Το νησί στον Περσικό Κόλπο που αποτέλεσε στόχο αμερικανικών πληγμάτων φιλοξενεί τον κύριο τερματικό σταθμό εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν. Οποιαδήποτε διαταραχή εκεί θα μπορούσε να προκαλέσει ισχυρές αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι ο αμερικανικός στρατός πραγματοποίησε την Παρασκευή επιδρομή με στόχο στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί Χαργκ, μια μικρή νησιωτική έκταση στο βόρειο τμήμα του Περσικού Κόλπου, ανοιχτά των ακτών του Ιράν. Το νησί φιλοξενεί τον βασικό τερματικό σταθμό εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν και είναι κρίσιμο για την οικονομία της χώρας.
Η επιχείρηση, σύμφωνα με αξιωματούχο του αμερικανικού στρατού, στόχευσε αποθηκευτικούς χώρους πυραύλων και ναρκών — μέσα που, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, χρησιμοποιούνταν για να εμποδίζεται η διεθνής ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, στο άλλο άκρο του κόλπου. Όπως είπε, οι αεροπορικές επιδρομές απέφυγαν τις πετρελαϊκές υποδομές του νησιού.
Τι κάνει το νησί Χαργκ τόσο κρίσιμο;
Σύμφωνα με τους NYT με έκταση περίπου το ένα τρίτο του Μανχάταν, το νησί Χαργκ διαθέτει εγκαταστάσεις που πριν από τον πόλεμο διαχειρίζονταν περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου του Ιράν. Τα βαθιά νερά που το περιβάλλουν επιτρέπουν σε μεγάλα πετρελαιοφόρα να δένουν εκεί, κάτι που δεν είναι δυνατό στις πιο ρηχές περιοχές κατά μήκος της υπόλοιπης ακτογραμμής του Ιράν στον Περσικό Κόλπο.
Το Ιράν, ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου στον κόσμο, βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο νησί Χαργκ για τις θαλάσσιες εξαγωγές πετρελαίου από τη δεκαετία του 1960. Στο νησί υπάρχουν εγκαταστάσεις αποθήκευσης και αγωγοί που συνδέονται με μερικά από τα μεγαλύτερα πεδία πετρελαίου και φυσικού αερίου της χώρας. Η διακοπή της λειτουργίας των υποδομών του θα έπληττε το Ιράν και θα επηρέαζε επίσης την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Πόσο δραστήριος ήταν ο τερματικός σταθμός;
Τα τελευταία χρόνια, ο τερματικός σταθμός είχε τη δυνατότητα να φορτώνει έως και δέκα υπερδεξαμενόπλοια ταυτόχρονα για μεταφορά πετρελαίου σε όλο τον κόσμο.
Στο νησί λειτουργούν τρεις βασικές ενεργειακές υποδομές, μεταξύ των οποίων και η εταιρεία Φαλάτ Ιράν, που θεωρείται η μεγαλύτερη της χώρας στον τομέα της.
Η Κίνα ήταν ο βασικός αποδέκτης των εξαγωγών, αγοράζοντας το πετρέλαιο μέσω ενός «σκιώδους» στόλου δεξαμενόπλοιων που παρακάμπτουν τις δυτικές κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο. Οι εξαγωγές πετρελαίου προς την Κίνα αντιστοιχούσαν περίπου στο 6% της οικονομίας του Ιράν και ισοδυναμούσαν με περίπου το μισό των συνολικών κρατικών δαπανών της χώρας. Το Ιράν παρείχε περίπου το 13% των εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας.
Έχει δεχτεί επίθεση στο παρελθόν;
Η τελευταία φορά που το νησί δέχτηκε σημαντικά πλήγματα ήταν κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν–Ιράκ τη δεκαετία του 1980. Ο ιρακινός στρατός, υπό τον Σαντάμ Χουσεΐν, πραγματοποίησε τότε σφοδρούς βομβαρδισμούς στις πετρελαϊκές υποδομές του νησιού, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές. Ωστόσο, το Ιράν κατάφερε να ανοικοδομήσει τις εγκαταστάσεις.
Μετά τα αμερικανικά πλήγματα της Παρασκευής, ανώτερος αξιωματούχος του ιρανικού Υπουργείου Πετρελαίου δήλωσε ότι οι επιθέσεις ήταν τεράστιες και καταστροφικές και ότι εργαζόμενοι στα διυλιστήρια ανέφεραν σχεδόν δύο ώρες συνεχών εκρήξεων που συγκλόνιζαν το νησί σαν σεισμό.
Ο αξιωματούχος, που ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος επειδή μιλούσε για ευαίσθητα ζητήματα, είπε ότι μια επίθεση στις πετρελαϊκές και ενεργειακές υποδομές του νησιού Χαργκ θα σταματούσε αμέσως ένα μεγάλο μέρος των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν.