Η φωτογραφία από την ορκωμοσία του Ντόναλντ Τραμπ, με τους δισεκατομμυριούχους της Silicon Valley, Έλον Μασκ, Τζεφ Μπέζος και Μαρκ Ζούκερμπεργκ, να κάθονται στην πρώτη σειρά, ο ένας δίπλα στον άλλον, αποκτά πλέον έναν εντελώς διαφορετικό συμβολισμό.
Εκείνη την ημέρα αποτύπωνε τη συμμαχία των πλουσιότερων ανθρώπων του κόσμου με τον ισχυρότερο πολιτικό του πλανήτη. Σήμερα, μετά τη σαρωτική επικράτηση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, μοιάζει περισσότερο με τη λίστα των προσώπων που πρόκειται να βρεθούν στο στόχαστρο του νέου Κογκρέσου.
Οι «ολιγάρχες της τεχνολογίας» βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα πρωτοφανές κύμα πολιτικής και κοινωνικής δυσαρέσκειας, καθώς η στενή σχέση τους με τον Ντόναλντ Τραμπ, που μέχρι πρότινος αποτελούσε πηγή επιρροής και οικονομικών ωφελειών, κινδυνεύει πλέον να μετατραπεί σε πολιτικό βαρίδι.
Όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του ο Guardian, οι ισχυροί άνδρες της Silicon Valley είχαν επενδύσει στην πολιτική κυριαρχία του κινήματος MAGA, θεωρώντας ότι η στροφή των ΗΠΑ προς τα δεξιά θα τους εξασφάλιζε ακόμη μεγαλύτερο πλούτο και επιρροή.
Και για ένα σημαντικό διάστημα η επιλογή τους αποδείχθηκε εξαιρετικά επικερδής. Με τον Τραμπ να εμφανίζεται πανίσχυρος και την τεχνητή νοημοσύνη να γνωρίζει εκρηκτική ανάπτυξη, οι περιουσίες των μεγιστάνων της τεχνολογίας εκτοξεύθηκαν σε ασύλληπτα επίπεδα. Η περιουσία του Έλον Μασκ ξεπέρασε ακόμη και το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών της Τρίτης (3/11) δείχνουν ότι η άνευ όρων στήριξη στον Τραμπ ενδέχεται να αποδειχθεί μια εξαιρετικά παρακινδυνευμένη επένδυση.
Η εκλογική ανατροπή και η οργή κατά των δισεκατομμυριούχων
Οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του αμερικανικού Κογκρέσου, ανατρέποντας τις ισορροπίες σε εκλογικές περιφέρειες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ασφαλή προπύργια των Ρεπουμπλικανών.
Παράλληλα, κατέγραψαν σημαντικές νίκες στις εκλογές για τις πολιτειακές κυβερνήσεις, ακόμη και σε παραδοσιακά συντηρητικές πολιτείες, όπως το Τέξας.
Ένας από τους παράγοντες που συνέβαλαν σε αυτή την ανατροπή ήταν η αυξανόμενη οργή των ψηφοφόρων απέναντι στους δισεκατομμυριούχους που επιχείρησαν να διαμορφώσουν το πολιτικό περιβάλλον σύμφωνα με τα επιχειρηματικά τους συμφέροντα.
Οι ανησυχίες για τη διαφθορά, την υπερσυγκέντρωση πλούτου και την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης ενίσχυσαν τη δυσαρέσκεια απέναντι στους τεχνολογικούς κολοσσούς.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν επίσης τα γιγαντιαία κέντρα δεδομένων (data centers), που απαιτούν τεράστιες ποσότητες ενέργειας και φυσικών πόρων, αλλά και τα συστήματα παρακολούθησης, όπως οι κάμερες της εταιρείας Flock.
«Οι ψηφοφόροι απέρριψαν τους Ρεπουμπλικανούς, εν μέρει επειδή είχαν εξαγοραστεί από τους δισεκατομμυριούχους της τεχνητής νοημοσύνης. Οι Δημοκρατικοί πρέπει να τους καταστήσουν υπόλογους, αντί να εξαργυρώνουν τις επιταγές τους», δήλωσε ο Δημοκρατικός βουλευτής του Τέξας, Γκρεγκ Κασάρ.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του Δημοκρατικού γερουσιαστή της Τζόρτζια, Τζον Όσοφ, ο οποίος επανεξελέγη. «Οι τιτάνες της Silicon Valley κατασκευάζουν καταφύγια για τους εαυτούς τους και προειδοποιούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη που δημιουργούν ενέχει τον κίνδυνο εξαφάνισης της ανθρωπότητας», ανέφερε στην επινίκια ομιλία του, υποσχόμενος να βάλει τέλος στην ανεξέλεγκτη ισχύ των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής της Μασαχουσέτης, Εντ Μάρκι, προχώρησε ακόμη περισσότερο, προαναγγέλλοντας ουσιαστικά κύμα κοινοβουλευτικών ερευνών. «Θα χρειαστεί να φυτέψουν καινούργια δάση για όλες τις κλητεύσεις που θα τυπώσουμε», έγραψε χαρακτηριστικά.
Στο στόχαστρο τα data centers και η τεχνητή νοημοσύνη
Οι Δημοκρατικοί έχουν ήδη προαναγγείλει έρευνες για τις δραστηριότητες των τεχνολογικών εταιρειών, αλλά και περιορισμούς στην κατασκευή νέων γιγαντιαίων κέντρων δεδομένων.
Το τελευταίο διάστημα, οι μεγαλύτερες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης επιδίδονται σε έναν αγώνα δρόμου για την κατασκευή ή την εξαγορά τεράστιων εγκαταστάσεων που φιλοξενούν χιλιάδες εξειδικευμένους επεξεργαστές, προκειμένου να καλύψουν τις ολοένα αυξανόμενες ανάγκες τους σε υπολογιστική ισχύ.
► TIME: «Καλώς ήρθατε στην εποχή του αποδυναμωμένου Τραμπ»
Ωστόσο, οι εγκαταστάσεις αυτές προκαλούν αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες, εξαιτίας της ενεργειακής τους κατανάλωσης, του θορύβου και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Η αντίθεση στην ανεξέλεγκτη ανάπτυξή τους αποτέλεσε μάλιστα κεντρικό στοιχείο της προεκλογικής εκστρατείας αρκετών Δημοκρατικών υποψηφίων.
Η Τζίνα Ινοχόσα στο Τέξας, η Έιμι Άκτον στο Οχάιο και η Κίσα Λανς Μπότομς στην Τζόρτζια δεσμεύτηκαν να επιβάλουν προσωρινή αναστολή στην κατασκευή μεγάλων data centers.
Την ίδια ώρα, έχουν ήδη αποσταλεί επιστολές προς τη Nvidia και την Amazon, με τις οποίες ζητείται η διατήρηση εγγράφων και αρχείων ενόψει πιθανών ερευνών.
Έλον Μασκ και Τραμπ: Επένδυσε 450 εκατ. δολάρια στους Ρεπουμπλικανούς και έχασε
Από όλους τους μεγιστάνες της τεχνολογίας, εκείνος που βρίσκεται στη δυσκολότερη θέση είναι αναμφίβολα ο Έλον Μασκ. Ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο υπήρξε ο στενότερος σύμμαχος του Τραμπ στον επιχειρηματικό κόσμο, επενδύοντας τεράστια ποσά στην πολιτική επιτυχία των Ρεπουμπλικανών.
Ο Μασκ διέθεσε περίπου 450 εκατομμύρια δολάρια για τη στήριξη Ρεπουμπλικανών υποψηφίων, με ιδιαίτερη έμφαση στην υποψηφιότητα του Κεν Πάξτον στο Τέξας.
Το αποτέλεσμα, ωστόσο, ήταν απογοητευτικό για τον ίδιο. Ο Πάξτον ηττήθηκε με μεγάλη διαφορά, ενώ οι Ρεπουμπλικανοί υπέστησαν αλλεπάλληλες εκλογικές απώλειες.
Καθώς τα δυσμενή αποτελέσματα διαδέχονταν το ένα το άλλο, ο Μασκ παρέμεινε σιωπηλός για περίπου οκτώ ώρες. Μάλιστα, διέγραψε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, με την οποία καλούσε τους Αμερικανούς να ψηφίσουν Ρεπουμπλικανούς.
Το επόμενο πρωί επέστρεψε με μια χαρακτηριστική αναφορά στα επιχειρηματικά του σχέδια: «Τα κέντρα δεδομένων στο Διάστημα αρχίζουν να φαίνονται αρκετά καλή ιδέα».
Ωστόσο, η πολιτική ανατροπή ενδέχεται να επηρεάσει σοβαρά και τις δραστηριότητές του. Οι Δημοκρατικοί εξετάζουν το ενδεχόμενο να διερευνήσουν τον ρόλο του στο λεγόμενο «Υπουργείο Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας» (DOGE), μέσω του οποίου προωθήθηκαν δραστικές περικοπές σε κρατικές υπηρεσίες, μεταξύ των οποίων και η αμερικανική υπηρεσία διεθνούς βοήθειας USAID.
Παράλληλα, στο μικροσκόπιο ενδέχεται να βρεθούν η συγχώνευση πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων μεταξύ της SpaceX και της εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης xAI, καθώς και σύμβαση ύψους 200 εκατομμυρίων δολαρίων της τελευταίας με τον αμερικανικό στρατό.
Ζούκερμπεργκ: Επιστρέφει ο εφιάλτης των ακροάσεων στο Κογκρέσο
Δύσκολες ημέρες ενδέχεται να περιμένουν και τον Μαρκ Ζούκερμπεργκ, ο οποίος έχει ήδη βρεθεί επανειλημμένα ενώπιον επιτροπών του Κογκρέσου κατά το παρελθόν.
Ο επικεφαλής της Meta πραγματοποίησε μια εμφανή πολιτική στροφή προς τα δεξιά μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Επισκέφθηκε το Μαρ-α-Λάγκο, παρουσίασε στον Αμερικανό πρόεδρο τα έξυπνα γυαλιά της εταιρείας του, τα οποία διαθέτουν ενσωματωμένες κάμερες, και εγκατέλειψε τα προγράμματα διαφορετικότητας, ισότητας και συμπερίληψης (DEI) της Meta, την ώρα που η κυβέρνηση Τραμπ είχε εξαπολύσει εκστρατεία εναντίον τους.
Η αλλαγή αυτή ερμηνεύτηκε ως προσπάθεια προσαρμογής στις νέες πολιτικές ισορροπίες και εξασφάλισης ευνοϊκότερης μεταχείρισης από την κυβέρνηση.
Πλέον, ο Ζούκερμπεργκ ενδέχεται να χρειαστεί να αναθεωρήσει εκ νέου τη δημόσια στάση του, καθώς η επιστροφή των Δημοκρατικών στην εξουσία στο Κογκρέσο δημιουργεί προϋποθέσεις για νέες ακροάσεις και αυστηρότερο έλεγχο της Meta.
Το ερώτημα, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι κατά πόσο οι πολιτικές επιλογές του αντανακλούν πραγματικές πεποιθήσεις ή αποτελούν κάθε φορά προσαρμογή στις απαιτήσεις της εκάστοτε εξουσίας.
Σαμ Άλτμαν: Προσπάθεια αποστασιοποίησης από τον Τραμπ
Στο ίδιο κλίμα, ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, φαίνεται να επιχειρεί μια προσεκτική αποστασιοποίηση από την πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ. Ο Άλτμαν, ο οποίος είχε επίσης εμφανιστεί στο Μαρ-α-Λάγκο, προχώρησε το βράδυ των εκλογών σε μια ανάρτηση που θύμιζε περισσότερο τις θέσεις της προοδευτικής πτέρυγας των Δημοκρατικών. «Οι άνθρωποι δεν πρέπει να παραχωρήσουν τον έλεγχο του μέλλοντος στην υπερνοημοσύνη και αυτή η απαίτηση πρέπει τελικά να θέτει όρια στην πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης», έγραψε.
Η τοποθέτησή του ερμηνεύεται ως προσπάθεια να εμφανιστεί περισσότερο δεκτικός σε ένα αυστηρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη, σε αντίθεση με την πολιτική περιορισμένης κρατικής παρέμβασης που προωθούσε ο Τραμπ.
Το τέλος της πολιτικής ασυλίας των «ολιγαρχών»;
Παρά τις προσπάθειες αναπροσαρμογής τους, οι δισεκατομμυριούχοι της Silicon Valley δύσκολα θα καταφέρουν να αποκαταστήσουν τη δημόσια εικόνα τους από τη μια ημέρα στην άλλη.
Έπειτα από χρόνια στενών σχέσεων με τα κέντρα πολιτικής εξουσίας, βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με ένα εκλογικό σώμα που ανησυχεί πρωτίστως για την ακρίβεια, το κόστος ζωής και τη διαφθορά.
Για πολλούς Αμερικανούς, οι μεγιστάνες της τεχνολογίας έχουν μετατραπεί σε σύμβολα της ακραίας οικονομικής ανισότητας και ενός πολιτικού συστήματος στο οποίο ο πλούτος μπορεί να εξασφαλίζει επιρροή.
Το μεγάλο ερώτημα είναι πλέον τι μπορούν να προσφέρουν οι δισεκατομμυριούχοι σε μια κοινωνία που ασφυκτιά από το αυξανόμενο κόστος ζωής.