεια ανέγερσης διώροφης κατοικίας με υπόγειο και υπόσκαφο (κατασκευή κάτω από τη στάθμη του φυσικού εδάφους), και 2) Αντώνιο και Φίλιππο Λαιμό για την ανέγερση δεύτερης κατοικίας στο ίδιο οικόπεδο. Παράλληλα, ζητούν να ακυρωθεί και ο δασικός χάρτης του οικισμού Μεγάλο Πάπιγκο Ιωαννίνων.
Πρόκειται για συνολική έκταση 4.813 τ.μ., εκ των οποίων τα 2.005 τ.μ. είναι εντός των ορίων του οικισμού. Η έκταση κατά 99% είναι ιδιοκτησίας του Αντώνη Λαιμού και κατά 1% του Φιλίππου Λαιμού, κατοίκων Μόντε Κάρλο, κατά δήλωσή τους. Σύμφωνα με τις άδειες, ανεγέρθηκαν αφενός πρώτη διώροφη κατοικία με υπόγειο, με εμβαδόν κάλυψης 406 τ.μ., εμβαδόν δόμησης 365 τ.μ. και μέγιστο ύψος 6,35 μ. και αφετέρου δεύτερη διώροφη κατοικία με εμβαδόν κάλυψης 339 τ.μ., εμβαδόν δόμησης 335 τ.μ. και μέγιστο ύψος 6,2 μ. Τα κτίρια διαμορφώνονται σε διαφορετικούς όγκους και στο ένα ισόγειο προβλέπεται η χρήση εικαστικού εργαστηρίου.
Πριν από την έκδοση των προσβαλλόμενων οικοδομικών αδειών είχε προηγηθεί θετική γνωμοδότηση του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής της Περιφέρειας των Ιωαννίνων και του Τοπικού Συμβουλίου Μνημείων Ηπείρου, ενώ η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων ενέκρινε την ανέγερση των επίμαχων κατοικιών.
Οπως αναφέρουν οι προσφεύγοντες, η επίμαχη περιοχή είναι ενταγμένη στο Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου, είναι χαρακτηρισμένη ως περιοχή ειδικού φυσικού κάλλους και προστατευόμενου πολεοδομικού ιστού υψηλής αρχιτεκτονικής αξίας και αισθητικής, με συνέπεια να μην επιτρέπεται η ανέγερση και χρήση κατοικίας.
Αμφισβητούν, δε, την κύρωση του δασικού χάρτη της περιοχής, υποστηρίζοντας ότι επιχειρείται παράνομα η επέκταση των ορίων του οικισμού του Μεγάλου Πάπιγκου και ότι τα όρια του δασικού χάρτη οδηγούν αφενός σε ανεπίτρεπτη απομείωση της έκτασης του Εθνικού Πάρκου και αφετέρου σε απαγορευόμενη επέκταση της οικοδομικής δραστηριότητας μέσα στο Εθνικό Πάρκο.
Ισχυρίζονται ακόμη ότι το επίμαχο οικόπεδο είναι εκτός των ορίων του οικισμού, επικαλούμενοι σχετική απόφαση του νομάρχη Ιωαννίνων. Κατά τις οργανώσεις, τα ακίνητα δεν έχουν «πρόσωπο σε κοινόχρηστο δρόμο νομίμως υφιστάμενο». Και εξηγούν ότι δεν υπάρχει εμπρός από τα ακίνητα κοινόχρηστος δρόμος, αλλά «ημιονική ατραπός» (μουλαρόδρομος), μη ασφαλτοστρωμένη, η οποία δεν έχει το απαιτούμενο πλάτος των 4 μ.
Τα επιχειρήματα
Σημειώνουν ότι η όλη διαδικασία που τηρήθηκε για την έκδοση των οικοδομικών αδειών, μεταξύ άλλων, είναι αντισυνταγματική, παράνομη και παραβιάζει τη Σύμβαση της Γρανάδας για την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Ευρώπης και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προστασία του τοπίου. Οι οικοδομικές άδειες, ισχυρίζονται, είναι παράνομες για τον πρόσθετο λόγο ότι πριν από την έκδοσή τους δεν προηγήθηκαν εγκριτικές αποφάσεις των υπουργών Πολιτισμού και Περιβάλλοντος.
Επίσης, σύμφωνα με τις οργανώσεις, οι οικοδομικές άδειες είναι εκτός νομοθετικού πλαισίου, καθώς τα επίμαχα ακίνητα είναι κτισμένα σε απόσταση μόλις 22 μ. από τον περίβολο κοιμητηρίου, με συνέπεια να μην τηρούνται οι ελάχιστες αποστάσεις που προβλέπει το Προεδρικό Διάταγμα 1128/1980.
Πάντως, όπως ανέφερε ο εισηγητής της υπόθεσης, πάρεδρος Νικόλαος Βαγιωνάκης, κατά την ακροαματική διαδικασία, «τα ακίνητα για τα οποία εκδόθηκαν οι προσβαλλόμενες οικοδομικές άδειες, έχουν εξαιρεθεί της ανάρτησης του δασικού χάρτη». Εξάλλου, σύμφωνα με βεβαίωση του δασάρχη Κόνιτσας, τα 2.002 τ.μ. χαρακτηρίζονται «μη δασικές εκτάσεις». Ο κ. Βαγιωνάκης δεν παρέλειψε να επισημάνει ότι τίθενται ερωτήματα ως προς το έννομο συμφέρον των προσφευγόντων και για το αν ήταν εμπρόθεσμη η αίτηση ακύρωσης που κατέθεσαν.
Τέθηκε όμως θέμα και για έναν μεταβυζαντινό ναό του Αγίου Νικολάου που υπάρχει κοντά στην επίμαχη έκταση. Σύμφωνα με γνωμοδότηση του τοπικού Συμβουλίου Μνημείων Ηπείρου, εγκρίθηκαν υπό όρους οι αρχιτεκτονικές μελέτες των δύο βιλών με το σκεπτικό ότι «οι εν λόγω οικοδομές χωροθετούνται σε μικρή απόσταση από τον μεταβυζαντινό ναό του Αγίου Νικολάου και βρίσκονται σε χαμηλότερη στάθμη από αυτόν και μεταξύ τους μεσολαβούν δένδρα και ψηλοί θάμνοι, με αποτέλεσμα να μην προκαλείται άμεση ή έμμεση βλάβη στον ναό, καθώς και ότι δεν προκαλείται άμεση ή έμμεση βλάβη στους τάφους που αποκαλύφθηκαν νοτιοδυτικά των εν θέματι οικοπέδων».
Ωστόσο, το Συμβούλιο Μνημείων Ηπείρου έθεσε και ορισμένους όρους, όπως είναι, μεταξύ των άλλων, ότι «πρέπει να επέλθει δενδροφύτευση στην όμορη με το κοιμητήριο πλευρά (σ.σ.: του οικοπέδου), η μη τοποθέτηση κλιματιστικών μονάδων και τεντών στις όψεις των κτιρίων και η μη τοποθέτηση ηλιακών θερμοσιφώνων ή υδατοδεξαμενών στις στέγες».
Κατά την πολύωρη συζήτηση της υπόθεσης στο ΣτΕ, ο πρόεδρος του δικαστηρίου, αντιπρόεδρος Χρήστος Ντουχάνης, υπέβαλε μεγάλο αριθμό διευκρινιστικών ερωτήσεων στους συνηγόρους όλων των πλευρών λόγω της πολυπλοκότητας της υπόθεσης και των νομικών ζητημάτων που έχουν ανακύψει.
Οι Αντώνης και Φίλιππος Λαιμός εκπροσωπήθηκαν από τους δικηγόρους Βασίλη Παπαδημητρίου και Αλέξανδρο Δοβλέ, οι οποίοι αντέκρουσαν με επιχειρήματα τους ισχυρισμούς των περιβαλλοντικών οργανώσεων και ανέπτυξαν τη νομική ακτινογραφία της περιβαλλοντικής κατάστασης στο Πάπιγκο.
Εξάλλου, επικαλούνται βεβαίωση του δασάρχη Κόνιτσας με την οποία η έκταση των 2.002 τ.μ. χαρακτηρίζεται «μη δασική και μη υπαγόμενη στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας», ενώ, σύμφωνα με την άδεια προέγκρισης, η εν λόγω έκταση «ευρίσκεται εντός των ορίων του οικισμού και έχει πρόσωπο σε κοινόχρηστο διαμορφωμένο δρόμο συνολικού μήκους 11,6 μ. και είναι άρτιο κατά κανόνα». Προσκομίστηκαν, επίσης, αεροφωτογραφίες.
Επισήμαναν ότι οι οργανώσεις δεν έχουν έννομο συμφέρον για την αίτηση ακύρωσης που κατέθεσαν, καθώς το όλο θέμα είναι αμιγώς πολεοδομικό και όχι περιβαλλοντικό ώστε να εμπίπτει στους καταστατικούς σκοπούς τους.
Εξάλλου, η αίτηση ακύρωσης που κατέθεσαν οι οργανώσεις είναι εκπρόθεσμη, αφού κατατέθηκε μετά τις προβλεπόμενες από τη δικονομία προθεσμίες, προσέθεσαν οι συνήγοροι των κυρίων Αντώνη και Φίλιππου Λαιμού.
Η υπεράσπιση
Και είναι εκπρόθεσμη η κατάθεση καθώς ο χρόνος έκδοσης των προσβαλλόμενων οικοδομικών αδειών ήταν γνωστός στις οργανώσεις γιατί το όλο ζήτημα είχε λάβει μεγάλη δημοσιότητα στον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο και είχε υποβληθεί σχετική επίκαιρη ερώτηση στη Βουλή. Παρ’ όλα αυτά, το εύλογο ενδιαφέρον των οργανώσεων να λάβουν γνώση του περιεχομένου των οικοδομικών αδειών εκδηλώθηκε όταν τον Οκτώβριο του 2021 ξεκίνησαν οι εκσκαφές και είχε παρέλθει ο προβλεπόμενος χρόνος κατάθεσης αίτησης ακύρωσης. Πέρα από αυτά, υποστήριξαν τη νομιμότητα έκδοσης των οικοδομικών αδειών.
Από την άλλη πλευρά, παραστάθηκαν για τις οργανώσεις ο κ. Γιώργος Πολίτης, για την Περιφέρεια Ηπείρου η κυρία Γεωργία Τατάγια και για τον Δήμο Ιωαννιτών ο κ. Ιωάννης Κάντζιος.
Οι 13 κάτοικοι που παρενέβησαν υπέρ των προσβαλλόμενων πράξεων εκπροσωπήθηκαν από τον κ. Γιώργο Γεραρή και την κυρία Αθανασία Βαζάκα. Οι συνήγοροι των δύο υπουργείων (ΝΣΚ) δεν παραβρέθηκαν στο δικαστήριο καθώς είχαν καταθέσει δήλωση, όπως λέγεται, με τις νομικές θέσεις τους.
Δεν πρέπει να παραλειφθεί ότι τον περασμένο Ιούλιο η Επιτροπή Αναστολών του ΣτΕ απέρριψε (απόφαση 274/2023) την αίτηση των ίδιων των περιβαλλοντικών οργανώσεων που ζητούσαν (με τους ίδιους περίπου ισχυρισμούς που προέβαλαν και κατά την ακροαματική διαδικασία της συζήτησης της αίτησης ακύρωσης) να ανασταλούν οι επίμαχες οικοδομικές άδειες μέχρι να εκδοθεί οριστική απόφαση επί της κύριας προσφυγής που είχαν καταθέσει και συζητήθηκε τώρα.
Οι σύμβουλοι Επικρατείας απέρριψαν την αίτηση αναστολής των οργανώσεων καθώς «δεν συνέτρεχε νόμιμος λόγος χορήγησης της αιτουμένης αναστολής των προσβαλλόμενων πράξεων». Ούτε όμως, κατά το σκεπτικό της απόφασης της Επιτροπής Αναστολών, δεν θα επέλθει ανεπανόρθωτη βλάβη στους προσφεύγοντες.
Η απόφαση του ΣτΕ αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον πριν από την εκπνοή του έτους.