Η Ευρώπη φοβάται διμερή συνεννόηση Τραμπ – Πούτιν για την Ουκρανία

Έντονη δυσπιστία επικρατεί στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για τις πραγματικές προθέσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Παρά την προσπάθεια του Ντόναλντ Τραμπ να εξασφαλίσει μια ειρηνευτική συμφωνία, Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκτιμούν ότι η Μόσχα δεν είναι διατεθειμένη να κάνει ουσιαστικές υποχωρήσεις, ενώ αυξάνεται ο φόβος ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να καταλήξει σε μια ξεχωριστή συμφωνία με τον Πούτιν, αφήνοντας την Ευρώπη και την Ουκρανία εκτός των αποφάσεων.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του POLITICO, η απαισιοδοξία αυτή ενισχύθηκε μετά τις συνομιλίες ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας στο Άμπου Ντάμπι την περασμένη εβδομάδα, οι οποίες δεν απέφεραν ουσιαστική πρόοδο. Αν και υπήρξε καταρχήν δέσμευση για ανταλλαγή αιχμαλώτων, οι λεπτομέρειες παραμένουν ανοιχτές, ενώ δεν έχει οριστεί ημερομηνία για τον επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που παρακολούθησαν τις εξελίξεις εκτιμούν ότι η ρωσική πλευρά εμφανίστηκε απρόθυμη να υποχωρήσει από τις θέσεις της. Την ίδια ώρα, η Μόσχα συνεχίζει να εντείνει τις επιθέσεις εναντίον ουκρανικών υποδομών, με ιδιαίτερη έμφαση στα δίκτυα ενέργειας και ύδρευσης.

«Ο Πούτιν δεν ενδιαφέρεται αυτή τη στιγμή για εκεχειρία ή ειρήνη. Πιστεύει ότι έχει περισσότερα να κερδίσει συνεχίζοντας τον πόλεμο», δήλωσε ο Φρέντρικ Βέσλαου, αναλυτής του European Council on Foreign Relations.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος στις 14 Νοεμβρίου υποστήριξε ότι οι τελευταίες επαφές με τους Αμερικανούς απεσταλμένους κατέδειξαν πως ο Ρώσος πρόεδρος δεν επιθυμεί πραγματικές διαπραγματεύσεις, αλλά επιδιώκει να εξαντλήσει την Ουκρανία εντείνοντας τις επιθέσεις κατά αμάχων ενόψει του χειμώνα.

Ο φόβος για συμφωνία Τραμπ – Πούτιν χωρίς την Ευρώπη

Πέρα από τη στάση της Μόσχας, εκείνο που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στις Βρυξέλλες είναι το ενδεχόμενο ο Ντόναλντ Τραμπ να προχωρήσει σε απευθείας συνεννόηση με τον Πούτιν, παρακάμπτοντας τους Ευρωπαίους συμμάχους του και το Κίεβο.

Οι ανησυχίες εντείνονται ενόψει της συνάντησης του Αμερικανού προέδρου με τον Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ στην Κίνα, καθώς Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο συζητήσεων χωρίς τη συμμετοχή τους.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η απαίτηση της Ρωσίας για αναθεώρηση της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της διεύρυνσης και της στρατιωτικής παρουσίας του ΝΑΤΟ.

«Πρέπει να καταστήσουμε σαφές ότι υπάρχουν ζητήματα που η Ευρώπη δεν είναι διατεθειμένη να συζητήσει. Η ανάπτυξη δυνάμεων του ΝΑΤΟ σε χώρες του ΝΑΤΟ δεν είναι θέμα διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία», δήλωσε στο POLITICO ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας, Έσπεν Μπαρθ Άιντε.

Παρά τις επιφυλάξεις τους, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιδιώκουν να αποκτήσουν επίσημο ρόλο στις διαπραγματεύσεις. Στο Άμπου Ντάμπι βρέθηκαν εκπρόσωποι της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Βρετανίας, της Ιταλίας και ευρωπαϊκών θεσμών, χωρίς ωστόσο να συμμετάσχουν απευθείας στις συνομιλίες με τη Ρωσία.

Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, επιχείρησαν στη συνέχεια να εξασφαλίσουν τη συναίνεση του Πούτιν για συμμετοχή Ευρωπαίων στον επόμενο γύρο. Ωστόσο, παρά την αρχική αισιοδοξία της Ουάσινγκτον, το Κρεμλίνο άφησε αμφιβολίες για το εάν έχει δοθεί πράγματι το πράσινο φως.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παραδέχονται ότι η συμμετοχή τους στη διαδικασία αποσκοπεί και στο να αποφευχθεί μια ρήξη με τον Τραμπ, ακόμη κι αν θεωρούν περιορισμένες τις πιθανότητες επιτυχίας.

Όπως εξηγεί ο Βέσλαου, η Ευρώπη και η Ουκρανία συμμετέχουν σε ένα είδος «θεάτρου διαπραγματεύσεων», προσπαθώντας να δείξουν στην Ουάσινγκτον ότι επιδιώκουν εποικοδομητικά την ειρήνη.

Ο στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι σαφής, εάν οι συνομιλίες καταρρεύσουν, οι ΗΠΑ να θεωρήσουν υπεύθυνη τη Ρωσία και όχι την Ευρώπη ή την Ουκρανία.