Ο ενεργειακός «κάθετος διάδρομος», οι αμερικανικές πιέσεις και το παρασκήνιο της ελληνο-ουκρανικής συμφωνίας
Η αιφνίδια κινητικότητα Αθήνας και Κιέβου, με την υπογραφή της συμφωνίας για εισαγωγή LNG από την Ουκρανία, έχει ανοίξει έντονες παρασκηνιακές συζητήσεις εντός και εκτός Ελλάδας. Η χώρα γίνεται η πρώτη στην ΕΕ που συμμετέχει ενεργά στο αμερικανικό σχέδιο αντικατάστασης του ρωσικού φυσικού αερίου, με τον «κάθετο διάδρομο» να εξελίσσεται πλέον σε κεντρικό γεωπολιτικό εργαλείο.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!Σύμφωνα με το Politico, οι παραδόσεις αμερικανικού LNG μέσω Ελλάδας θα ξεκινήσουν άμεσα, με στόχο την τροφοδοσία όχι μόνο της Ουκρανίας, αλλά και κρατών της Ανατολικής Ευρώπης. Η συμφωνία, όπως αναγνωρίζουν και γερμανικά μέσα, μετατρέπει την Ελλάδα σε κομβικό δίαυλο για το αμερικανικό φυσικό αέριο, την ώρα που ΗΠΑ, Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία συντονίζονται για πλήρη απεξάρτηση από τις ρωσικές προμήθειες.
Τα ξένα ΜΜΕ επισημαίνουν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για «άμεση πρόσβαση της Ουκρανίας σε αξιόπιστες πηγές» και για ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου, ενώ ο Βολοντιμίρ Ζελένσκι υπογράμμισε ότι η συμφωνία θα καλύψει σχεδόν 2 δισ. ευρώ ενεργειακών αναγκών ενόψει του χειμώνα. Ωστόσο, ειδικοί, όπως ο Χάρης Τζιμήτρας, προειδοποιούν για περιβαλλοντικά και οικονομικά βάρη, αλλά και για αυξημένους γεωπολιτικούς κινδύνους λόγω της επέκτασης αποθηκευτικών υποδομών LNG.
Την ίδια στιγμή, ο διεθνής Τύπος συνδέει την ενεργειακή κινητικότητα με τη συνολικότερη αναβάθμιση της χώρας: το RND υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα μόλις έλαβε αναβάθμιση πιστοληπτικής ικανότητας από τη Fitch, ενισχύοντας το αφήγημα σταθερότητας.
Το παρασκήνιο ωστόσο παραμένει πυκνό: οι ΗΠΑ πιέζουν για επιτάχυνση του έργου, η Αθήνα ανοίγει τα νερά της για έρευνες με ExxonMobil και Energean, ενώ η Ουκρανία επείγεται να εξασφαλίσει αποθέματα. Σε αυτό το πλαίσιο, ο «κάθετος διάδρομος» εξελίσσεται όχι απλώς σε ενεργειακό έργο, αλλά σε κρίσιμο γεωπολιτικό στοίχημα για την ευρύτερη περιοχή.
Τα κρυφά οφέλη της ελληνο-ουκρανικής ενεργειακής συμφωνίας και ο ρόλος-κλειδί της AKTOR
Πίσω από τα χαμόγελα και τις επίσημες δηλώσεις κατά την επίσκεψη Ζελένσκι στην Αθήνα, διαμορφώνεται παρασκήνιο με ξεκάθαρο οικονομικό νικητή. Η υπογραφή της Δήλωσης Προθέσεων μεταξύ ΔΕΠΑ Εμπορίας και Naftogaz για την προμήθεια φυσικού αερίου από τον Δεκέμβριο του 2025 έως τον Μάρτιο του 2026, έφερε στο προσκήνιο μια λεπτομέρεια που δεν πέρασε απαρατήρητη από όσους παρακολουθούν στενά το ενεργειακό παιχνίδι.
Η συμφωνία προβλέπει ότι το αμερικανικό LNG θα μεταφέρεται μέσω του “Route 1”, της διαδρομής που έχει παραχωρηθεί στους Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι η διακρατική ενεργειακή συνεργασία θα εκτελείται μέσω της Atlantic-See LNG Trade, του σχήματος που συγκροτούν οι Venture Global, AKTOR και ΔΕΠΑ. Έτσι, η εμπορία LNG από τις ΗΠΑ δεν ξεκινά το 2030, όπως προέβλεπε η μακροχρόνια συμφωνία, αλλά εντός εβδομάδων, από τα μέσα Δεκεμβρίου.
Αυτή η επίσπευση έχει συγκεκριμένο αποτέλεσμα: η Atlantic-See LNG, και κατά συνέπεια η AKTOR, η οποία συμμετέχει με 60%, θα αρχίσει να εμφανίζει έσοδα από τις αρχές του 2026, καθώς τα οικονομικά αποτελέσματα της κοινοπραξίας ενοποιούνται στον ισολογισμό της κατασκευαστικής εταιρείας. Η ενεργοποίηση της προμήθειας LNG άμεσα και όχι σε πέντε χρόνια δημιουργεί έναν νέο, προνομιακό πυλώνα υπεραξίας για τον όμιλο. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερη βαρύτητα: ενώ η Ελλάδα παρουσιάζεται ως νέος ενεργειακός κόμβος για την Ανατολική Ευρώπη, ο όμιλος AKTOR αναδεικνύεται ο μοναδικός άμεσα ωφελημένος από τις ελληνοουκρανικές συναντήσεις.
Ο Ζελένσκι ανάμεσα σε Παρίσι και Αθήνα: Ο “CEO” μιας χώρας σε πόλεμο και το νέο γαλλοελληνικό γεωπολιτικό τόξο
Φίλοι μου από το εξωτερικό μου λένε πως η εικόνα του Βολοντίμιρ Ζελένσκι ως… business–man με κράτος στην πλάτη δεν αποτυπώνεται μόνο στη «μεγα-deal» συμφωνία με τον Εμανουέλ Μακρόν για τα έως και 100 Rafale. Η Γαλλία και η Ελλάδα εμφανίζονται πλέον ως δύο κρίσιμοι πυλώνες στο δίκτυο συμφωνιών που χτίζει ο Ουκρανός πρόεδρος — και το παρασκήνιο δείχνει ότι οι δύο υποθέσεις είναι πολύ πιο συνδεδεμένες απ’ όσο φαίνεται.
Στο Παρίσι, ο Μακρόν έδωσε στον Ζελένσκι ένα δεκαετές πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας, ανοίγοντας την πόρτα σε εξοπλισμούς υψηλής τεχνολογίας. Μόνο που, όπως μαθαίνω, η αλυσίδα της γαλλικής αμυντικής βιομηχανίας χρειάζεται ενεργειακή σταθερότητα και νέες ροές LNG για να κινηθεί με τους ρυθμούς που απαιτεί αυτή η συμφωνία. Και εδώ ακριβώς μπαίνει στο παιχνίδι η Αθήνα.
Η Ελλάδα, μέσω της συμφωνίας που υπέγραψε ο Ζελένσκι πριν ταξιδέψει στο Παρίσι, γίνεται ο πύλη εισόδου του αμερικανικού LNG για την Ουκρανία. Ο «Κάθετος Διάδρομος», που χαρακτηρίζεται πλέον από διπλωμάτες ως «ενεργειακός διάδρομος του ΝΑΤΟ», εξασφαλίζει όχι μόνο τα ουκρανικά αποθέματα ηλεκτροπαραγωγής για τον χειμώνα, αλλά και τη δυνατότητα της Ε.Ε. —και κατ’ επέκταση της Γαλλίας— να παρακάμψει πλήρως τη ρωσική ενέργεια.
«Το Παρίσι θέλει να πουλήσει Rafale, αλλά χρειάζεται το αμερικανικό αέριο που θα φτάνει μέσω Ελλάδας για να σταθεροποιήσει την ευρωπαϊκή αγορά», μου έλεγαν χαρακτηριστικά οι φίλοι μου.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Ζελένσκι συναντήθηκε στην Αθήνα με την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, η οποία έχει άμεση πρόσβαση στον Λευκό Οίκο. Η συνάντηση αυτή, πριν την ανακοίνωση για τη συνεργασία με τους Γάλλους, όπως ακούω στο παρασκήνιο, λειτουργεί ως “συνδετικό κομμάτι” ανάμεσα στα αμερικανικά ενεργειακά συμφέροντα, στη γαλλική αμυντική βιομηχανία και στην ελληνική γεωπολιτική θέση, δημιουργώντας ένα τρίγωνο με επίκεντρο τον Ουκρανό πρόεδρο.
Έτσι, ο Ζελένσκι εμφανίζεται όχι απλώς ως πολιτικός σε εμπόλεμη χώρα, αλλά ως διαμεσολαβητής συμφερόντων που συνδέουν Παρίσι, Αθήνα και Ουάσιγκτον. Ένας παίκτης που αξιοποιεί τον πόλεμο για να δημιουργήσει δίκτυα και συμφωνίες με διάρκεια δεκαετίας — και που, θέλοντας και μη, μεταφέρει στην Ελλάδα το βάρος μιας στρατηγικής που υπερβαίνει τις δημόσιες δηλώσεις. Και κάπως έτσι, η Αθήνα βρίσκεται στο κέντρο ενός παιχνιδιού όπου η Γαλλία πουλάει όπλα, οι ΗΠΑ πουλάνε ενέργεια και ο Ζελένσκι λειτουργεί σαν CEO ενός πολέμου με διεθνείς μετόχους.
