Στη ρωγμή του χρόνου τα σπίτια μεγάλων λογοτεχνών | Ποιος θα τα σώσει;

Δεν είναι λίγα τα σπίτια λογίων Ελλήνων που κινδυνεύουν.

Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!

Σε κίνδυνο βρίσκεται το πατρικό σπίτι του Τάσου Λειβαδίτη. Το γεγονός ευαισθητοποίησε πέρυσι δύο ομογενειακούς φορείς, που ξεκίνησαν καμπάνια για τη διάσωσή του. Ο Σύλλογος «Hephaestus Wien – Österreichisch/Griechischer Integrationsverein» με έδρα τη Βιέννη και η Ελληνική Πολιτιστική Οργάνωση «Νόστος» της Αργεντινής, με έδρα το Μπουένος Αϊρες. Απηύθυναν έκκληση στους αρμόδιους φορείς για τη λήψη άμεσων μέτρων «ώστε να μην εξαφανιστεί ένα ακόμα μνημείο, δείγμα κτίσματος του περασμένου αιώνα και χώρος μνήμης ενός μεγάλου ποιητή και του έργου του, στην καρδιά της Αθήνας».

Στόχος, το κτίριο να μετατραπεί στο «Μουσείο Τάσου Λειβαδίτη», όπου θα στεγαστούν βιβλία, χειρόγραφα, προσωπικά αντικείμενα, φωτογραφίες, δίσκοι μελοποιημένων ποιημάτων του από σημαντικούς Ελληνες συνθέτες και άλλο πληροφοριακό υλικό για τη ζωή και το έργο του.

Είχε προηγηθεί έπειτα από επίπονες προσπάθειες το 2007 ο χαρακτηρισμός από το υπουργείο Πολιτισμού ως μνημείων των κτισμάτων επί της οδού Λεωνίδου 70 & 74, καθώς και του μαντρότοιχου στον αριθμό 72.

Σε αξιοθρήνητη κατάσταση βρίσκεται η πάλαι ποτέ θερινή κατοικία-έπαυλη του σπουδαιότερου σατιρικού ποιητή της νεότερης ελληνικής ιστορίας, του Γεωργίου Σουρή, στην οδό Θρασύβουλου Ζαΐμη 18, στο Νέο Φάληρο. Στο εν λόγω διώροφο αρχοντικό και τον κήπο του διαδραματίστηκαν οι αξέχαστες συναθροίσεις του «φιλολογικού σαλονιού» του Σουρή, όπου ιδίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες συνέρρεαν τεράστιες προσωπικότητες της εποχής, όπως οι Παλαμάς, Πολέμης, Νιρβάνας, Στρατήγης, Καρκαβίτσας, Δροσίνης κ.ά.

Το κτίριο χτίστηκε από τον τοπικό εργολάβο Δηλαβέρη, βασισμένο σε αρχιτεκτονικά σχέδια του στρατιωτικού μηχανικού και αρχιτέκτονα Αναστάσιου Θεοφιλά. Βρίσκεται σήμερα σε κατάσταση πλήρους εγκατάλειψης, λεηλατημένο, αφημένο επί δεκαετίες στο έλεος του χρόνου.

Φέρεται ως ιδιοκτησία των Peter και Rene Traufer και χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο μόλις στις 21 Οκτωβρίου 2019. Μάλιστα, οι φερόμενοι ως ιδιοκτήτες είχαν αιτηθεί την κατεδάφισή του τον Ιανουάριο του 2018!

Θλιβερή εικόνα παρουσιάζει το τελευταίο σπίτι του συγγραφέα Κώστα Ταχτσή. Μια μονοκατοικία στον Κολωνό, στην οδό Τυρνάβου, την οποία είχε αγοράσει έναν χρόνο πριν τη στυγερή πλην ανεξιχνίαστη δολοφονία του, τον Αύγουστο του 1988.

Επί 36 χρόνια, κλειστό και ασυντήρητο, εγκαταλειμμένο στην τύχη και τη φθορά του χρόνου, λέγεται ότι πουλήθηκε κάποια στιγμή από τους κληρονόμους του, αλλά παραμένει ζωντανό ερείπιο. Ισως γιατί κουβαλάει τις μνήμες μιας δολοφονίας…

Ενα σπίτι που πάντως γλιτώνει την καταστροφή, αν και φλέρταρε με έντονα με αυτήν, είναι του Αλέξανδρου Σούτσου, στη Σταδίου 47. Ο Σούτσος ήταν ένας απόλυτος γνώστης της πολιτικής οικονομίας, δημοσίευσε πολλές μελέτες του, ενώ υπήρξε σημαντικός μελετητής των αρχαίων συγγραφέων. Μία προσωπικότητα των ελληνικών γραμμάτων του 19ου αιώνα, ευεργέτης των εικαστικών τεχνών.

Το νεοκλασικό, με ρίζες στον 19ο αιώνα, παρουσίασε σοβαρά στατικά προβλήματα εδώ και δεκαετίες, γι’ αυτό και σταδιακά εγκαταλείφθηκε κάθε χρήση του. Την Πρωτομαγιά του 2020 μια πυρκαγιά παραλίγο να το εξαφανίσει από τον χάρτη. Υπέστη αρκετές, ευτυχώς όχι ανεπανόρθωτες, ζημιές.

Αυτό οδήγησε στο να προχωρήσει τελικά το σχέδιο για τη μετατροπή του σε νέα έδρα του ταλαιπωρημένου Θεατρικού Μουσείου. Μετά την πλήρη αποκατάστασή του θα στεγάσει μέρος της πλούσιας κληρονομιάς του, το πολύτιμο Αρχείο και την προστατευόμενη Θεατρική Βιβλιοθήκη του.

Ευτυχώς κάποια διεσώθησαν

Μουσείο Ελύτη

Σε μουσείο μετατρέπεται και το σπίτι του άλλου νομπελίστα ποιητή μας, του Οδυσσέα Ελύτη στην Πλάκα, για να φιλοξενήσει το πολύτιμο αρχειακό υλικό και να διαφυλάξει το έργο του. Για το κτίριο σχεδιάστηκαν χώροι για την έκθεση, αλλά και τη φύλαξη του Αρχείου Ελύτη, όπως και για το σπουδαίο οπτικό υλικό, το οποίο προβάλλει το πολυποίκιλο έργο και την ίδια τη ζωή του.



Επίσης, η τελευταία οικία του Κωστή Παλαμά, που βρίσκεται στην Αθήνα στην οδό Περιάνδρου 5 στην Πλάκα, με θέα τους Στύλους του Ολυμπίου Διός. Διώροφο κτίριο, οικοδομήθηκε στη δεκαετία 1920-30, με χαρακτηριστικά νεοκλασικού αστικού σπιτιού του Μεσοπολέμου. Εκεί μετακόμισε ο Παλαμάς το 1935, μετά την έξωσή του από την προηγούμενη κατοικία του στην οδό Ασκληπιού 3, κατεδαφισμένη σήμερα, όπου είχε ζήσει περισσότερα από σαράντα χρόνια. Στο σπίτι της Πλάκας, ο Παλαμάς άφησε την τελευταία του πνοή, εν μέσω γερμανικής κατοχής, στις 27 Φεβρουαρίου 1943. Σήμερα, έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο.

Mε πληροφορίες από Πρώτο Θέμα