Τραμπ, Ευρώπη και παγκόσμια κρίση: Ουκρανία, Γάζα και το επικίνδυνο ρήγμα με τις ΗΠΑ

Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!

Οι ευρωαμερικανικές σχέσεις δοκιμάζονται, η Ουκρανία και η Γάζα παραμένουν ανοιχτές πληγές και οι Ευρωπαίοι ηγέτες εμφανίζονται ανίκανοι να χαράξουν κοινή στρατηγική

Η Ευρώπη εμφανίζεται όλο και πιο αμήχανη απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ, σε μια περίοδο όπου οι ευρωαμερικανικές σχέσεις δοκιμάζονται σοβαρά και τα μεγάλα γεωπολιτικά μέτωπα παραμένουν ανοικτά. Παρά την έντονη αντιευρωπαϊκή ρητορική του Αμερικανού προέδρου, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αποφεύγουν τη μετωπική σύγκρουση, εκτιμώντας ότι μια πλήρης ρήξη με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη πιο επικίνδυνες εξελίξεις.

Η διστακτικότητα αυτή είναι ιδιαίτερα εμφανής στα ζητήματα της Ουκρανίας και της Γάζας, όπου οι αποκλίνουσες προσεγγίσεις Ουάσιγκτον και Βρυξελλών δημιουργούν ένα επικίνδυνο στρατηγικό κενό. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αδυνατεί να διαμορφώσει ενιαία και πειστική γραμμή, περιοριζόμενη σε δηλώσεις χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Βλαντίμιρ Πούτιν αναδεικνύεται ως ο βασικός ωφελημένος. Ο Ρώσος πρόεδρος επαινεί ανοιχτά τον Τραμπ για τη στάση του, ενώ παράλληλα μεταθέτει στους Ευρωπαίους την ευθύνη για τη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία. Την ίδια στιγμή, πληροφορίες για επικείμενες επενδυτικές συμφωνίες μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας ενισχύουν την εικόνα μιας υπογείως αναδιαμορφούμενης ισορροπίας ισχύος.

Στο Κίεβο, η αβεβαιότητα είναι πλέον εμφανής. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δείχνει να κινείται χωρίς ξεκάθαρο σχέδιο, μιλώντας άλλοτε για πρόωρες εκλογές και άλλοτε για δημοψήφισμα σχετικά με το εδαφικό. Οι πιέσεις που δέχεται να αποδεχθεί παραχωρήσεις, και ειδικότερα στο Ντονμπάς, εντείνονται, καθώς η δυτική στήριξη δεν εμφανίζεται τόσο δεδομένη όσο στο παρελθόν.

Αντίστοιχα τεταμένη παραμένει η κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, πολιτικά εξαρτημένος από τους πιο ακραίους εταίρους της κυβέρνησής του και υπό το βάρος σοβαρών δικαστικών εκκρεμοτήτων, απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε προοπτική δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους. Παρά τις διεθνείς εκκλήσεις, οι ισραηλινοί έποικοι στη Δυτική Όχθη συνεχίζουν ανενόχλητοι τις επιθέσεις κατά των Παλαιστινίων, υπονομεύοντας περαιτέρω κάθε προσπάθεια ειρήνευσης.

Διήμερο «θρίλερ» στο Βερολίνο για την Ουκρανία | Γιατί απέχουμε αρκετά από την επίτευξη μίας συμφωνίας

Την ίδια στιγμή, η εφαρμογή του αμερικανικού σχεδίου για τη Γάζα εισέρχεται σε κρίσιμη φάση. Καθώς πλησιάζει η λήξη της πρώτης φάσης, η προοπτική υλοποίησης της δεύτερης εμφανίζεται εξαιρετικά αβέβαιη. Παρ’ όλα αυτά, η Ευρώπη παραμένει ουσιαστικά απούσα από τις εξελίξεις, ενώ ο Νετανιάχου ετοιμάζεται για ακόμη μία επίσκεψη στην Ουάσιγκτον, επιδιώκοντας να διασφαλίσει τη στήριξη του Λευκού Οίκου.

Η εικόνα της ευρωπαϊκής αδυναμίας αποτυπώνεται και στην πρόσφατη δημοσκόπηση του Politico. Η πλειοψηφία των πολιτών σε Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία και Καναδά εκτιμά ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καθοριστική επιρροή στην ευρωπαϊκή πολιτική κατά τη δεύτερη θητεία του. Ταυτόχρονα, καταγράφεται έντονη δυσπιστία απέναντι στην ικανότητα των Ευρωπαίων ηγετών να τον διαχειριστούν αποτελεσματικά.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το εύρημα ότι οι πολίτες ζητούν από τις κυβερνήσεις τους να υψώσουν το ανάστημά τους απέναντι στον Αμερικανό πρόεδρο και να τον αμφισβητήσουν δημόσια, αντί να επιλέγουν τη στρατηγική του κατευνασμού. Ωστόσο, οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι ηγέτες παραδέχονται ότι βρίσκονται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, καθώς θεωρούν απαραίτητη τη διατήρηση των ΗΠΑ στο πλευρό τους, έστω και υπό δυσμενείς όρους.

Σε αυτό το πλαίσιο, η στάση της Βρετανίας αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Το Λονδίνο δείχνει να πλησιάζει τον γαλλογερμανικό άξονα, απομακρυνόμενο σταδιακά από την παραδοσιακή «ειδική σχέση» με την Ουάσιγκτον. Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα για το πραγματικό γεωπολιτικό αποτύπωμα του Brexit και για το αν τελικά ενίσχυσε ή αποδυνάμωσε τη διεθνή θέση της χώρας.