Τhe Guardian: Το φυσικό αέριο απειλεί να ωθήσει Ελλάδα και Τουρκία σε πόλεμο – Ποιος συγκρίνει τον Ερντογάν με τον Χίτλερ

Τhe Guardian: Το φυσικό αέριο απειλεί να ωθήσει Ελλάδα και Τουρκία σε πόλεμο – Ποιος συγκρίνει τον Ερντογάν με τον Χίτλερ
Τhe Guardian: Το φυσικό αέριο απειλεί να ωθήσει Ελλάδα και Τουρκία σε πόλεμο – Ποιος συγκρίνει τον Ερντογάν με τον Χίτλερ

Στην ένταση που εκτοξεύτηκε στην Ανατολική Μεσόγειο αναφέρεται ο Guardian και ο διπλωματικός συντάκτης του Patrick Wintour.

Όπως αναφέρει «Μια ολοένα και πιο έντονη αντιπαράθεση σχετικά με την πρόσβαση σε αποθέματα φυσικού αερίου έχει μετατρέψει μια διαμάχη μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, η οποία κάποτε ήταν κατά κύριο λόγο για την Κύπρο, σε μια που συμπεριλαμβάνει τώρα τη Λιβύη, το Ισραήλ, την Αίγυπτο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα». Κατά τον Guardian αυτή η αντιπαράθεση «εγείρει φόβους για ναυτική σύγκρουση μεταξύ των δύο ΝΑΤΟϊκών συμμάχων στο Αιγαίο Πέλαγος».

Κατά τον αρθρογράφο, η κρίση εντείνεται τους τελευταίους μήνες με τον Γάλλο Πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν, να ηγείται όσων εντός της ΕΕ αντιτάσσονται στην ολοένα και πιο στρατιωτική εξωτερική πολιτική της Τουρκίας, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία δεν μπορεί πλέον να θεωρηθεί εταίρος στη Μεσόγειο. «Ο Μακρόν έχει προσφέρει γαλλική στρατιωτική υποστήριξη στον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής πώλησης 18 αεριωθούμενων Rafale», σημειώνει ο Guardian.

Το ζήτημα ήταν στην ημερήσια διάταξη της συνάντησης της ομάδας Med7 στο γαλλικό νησί της Κορσικής την Πέμπτη και θα είναι και πάλι στη σύνοδο του Συμβουλίου της ΕΕ στις 23 Σεπτεμβρίου, η οποία θα συζητήσει την επιβολή σοβαρών κυρώσεων στον τουρκικό τραπεζικό τομέα εξαιτίας της απαίτησης της Τουρκίας να έχει πρόσβαση σε μεγάλες περιοχές της ανατολικής Μεσογείου.

Η Γερμανία, ο κύριος μεσολαβητής μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, διερευνά -κατά τον Guardian- μια ενισχυμένη τελωνειακή ένωση μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ για να ηρεμήσει τη διαμάχη, η οποία επιδεινώθηκε από τεράστιες ανακαλύψεις υδρογονανθράκων την τελευταία δεκαετία στην Ανατολική Μεσόγειο.

 Η Τουρκία έχει επιδιώξει εδώ και πολύ καιρό μια ευρύτερη τελωνειακή ένωση με την ΕΕ, και παρόλο που η Ελλάδα μπορεί να θεωρήσει τέτοια προσφορά ως επιβράβευση της τουρκικής προκλητικότητας, η Γερμανία πιστεύει ότι χρειάζονται τόσο το καρότο όσο και το μαστίγιο για να πείσουν την Τουρκία να αλλάξει τη στρατηγική της.

«Ωστόσο, η Γερμανία προειδοποιεί επίσης τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ότι η τρέχουσα μονομερής στρατηγική του είναι εμπορικό αδιέξοδο, καθώς καμία ιδιωτική εταιρεία φυσικού αερίου δεν πρόκειται να συνεργαστεί με την Τουρκία εάν εκείνη προσπαθεί να εγείρει παράνομες αξιώσεις σε αποθέματα φυσικού αερίου…»

«…Η Τουρκία υποστηρίζει ότι η Ελλάδα διεκδικεί το Αιγαίο οικονομικά ως καθαρά ελληνικό, παρόλο που η Τουρκία έχει μεγαλύτερο μήκος ακτών. Ορισμένοι Τούρκοι αναλυτές, όπως ο Cem Gürdeniz, πρώην ναύαρχος, το βλέπουν αυτό ως το μεγαλύτερο γεωπολιτικό ζήτημα του 21ου αιώνα και την ευκαιρία να αμφισβητήσουν τους συμβιβασμούς που έγιναν πριν από έναν αιώνα εν μέσω της κατάρρευσης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.

«Υπερασπίζουμε την Γαλάζια Πατρίδα μας», λέει. «Είναι ένα αμυντικό δόγμα αφού η υφαλοκρηπίδα μας έχει κλαπεί από την Ελλάδα και την Κύπρο [και] αυτό αντιπροσωπεύει τη μεγαλύτερη γεωστρατηγική πρόκληση του αιώνα»», σημειώνει ο Guardian.

«Ο Μακρόν έχει ήδη αυξήσει την παρουσία του γαλλικού ναυτικού στη θάλασσα, και ζήτησε την απόσυρση του τουρκικού αναγνωριστικού πλοίου Oruç Reis, συνοδευόμενο από τουρκικά ναυτικά πλοία. Το πλοίο πραγματοποιεί σεισμικές έρευνες στα ελληνικά ύδατα νότια της Κύπρου. Χρονικό σημείο-κλειδί μπορεί να είναι στις 12 Σεπτεμβρίου, όταν η τουρκική Navtex για τον Oruç Reis πρόκειται να λήξει. Εάν επεκταθεί, αυξάνεται ο κίνδυνος ναυτικής σύγκρουσης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας -δύο εταίρων του ΝΑΤΟ- είτε από ατύχημα είτε από σχεδιασμό».

ΝΑΤΟ
Τhe Guardian: Το φυσικό αέριο απειλεί να ωθήσει Ελλάδα και Τουρκία σε πόλεμο – Ποιος συγκρίνει τον Ερντογάν με τον Χίτλερ

Ο φόβος ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να ξεφύγει από τον έλεγχο οδήγησε σε επείγουσα αναζήτηση για έναν ουδέτερο διαιτητή και μια συμφωνημένη ατζέντα για συνομιλίες. «Η προσπάθεια του ΝΑΤΟ να ξεκινήσει τεχνικές συνομιλίες αποκλιμάκωσης καθυστέρησε αφού η Ελλάδα αντιτάχθηκε στη συμμετοχή του ΝΑΤΟ», γράφει ο συντάκτης του Guardian.

«Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, επέμεινε ότι οι συνομιλίες θα ξεκινήσουν μόνο όταν σταματήσουν οι απειλές. Στη συνέχεια, πέταξε στη Νέα Υόρκη για να ζητήσει τη βοήθεια του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, António Guterres».

«…Η σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (Unclos), που υπογράφηκε από 167 κράτη αλλά όχι από την Τουρκία, θέτει τα όρια των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών με βάση την υφαλοκρηπίδα μιας χώρας. Έχουν καταγραφεί 300 παρόμοιες θαλάσσιες διαφορές παγκοσμίως. Η σύμβαση επιτρέπει επίσης σε νησιά που κατοικούνται και είναι οικονομικά βιώσιμα να έχουν αποκλειστικές οικονομικές ζώνες.

Η Ελλάδα, μέσω της ιδιοκτησίας της των 12 διάσπαρτων ελληνικών νησιών στα Δωδεκάνησα ανατολικά της Κύπρου, μπορεί να εγείρει μια ουσιώδη αξίωση για δικαιώματα εξερεύνησης», προσθέτει ο αρθρογράφος.

Τhe Guardian: Το φυσικό αέριο απειλεί να ωθήσει Ελλάδα και Τουρκία σε πόλεμο – Ποιος συγκρίνει τον Ερντογάν με τον Χίτλερ

«Το μικρό νησί Καστελλόριζο, μόλις 1,2 μίλια (2 χιλιόμετρα) από την τουρκική ακτή και 300 μίλια (500 χιλιόμετρα) από την ελληνική ηπειρωτική χώρα, ανήκει στην Ελλάδα, αλλά τον περασμένο αιώνα ανήκε στην Τουρκία, την Ιταλία και τη Γερμανία και είχε διατελέσει και βρετανικό προτεκτοράτο. Η Τουρκία απειλεί να στείλει πλοία στο νησί για να εξερευνήσει τα αποθέματα υδρογονανθράκων».

«Κατά την επίλυση της διαφοράς, το πρωταρχικό ερώτημα θα ήταν εάν τα νησιά έχουν την ίδια θαλάσσια περιοχή με τα ηπειρωτικά εδάφη», έγραψε ο Yunus Emre Açıkgönül, πρώην Τούρκος διπλωμάτης και ειδικός στο ναυτικό δίκαιο.

«Η Τουρκία θέλει να αγνοήσει τα ελληνικά νησιά από τον ορισμό της ΑΟΖ, ενώ η Ελλάδα θα ήθελε να δώσει πλήρη βαρύτητα σε αυτά τα νησιά. Δεν υπάρχει σαφής απάντηση σε αυτές τις ερωτήσεις. Το αποτέλεσμα που πρέπει να δοθεί στα νησιά ήταν ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα στην ιστορία του νόμου περί ορισμού των θαλάσσιων συνόρων», γράφει ο Guardian.

Αναφέρει ακόμη: «Η μεγαλύτερη διπλωματική κρίση είναι εάν η σύγκρουση αποτελεί μόνο μια διαμάχη σχετικά με το αέριο, ικανή να διευθετηθεί από χαρτογράφους, ή αντ ‘αυτού καθοδηγείται από τον Ερντογάν για να εκμεταλλευτεί μια παν-ισλαμική οθωμανική ιδεολογία, κυρίως λόγω της εσωτερικής πολιτικής αδυναμίας του.

Οι θεωρητικοί της Γαλάζιας Πατρίδας ισχυρίζονται ότι τα προβλήματα της Τουρκίας προέρχονται από άδικη μεταχείριση από παλαιές αποικιακές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένου του φιλέλληνα πρώην πρωθυπουργού της Βρετανίας David Lloyd George. Οι υποστηρικτές του Ερντογάν αναφέρουν ότι σε μία περίοδο ιστορικής αδυναμίας και χωρίς ναυτικό, η Τουρκία αναγκάστηκε να υπογράψει τη συνθήκη των Σεβρών το 1920, και την ανεπαρκή αναθεώρησή της στη συνθήκη της Λωζάνης το 1923. Αυτό άφησε την Τουρκία στην πραγματικότητα παγιδευμένη ως μια παράκτια δύναμη, παρόλο που έχει περίπου 5.000 μίλια ακτών».

«Η ανησυχία στην πολιτική τάξη της Γαλλίας για τη συνολική πολιτική κατεύθυνση της Τουρκίας αυξάνεται. Ο Jacques Attali, ο οποίος ήταν σύμβουλος του πρώην Γάλλου προέδρου François Mitterrand, δήλωσε πρόσφατα: «Πρέπει να ακούσουμε τι λέει η Τουρκία, να το πάρουμε πολύ σοβαρά και να είμαστε έτοιμοι να δράσουμε με κάθε τρόπο. Εάν οι προκάτοχοί μας είχαν λάβει σοβαρά υπόψη τις ομιλίες του Χίτλερ από το 1933 έως το 1936, θα μπορούσαν να είχαν εμποδίσει αυτό το τέρας να συσσωρεύσει τα μέσα για να κάνει ό, τι έκανε». 

Ο πρώην Γάλλος απεσταλμένος του ΟΗΕ Gérard Araud έβαλε επίσης την τουρκική συμπεριφορά σε ιστορικό πλαίσιο. Έγραψε: «Η Ρωσία, η Κίνα και η Τουρκία είναι ρεβιζιονιστικές δυνάμεις που δεν δέχονται ένα status quo βασισμένο σε μια παγκόσμια τάξη που καθορίστηκε σε μεγάλο βαθμό από τη Δύση το 1945 και το 1991. Αισθάνονται ενθουσιασμένοι από μια νέα παγκόσμια ισορροπία ισχύος και από την πολιτική των ΗΠΑ. Πού θα σταματήσουν; Τι πρέπει να κάνουν οι Ευρωπαίοι;». Ο Μακρόν το έθεσε σε ένα συνέδριο στο Λουγκάνο: «Πρέπει να δημιουργήσουμε το Pax Mediterranea γιατί βλέπουμε μια αυτοκρατορική περιφερειακή δύναμη να επιστρέφει με κάποιες φαντασιώσεις της ιστορίας της και αναφέρομαι ουσιαστικά στην Τουρκία»…».

«Τους επόμενους μήνες θα αποφασίσει αν έχει δίκιο και αν η τάξη αυτή επιτυγχάνεται μέσω πολέμου ή διπλωματίας», καταλήγει ο αρθρογράφος του Guardian.

Ακολουθεί το πρωτότυπο αγγλικό κείμενο του Guardian που έγραψε ο Patrick Wintour

An increasingly fractious standoff over access to gas reserves has transformed a dispute between Turkey and Greece that was once primarily over Cyprus into one that now ensnares Libya, Israel, Egypt and the United Arab Emirates, and feeds into other political issues in the Mediterranean and has raised fears of a naval conflict between the two Nato allies in the Aegean Sea.

The crisis has been deepening in recent months with the French president, Emmanuel Macron, leading those inside the EU opposing Turkey’s increasingly military foreign policy and saying Turkey can no longer be seen as partner in the Mediterranean. He has offered French military support to the Greek prime minister, Kyriakos Mitsotakis, including the possible sale of 18 Rafale jets.

The issue was on the agenda of a meeting of the Med7 group of southern Mediterranean leaders on the French island of Corsica on Thursday and again at an EU council meeting on 23 September that will discuss imposing severe sanctions on the already struggling Turkish banking sector over its demand for access to large swaths of the eastern Mediterranean.

Germany, the lead mediator between Turkey and Greece, is exploring an enhanced customs union between Turkey and the EU to calm the dispute, which has been exacerbated by vast hydrocarbon discoveries over the past decade in the eastern Mediterranean.

Turkey has long sought a broader customs union with the EU, and although Greece might see any such offer as a reward for bullying, Germany believes both carrots and sticks are needed to persuade Turkey to change its strategy..

Greek navy ships
Τhe Guardian: Το φυσικό αέριο απειλεί να ωθήσει Ελλάδα και Τουρκία σε πόλεμο – Ποιος συγκρίνει τον Ερντογάν με τον Χίτλερ

Greek navy ships taking part in an exercise in the Mediterranean last month. Photograph: Greek Defence Ministry/AFP/Getty

But Germany is also warning Turkey’s president, Recep Tayyip Erdoğan, that his current unilateral strategy is a commercial dead end, since no private gas company is going to touch cooperation with Turkey if it is trying to exploit illegal claims on gas reserves.

The scale of the reserves, and Turkish ambitions, last year prompted Israel, Egypt, Greece, Cyprus, Italy, Jordan and the Palestinian Authority to form an East Med Gas forum to draw up a joint plan to extract and export gas from the region. France would also like to join, and the United Arab Emirates, also battling Turkish intervention in Libya, is a supporter, creating an imposing anti-Turkish web.

Turkey argues that Greece is claiming the Aegean Sea economically as purely Greek, even though Turkey has a greater length of coastline.

Emmanuel Macron gives a press conference at the Med7 summit in Corsica on Thursday.
Τhe Guardian: Το φυσικό αέριο απειλεί να ωθήσει Ελλάδα και Τουρκία σε πόλεμο – Ποιος συγκρίνει τον Ερντογάν με τον Χίτλερ

Emmanuel Macron gives a press conference at the Med7 summit in Corsica on Thursday. Photograph: Ludovic Marin/EPA

Some Turkish analysts, such as Cem Gürdeniz, a former admiral, see it as the geopolitical issue of the 21st century and a chance to challenge treaty settlements made a century ago amid the collapse of the Ottoman empire. “We are defending our blue homeland,” he says. “It is a defensive doctrine after our continental shelf was stolen by Greece and Cyprus [and] represents the greatest geostrategic challenge of the century.”

Macron has already increased the French naval presence in the sea, and called for withdrawal of the Turkish reconnaissance ship Oruç Reis, accompanied by Turkish naval ships. The ship is undertaking seismic surveys in Greek waters south of Cyprus. A key moment may come on 12 September, when the Turkish Navtex warning for Oruç Reis is due to end. If it is extended, the risk of a naval clash between Greece and Turkey two Nato partners either by accident or design rises.

The fear that the conflict could spiral out of control has led to an urgent search for a neutral arbitrator and an agreed agenda for talks. An effort by Nato to start technical naval deconfliction talks was delayed after Greece objected to Nato’s involvement. The Greek foreign minister, Nikos Dendias, insisted that the talks would start only when the threats stopped. He then flew to New York to enlist the help of the UN secretary general, António Guterres.

Turkey’s Oruç Reis in the eastern Mediterranean.
Τhe Guardian: Το φυσικό αέριο απειλεί να ωθήσει Ελλάδα και Τουρκία σε πόλεμο – Ποιος συγκρίνει τον Ερντογάν με τον Χίτλερ

Turkey’s Oruç Reis in the eastern Mediterranean. Photograph: Anadolu Agency/Getty Images

Parallel mediation efforts by the EU, through the German presidency, had started to make progress. At the request of the German chancellor, Angela Merkel, Erdoğan paused Turkish exploration activities near Cyprus last month, resuming only when Greece announced a maritime border agreement with Egypt similar to one signed by Turkey and Libya last November.

Germany’s mediation is hampered by Turkish warnings that the EU must be impartial and that the EU is biased towards the existing EU members, Greece and Cyprus. The Turkish ambassador to the UK, Ümit Yalçın, insists that his country is sincere in seeking talks with Greece.

A solution is difficult, since both sides have legitimate claims and the developing law of the sea, inherently complex, is interpreted differently by Greece and Turkey, leading to both sides publishing wholly contradictory maps showing the extent of their continental shelf and hence their economic exclusion zones.

The UN convention on the law of the sea (Unclos), signed by 167 states but not by Turkey, sets the limits of exclusive economic zones on the basis of a country’s continental shelf. As many as 300 similar maritime disputes have occurred worldwide. The convention also allows islands that are inhabited and economically viable to have exclusive economic zones. Greece, through its ownership of the 12 scattered Greek islands in the Dodecanese, can make a substantive claim to exploration rights.

The tiny island of Kastellorizo, just 1.2 miles (2km) from the Turkish coast and 300 miles (500km) from the Greek mainland, is a Greek possession, but in the past century has been held by Turkey, Italy and Germany and been a British protectorate. Turkey is threatening to send ships off the island to explore for hydrocarbon reserves.

Those analysts pressing both sides to attempt arbitration, as have many countries in similar disputes, say that in practice the international court of justice in The Hague, which acts as an arbitration body, may not endorse Greece’s maximalist position.

“In resolving the dispute, the primary question would be whether the islands have the same maritime area as mainlands,” wrote Yunus Emre Açıkgönül, a former Turkish diplomat and expert in maritime law. “Turkey wants to ignore the Greek islands from the EEZ definition, whereas Greece would like to give full weight to these islands. There is no clear answer to these questions. The effect to be accorded to islands has been one of the most controversial issues in the history of the law of maritime boundary definition.”

Oil rig
Τhe Guardian: Το φυσικό αέριο απειλεί να ωθήσει Ελλάδα και Τουρκία σε πόλεμο – Ποιος συγκρίνει τον Ερντογάν με τον Χίτλερ

An offshore drilling rig off Limassol, Cyprus. Photograph: Petros Karadjias/AP

But he says case law shows factors including the size, status and location of an island and its distance from the mainland have to be taken into account. It is unlikely, for instance, that arbitration would find Kastellorizo justified expanding the exclusive Greek economic zone from Rhodes another 80 miles (125km) further east, depriving Turkey of 400,000 sq km of water.

To lure Turkey back into the lottery of arbitration would be hard since there is a risk that the bulk of the Aegean would remain Greek. But Turkey and Greece nearly agreed to settle their differences at the ICJ in 1976-78 and the plan foundered over preconditions. The stakes are higher now.

The bigger diplomatic judgment is whether the conflict is only a dispute about gas, capable of settlement by cartographers, or instead is driven by Erdoğan appropriating a pan-Islamic Ottoman ideology, largely because of his domestic political weakness.

The blue homeland theorists claim that Turkey’s troubles stem from unfair treatment by old colonial powers, including the pro-Greek former British prime minister David Lloyd George. Erdoğan’s supporters argue that at a point of historic weakness and without a navy, Turkey was forced to sign the treaty of Sèvres in 1920, and its inadequate revision at the treaty of Lausanne in 1923. This left Turkey in effect trapped as a landlocked power, even though it has about 5,000 miles (8,000km) of coastline.

Concern in French political classes about Turkey’s overall political direction is growing. Jacques Attali, who was adviser to the former French president François Mitterrand, recently said: “We have to hear what Turkey says, take it very seriously and be prepared to act by all means. If our predecessors had taken the Führer’s speeches seriously from 1933 to 1936, they could have prevented this monster from the accumulating the means to do what he did.”

The former French UN envoy Gérard Araud also put Turkish behaviour in a historical context. He wrote: “Russia, China and Turkey are revisionist powers which don’t accept a status quo based on a world order largely defined by the west in 1945 and 1991. They feel emboldened by a new global balance of power and by US policy. Where will they stop? What should the Europeans do?”

Macron put it bluntly at a conference in Lugano: “We have to create Pax Mediterranea because we see an imperial regional power coming back with some fantasies of its own history, and I am referring essentially to Turkey.”

Turkey accuses France of hysteria and pique. It claims France feels thwarted by the Turkish intervention in Libya at the start of 2020 to protect the UN-recognised Government of National Accord in Tripoli from an assault by the French-supported General Khalifa Haftar.

Turkey then exploited the GNA’s gratitude, and political vulnerability, to cajole its prime minister, Fayez al-Serraj, into signing a new bilateral maritime treaty. The treaty and associated maps totally contradict previously understood Greek and Cypriot drilling rights, in effect ignoring the existence of Crete. Erdoğan hailed the agreement as the reversal of Sèvres and the dawn of a new order.

The next few months will decide if he is right, and whether that order is achieved through war or diplomacy.

• This article was amended on 11 September 2020. An earlier version wrongly referred to the Dodecanese islands as being east of Cyprus.

One thought on “Τhe Guardian: Το φυσικό αέριο απειλεί να ωθήσει Ελλάδα και Τουρκία σε πόλεμο – Ποιος συγκρίνει τον Ερντογάν με τον Χίτλερ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *