Επικοινωνία αντί πολιτικής | Ποιος καθορίζει την ατζέντα ; | Tο Μαξίμου ή η κοινωνία;

Επικοινωνία αντί πολιτικής | Ποιος καθορίζει την ατζέντα ; | tο Μαξίμου ή η κοινωνία;

Επικοινωνία αντί πολιτικής | Ποιος καθορίζει την ατζέντα ; | Το Μαξίμου ή η κοινωνία;

Τις τελευταίες εβδομάδες η κοινή γνώμη δέχεται έναν βομβαρδισμό μηντιακό για το σχέδιο που αφορά τους γάμους ομοφύλων και την τεκνοθεσία (υιοθεσία στον κώδικα).

Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!
Διονύσης Τζουγανάτος

Η επιμονή των μήντια να ασχολούνται σχεδόν αποκλειστικά με το συγκεκριμένο θέμα της πολιτικής αγγίζει τα όρια της έλλειψης ενημέρωσης.

Είναι γνωστό κι επόμενο πως στη σύγχρονη εποχή των social media και της δύναμης της εικόνας η επικοινωνία παίζει καθοριστικό ρόλο στην πολιτική, ωστόσο δεν μπορεί (για να αντιγράψουμε τον Πρωθυπουργό που το ανέφερε γι άλλο λόγο πρόσφατα) να βάζουμε το κάρο μπροστά από το άλογο.

Είναι λάθος κι αντιδημοκρατικό η επικοινωνία να «υποκαταστήσει» την ίδια την κοινωνία, αδιαφορώντας για τις ανάγκες, τις ανησυχίες, τις αγωνίες, τις απαιτήσεις της.

Αντί την «ατζέντα» να την καθορίζουν τα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα και τα μεγάλα ερωτήματα πολιτικής που απασχολούν όντως την κοινωνία, αυτό που συμβαίνει είναι την ατζέντα να τη διαμορφώνει η επικοινωνιακή στρατηγική που χαράσσει το Μέγαρο Μαξίμου, στην προσπάθειά του να συγκαλύψει το γεγονός ότι σήμερα η κυβερνητική πολιτική έχει πολλά «τυφλά σημεία», ιδίως στους τομείς όπου αποδεδειγμένα δεν μπορεί να ικανοποιήσει βασικές κοινωνικές ανάγκες ή να απαντήσει σε εύλογες ανησυχίες της κοινωνίας.

Και σε αυτή την κατάσταση έχουν μεγάλη ευθύνη τα ΜΜΕ που αντί να αναδεικνύουν την πραγματική ατζέντα, που απασχολεί την «κοινή γνώμη», κατά βάση αναπαράγουν την ατζέντα του Μεγάρου Μαξίμου.

Το πιο απτό παράδειγμα είναι η ακρίβεια. Αυτή τη στιγμή, η χώρα μας αντιμετωπίζει μια πραγματική «κρίση κόστους ζωής». Αυτή δεν αποτυπώνεται στον γενικό δείκτη τιμών καταναλωτή, αλλά σε ειδικότερους δείκτες, όπως είναι η διαρκής αύξηση των τιμών των τροφίμων και άλλων βασικών αγαθών και υπηρεσιών, σχηματικά αυτή που κάνει κάθε επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ ένα μικρό ηλεκτροσόκ.

Επικοινωνία αντί πολιτικής | Ποιος καθορίζει την ατζέντα ; | tο Μαξίμου ή η κοινωνία;

Στοιχεία Σοκ που η επικοινωνία τα … «θάβει»

Με βάση τα επιμέρους στοιχεία ιδιαίτερα πρέπει να σταθεί κανείς στην αύξηση στο ελαιόλαδο η τιμή του οποίου εκτοξεύτηκε κατά 58,5% ενώ διψήφιες ανατιμήσεις παρουσίασαν και τα φρούτα (15%) και τα λαχανικά (14%), μαζί με το μεταλλικό νερό, τα αναψυκτικά και τους χυμούς φρούτων (12,6%).

Αυξητικά κινήθηκε και το πετρέλαιο θέρμανσης (13,7%), ενώ σημαντικές ανατιμήσεις παρουσίασαν και τα φαρμακευτικά προϊόντα (11,8%) και οι επιβατικές μεταφορές με αεροπλάνο (10,2%). Για άλλη μία φορά ο γενικός δείκτης συγκρατήθηκε από περαιτέρω άνοδο λόγω της μεγάλης υποχώρησης στο φυσικό αέριο, κατά 52,9%.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ, η ετήσια αύξηση 3,5% έρχεται έναντι αύξησης 7,2% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του έτους 2022 με το 2021, ενώ σε μηνιαία βάση ο δείκτης παρουσίασε μείωση 0,1%, έναντι μείωσης 0,5% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του προηγούμενου έτους.

Το Μαξίμου διδάσκει επικοινωνία (όχι όμως ουσία)

Τι κάνει ο πρωθυπουργός; Πηγαίνει σε μια καφετέρια, αξύριστος και με κάζουαλ λουκ, για να πείσει τους πολίτες ότι και αυτόν τον απασχολεί το θέμα της ακρίβειας.

Προσέξτε: η επίσκεψη δεν συνοδεύεται από ανακοινώσεις ότι θα μπει φραγμός στην έκρηξη των τιμών σε συγκεκριμένα προϊόντα, ότι σε βασικά αγαθά θα μπει πλαφόν στην τιμή, ότι με μέτρα θα σπάσουν τώρα τα καρτέλ και θα υπάρξει υγιής ανταγωνισμός και ορθή λειτουργία της αγοράς, βάσει τουλάχιστον όσων ευαγγελίζεται ο φιλελευθερισμός.

Πηγαίνει απλώς για να δείξει ότι είναι «κοντά στο λαό», ότι και αυτός πηγαίνει σε καφετέρια, ότι μπορεί να κάνει παρέα και να συζητήσει με τον απλό κόσμο.

Επικοινωνία αντί πολιτικής | Ποιος καθορίζει την ατζέντα ; | tο Μαξίμου ή η κοινωνία;

Και αυτή η αμιγώς επικοινωνιακή κίνηση αναπαράγεται παντού ως σημαντική πολιτική εξέλιξη, αποσιωπώντας το βασικό: ότι είναι σκέτη επικοινωνία χωρίς καμιά δέσμευση για μέτρα που θα απαντήσουν σε υπαρκτές κοινωνικές ανάγκες.

Άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα: η χώρα μας, ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, πρώτα και κύρια στην Αθήνα, αντιμετωπίζει πραγματική στεγαστική κρίση. Υπάρχει μια έκρηξη στα ενοίκια που διώχνει κόσμο από γειτονιές ή κάνει το κόστος στέγασης, ιδίως για τους νέους, απαγορευτικό, με αποτέλεσμα να μένουν με τους γονείς τους μέχρι την πολύ ώριμη… εφηβεία.

Τι κάνει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης; Πηγαίνει να συναντήσει ένα νέο ζευγάρι που απέκτησε σπίτι με τη βοήθεια ενός προγράμματος που βοηθά την απόκτηση ιδιόκτητου σπιτιού, ένα ζευγάρι που αποδείχτηκε ότι έχει κομματική σχέση με τη ΝΔ και το έχουν φωνάξει και σε άλλες αντίστοιχες κομματικές εκδηλώσεις. Ούτε αυτή η συνάντηση συνοδεύτηκε από ανακοινώσεις πώς θα πει φραγμός στην άνοδο των ενοικίων, πώς ολόκληρες γειτονιές δεν θα παραδοθούν στη «βραχυπρόθεσμη μίσθωση», πώς θα μπορέσουν τα νέα ζευγάρια να νοικιάσουν σπίτι σε λογική και προσιτή τιμή.

Επικοινωνία αντί πολιτικής | Ποιος καθορίζει την ατζέντα ; | tο Μαξίμου ή η κοινωνία;

Και πάλι τα ΜΜΕ παίζουν την εικόνα του πρωθυπουργού να πηγαίνει σε αυτό το σπίτι, χωρίς να θέτουν ερωτήματα και χωρίς να υπογραμμίζουν τις πραγματικές διαστάσεις του προβλήματος.

Δείτε, όμως, και τη «χρήση» που γίνεται για το ζήτημα του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών. Καθόμαστε και συζητάμε τα… φροντιστήρια που κάνει η ΝΔ στους βουλευτές της ή τις αντιρρήσεις που ακούγονται, σε ένα νομοσχέδιο, που ξέρουμε ότι ήδη έχει εξασφαλίσει την απαραίτητη κοινοβουλευτική συναίνεση.

Δεν θα εξετάσουμε στο άρθρο την ουσία του νομοσχεδίου. Δεν είναι ο σκοπός του άρθρου αυτός.

Σίγουρα όμως είναι ένα νομοσχέδιο με νομικές και κοινωνικές προεκτάσεις το οποίο αντί να συζητάται σε αυτό το πλαίσιο γίνεται αφορμή για …. ‘κλειδαρότρυπα’ στα εσωτερικά της Νέας Δημοκρατίας. Άρα πάλι επικοινωνία χωρίς ουσία, χωρίς πολιτική.

Πολύτιμος τηλεοπτικός χρόνος, σελίδες εφημερίδων και πλήθος άρθρων σε ενημερωτικές ιστοσελίδες φιλοξενούν τοποθετήσεις κυβερνητικών στελεχών και προτάσεις για το ζήτημα του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών, χωρίς όμως να επιδεικνύεται η ίδια ζέση για την ανάδειξη άλλων κρίσιμων και σαφώς πιο δύσκολων ζητημάτων. Δεν συζητείται για παράδειγμα με τον ίδιο πολιτικό τρόπο ότι έχουμε έξαρση εγκληματικότητας, για την οποία μάλιστα δεν ασκείται σχεδόν καμία κριτική στην κυβέρνηση, παρά το γεγονός ότι προφανώς και έχει ευθύνη, μια που κυβερνά εδώ και τεσσερισήμισι χρόνια.

Καταγραφούν τα ΜΜΕ, με συνεχή αρθρογραφία και ζωντανές συνδέσεις όλα τα εγκλήματα, αλλά τη συζήτηση για το τι έχει πάει στραβά με την αντιεγκληματική πολιτική δεν την ανοίγουν, ούτε καν με τη διατύπωση εύλογων ερωτημάτων.

Ακόμα όμως κι όταν αναδεικνύεται ένα θέμα στην επικαιρότητα δεν γίνεται εις βάθος ανάλυση και κριτική (όχι της κυβέρνησης, αλλά των κυβερνήσεων καθώς πολλά θέματα είναι διαχρονικά).

Επικοινωνία αντί πολιτικής | Ποιος καθορίζει την ατζέντα ; | tο Μαξίμου ή η κοινωνία;

Για παράδειγμα προβάλλονται οι κυβερνητικές διακηρύξεις για τα μη κρατικά ΑΕΙ και δεν προβάλλεται π.χ. ότι την ίδια στιγμή το Συμβούλιο Διοίκησης του ΕΜΠ βγάζει ανακοίνωση και λέει ότι μεταξύ 2009 και 2024 η κρατική χρηματοδότηση μειώθηκε κατά 63,6% και ο αριθμός των καθηγητών που διδάσκουν κατά 36%. Και αυτή η αντίφαση ούτε καν αναδεικνύεται. Το πολύ – πολύ να δείξουν πλάνα από «μπάχαλα» στις ειδήσεις, αλλά κουβέντα για το γιατί είναι σήμερα θυμωμένοι οι φοιτητές.

Το να θέλει η κυβέρνηση και το Μέγαρο Μαξίμου να επιβάλουν τη δική τους ατζέντα είναι εύλογο. Όταν, όμως, αυτή η ατζέντα αναπαράγεται από τα ΜΜΕ (ενίοτε ακόμη και από την αντιπολίτευση! είτε γιατί παρασύρεται σε ένα πόλεμο ανούσιων ανακοινώσεων, είτε γιατί προσπαθεί να κρύψει τη δική της αδυναμία να μιλήσει για τα σπουδαία και τα μεγάλα) ως η «ατζέντα της κοινής γνώμης», έχουμε σοβαρό πρόβλημα.

Αποδεικνύεται δε ότι η εικόνα «παντοδυναμίας» της κυβέρνησης, την οποία εκμεταλλεύεται δεόντως ο κ. Μητσοτάκης, δεν προκύπτει από αντικειμενικά δεδομένα, αλλά αναπαράγεται και ουσιαστικά κατασκευάζεται με τη συμμετοχή (συνενοχή!) των μέσων ενημέρωσης.

Σε κάθε περίπτωση η επικρατούσα κατάσταση διαμορφώνει παραπλανητική εικόνα για την κοινωνική πραγματικότητα και τους συσχετισμούς δυνάμεων στην κοινωνία, δεδομένου ότι η δημόσια συζήτηση δεν επικεντρώνεται τελικά σε αυτά που όντως απασχολούν και θέλουν να συζητήσουν οι πολίτες.

Ίσως μάλιστα είναι η πρώτη φορά που καταγράφεται τέτοια απόσταση ανάμεσα στα θέματα που απασχολούν τη «δημόσια συζήτηση» και αυτά για τα οποία πραγματικά αγωνιά η κοινωνία. Και μπορεί αυτή η απόσταση, αυτή η αίσθηση ότι όλα τα σοβαρά θέματα μένουν εκτός συζήτησης, απλώς να επιτείνει την αδιαφορία για την πολιτική, την παθητικότητα, την εξατομίκευση, τον ωχαδερφισμό και τον κυνισμό.

Μπορεί, όμως, και να οδηγήσει στην αναζήτηση της σπίθας που θα πυροδοτήσει την επόμενη μεγάλη έκρηξη, που θα φέρει βίαια και απρόβλεπτα στο προσκήνιο μια άλλη «ατζέντα», αυτή των αποσιωπημένων πραγματικών κοινωνικών προβλημάτων.

Μόνο που τότε θα φανεί ότι η εικόνα που είχε διαμορφωθεί ήταν επίπλαστη και παραπλανητική. Και το «ο βασιλιάς είναι γυμνός» θα θρυμματίσει και την εικόνα «παντοδυναμίας» της κυβέρνησης, καθώς η τελευταία θα αναγκαστεί να έρθει επιτέλους αντιμέτωπη με αυτά που όντως απασχολούν και κρατούν ξάγρυπνους τους πολίτες που παλεύουν να τα φέρουν βόλτα σε ένα περιβάλλον που τους φαίνεται όλο και πιο επισφαλές.

ΥΓ. με αυτή την αναντιστοιχεία μεταξύ κοινωνίας και πολιτικών μην πέσει κανείς πάλι από τα σύννεφα όταν η αποχή στις εκλογές θα πάει ακόμα ψηλότερα. Άλλωστε όταν η αποχή από την ψήφο των βουλευτών εμφανίζεται ως τίμια πολιτική στάση…. καταλαβαίνετε όλοι πως στις ευρωεκλογές θα γεμίσουν οι παραλίες κι όχι οι κάλπες.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *