Το κεντρικό πρόσωπο του εγκλήματος στα Τέμπη, ο άνθρωπος που θα μπορούσε να είχε αποτρέψει την ανείπωτη τραγωδία με τους 57 νεκρούς και τους δεκάδες τραυματίες, όχι μόνο δεν βρίσκεται ενώπιον των πραγματικών του ευθυνών τρία χρόνια μετά τη σύγκρουση των τρένων, αλλά καταφέρνει με τις πλάτες της γαλάζιας κυβέρνησης και του Κυριάκου Μητσοτάκη να πετά «κάτω από τα ραντάρ». Ο λόγος για τον Κώστα Αχ. Καραμανλή, τον μοιραίο υπουργό Μεταφορών, ο οποίος χαρακτηρίζεται από τους συγγενείς των θυμάτων ως «ο μακελάρης των Τεμπών».
«Διασφαλίζουμε την ασφάλεια»
Ο ίδιος έγραψε πιθανότατα την πιο μελανή σελίδα και στον χώρο της Βουλής, όταν με την φρικιαστική ατάκα του «διασφαλίζουμε την ασφάλεια» και το αλαζονικό του ύφος, λίγες μέρες πριν τη μοιραία σύγκρουση, προσποιούνταν τον υπεύθυνο, ευαίσθητο, ενσυνείδητο και άξιο υπουργό, που δε σήκωνε κουβέντα για την ασφάλεια στον σιδηρόδρομο. Δυστυχώς για τις οικογένειες των θυμάτων, τα Τέμπη τον διέψευσαν. Ακολούθως, ο κ. Καραμανλής ανέλαβε μια δήθεν «πολιτική ευθύνη», που κανείς δεν έχει καταλάβει μέχρι σήμερα τι ήταν τελικά, καθώς παραιτήθηκε από υπουργός λίγο πριν τις εκλογές, στις οποίες έθεσε και πάλι υποψηφιότητα, ανερυθρίαστα… Όπως χωρίς ντροπή ψηφίστηκε από χιλιάδες δεξιούς ψηφοφόρους των Σερρών.
«Στη φυλακή»
Οι γονείς των παιδιών που σκοτώθηκαν με φρικτό τρόπο την 28η Φεβρουαρίου 2023 διαφωνούν σε αρκετά ζητήματα, όμως σχεδόν άπαντες επιμένουν ότι «ο Καραμανλής θα έπρεπε να βρίσκεται στη φυλακή». Ωστόσο, με το περιβόητο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, που βρέθηκε ακόμα και στο στόχαστρο της Ευρωπαίας Εισαγγελέως, Λάουρα Κοβέσι, ο κ. Καραμανλής είναι αντιμέτωπος (προς το παρόν) μόνο για το πλημμέλημα της παράβασης καθήκοντος. Μάλιστα, το ντροπιαστικό «θεσμικό παιχνίδι» της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΝΔ οδήγησε την υπόθεση με τις ευθύνες Καραμανλή στο Δικαστικό Συμβούλιο, που θα αποφασίσει για την ενοχή ή μη του πρώην υπουργού.
Η μήνυση της οικογένειας Χούπα
Οι σοβαρές ευθύνες του νυν βουλευτή Σερρών της ΝΔ αποτυπώνονται στη μήνυση, δια του δικηγόρου Μανώλη Βονικάκη, που υπεβλήθη σε βάρος του από την οικογένεια της αδικοχαμένης Ελπίδας Χούπα, στις 16 Μαΐου 2025. Όσα περιγράφονται είναι ανατριχιαστικά και προκαλούν οργή, θλίψη, αλλά και απογοήτευση σχετικά με την απροθυμία μια εκλεγμένης κυβέρνησης να ρίξει φως σε ένα άνευ προηγουμένου έγκλημα με δεκάδες νεκρούς.
Να σημειωθεί ότι η μήνυση υπεβλήθη στην εισαγγελία Λάρισας και στη συνέχεια μεταβιβάστηκε στη Βουλή… Το Documento απέκτησε πρόσβαση στη μήνυση σε βάρος του Καραμανλή και αρχικά σημειώνεται από την οικογένεια της Ελπίδας: «Καταμηνύουμε και ζητούμε την ποινική δίωξή του για τα ποινικά αδικήματα που αυτοί τέλεσε δια παραλείψεως, ως έχων ιδιαίτερη νομική υποχρέωση εκ της ιδιότητάς του ως Υπουργός Μεταφορών και Υποδομών, καθώς αυτός παραλείποντας να πράξει τα οφειλόμενα εκ της ιδιότητας του αναγκαία για την ασφάλεια του σιδηροδρομικού δικτύου, υπέχει ποινικές ευθύνες για το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών, το οποίο έλαβε χωρά την 28η-02-2023, εκ του οποίου αλλά και των αξιόποινων πράξεων που τέλεσε ο ως άνω μηνυόμενος προκλήθηκε τόσο ο θάνατος 57 ανθρώπων, όσο και οι βαριές σωματικές βλάβες 32 ανθρώπων, καθώς και τραυματισμός και οι διακινδύνευση πολλών ακόμη».
«Ποινικές ευθύνες»
Σύμφωνα με τη μήνυση, ο Κώστας Αχ. Καραμανλής «υπέχει ποινικές ευθύνες για τα ποινικά αδικήματα 1) των Επικίνδυνων παρεμβάσεων στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς, πλοίων και αεροσκαφών, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα τόσο την βαριά σωματική βλάβη, όσο και τον θάνατο προσώπων (άρθρο 291 παρ. 1 περ. γγ’ & δδ’ ΠΚ), 2) της Έκθεσης, η οποία προκάλεσε τόσο τη βαριά σωματική βλάβη, όσο και το θάνατο ανθρώπων (άρθρο 306 παρ. 1-2 ΠΚ) σε συνδυασμό με τις γενικές διατάξεις των άρθρων 15, 27 & 29 ΠΚ, καθώς και οιασδήποτε έτερης αξιόποινης πράξης θεωρηθεί, ότι έχει τελεστεί εν προκειμένω».
Επιπλέον, τονίζεται ότι η ανάθεση της υλοποίησης κομβικών έργων (σ.σ. όπως η Σύμβαση 717) σε εποπτευόμενους φορείς «δεν απαλλάσσει τον εκάστοτε Υπουργό Μεταφορών και Υποδομών από την υποχρέωσή του για έλεγχο, εποπτεία και οργάνωση των συγκοινωνιακών υποδομών με τελικό στόχο, πέραν όλων των άλλων και την ασφαλή σιδηροδρομική συγκοινωνία».
«Είναι γεγονός ότι ο μηνυόμενος εν γνώσει τους συνέβαλε τα μέγιστα στη μη υλοποίηση της σύμβασης 717/2014 συναινώντας στις ως άνω αλλεπάλληλες παράνομες παρατάσεις και πιο συγκεκριμένα πέντε (5) κατά την υπουργική θητεία του ενώ έξι (6) είχαν προηγουμένως δοθεί κατά τη θητεία του προηγούμενου Υπουργού Χρήστου Σπίρτζη, καθώς όπως προεκτέθηκε το έργο προοριζόταν να παραδοθεί ήδη από το έτος 2016», σημειώνεται στη μήνυση.
«Οφείλει να ελέγχει»
Μεταξύ άλλων, η οικογένεια Χούπα αναφέρει στη μήνυσή της ότι «ο εκάστοτε Υπουργός οφείλει να ελέγχει την τήρηση των όρων διεξαγωγής της σιδηροδρομικής συγκοινωνίας, να παρεμβαίνει με θετικές ενέργειες κάθε φορά που διαπιστώνει κενά ασφαλείας, ιδίως όταν του γνωστοποιούνται με κάθε τρόπο τέτοια κενά, από τους αρμόδιους φορείς, από τους εποπτευόμενους από αυτόν φορείς, από τους εκπροσώπους των εργαζομένων ή όταν διαπιστώνονται τέτοια κενά από τον τρόπο διεξαγωγής της σιδηροδρομικής συγκοινωνίας και από τα τυχόν ατυχήματα που λαμβάνουν χώρα».
Εξαιρετικά σημαντικός ισχυρισμός των δικηγόρων της οικογένειας για τις ευθύνες του κ. Καραμανλή είναι ο παρακάτω: «Έχοντας πλήρη συνείδηση του περιεχομένου των αρμοδιοτήτων του αλλά και του ρόλου που όφειλε να επιτελέσει σε ένα αυξημένης σημασίας για την υγεία και την σωματική ακεραιότητα αορίστου αριθμού ανθρώπων Υπουργείο και ενώ τελούσε σε πλήρη γνώση για την εν γένει αυξημένη επικινδυνότητα του Σιδηροδρομικού Δικτύου παραβίασε τη νομική του υποχρέωση για την εποπτεία της ασφαλούς λειτουργίας του σιδηρόδρομου και του έργου των σχετικών φορέων (ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ, ΡΑΣ, Hellenic Train), επιτρέποντας την επικίνδυνη κυκλοφορία των τρένων, με αποτέλεσμα εξαιτίας των παραλείψεων από μέρους του να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα που προκύπτουν ακριβώς από την ιδιαίτερη νομική υποχρέωση του προς τούτο, ως Υπουργός Μεταφορών και Υποδομών, να επέλθει τελικά αιτιωδώς το μοιραίο σιδηροδρομικό δυστύχημα, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα τόσο των θάνατο όσο και την βαριά σωματική βλάβη πλήθους συγγενών αλλά και συνανθρώπων μας».
Τα 11 «καμπανάκια»
Γροθιά στο στομάχι αποτελούν επίσης οι αναφορές στη συγκεκριμένη μήνυση για τα τουλάχιστον 11 «καμπανάκια» προς τον κ. Καραμανλή. Πριν το μακελειό στα Τέμπη, δηλαδή, υπήρχαν κραυγές αγωνίας και σοβαρές προειδοποιήσεις:
«Οι περιπτώσεις στις οποίες ο μηνυόμενος ενημερώθηκε για την επικίνδυνη κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου χωρίς ωστόσο να προβεί σε οποιαδήποτε περί βελτίωσης της κατάστασης ενέργεια:
1) Στις 26/08/2020 και με αφορμή συμβάν που συνέβη στην γραμμή Κιάτο – Αίγιο η Πανελλήνια Ένωση Προσωπικού Έλξης (Π.Ε.ΠΕ.) κοινοποιεί επιστολή προς τον μηνυόμενο τότε Υπουργό Μεταφορών στο οποίο του εκφράζουν τις ανησυχίες τους για την παντελή έλλειψη συστημάτων ασφαλείας αλλά και την εν γένει ασφάλεια του σιδηροδρομικού δικτύου.
2) Στις 14/06/2021 η Πανελλήνια Ένωση Σταθμαρχών ΟΣΕ με επιστολή της προς του Υπουργείο Μεταφορών, τον Διευθύνοντα Σύμβουλο του ΟΣΕ και την πρόεδρο της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (Ρ.Α.Σ.), εκφράζει τις ανησυχίες της για την ασφαλή λειτουργία των συρμών.
3) Στις 06/09/2021 ο τότε διευθύνων σύμβουλος της ΤΡΑΙΝΟΣΕ κ. Φίλιππος Τσαλίδης, κοινοποίησε επιστολή προς τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του ΟΣΕ κ. Σπύρο Πατέρα, τον Υπουργό Μεταφορών και μηνυόμενο Κωνσταντίνο Καραμανλή, τον Υφυπουργό Μεταφορών Μιχάλη Παπαδόπουλο και την πρόεδρο της ΡΑΣ κα Ιωάννα Τσιαπαρίκου και με θέμα με θέμα «σοβαρά λειτουργικά προβλήματα του ελληνικού σιδηροδρόμου». Αφορμή ήταν δύο ατυχήματα που είχαν συμβεί τον Αύγουστο του 2021 στον Δομοκό και τη Λευκοθέα Σερρών. Στο εμπιστευτικό έγγραφο ο τότε διευθύνων σύμβουλος της ΤΡΑΙΝΟΣΕ αναφέρεται στην έλλειψη προσωπικού του ΟΣΕ και συγκεκριμένα σταθμαρχών και κλειδούχων, στη μη λειτουργία σηματοδότησης σε μεγάλα τμήματα του δικτύου και την κακοσυντηρημένη υποδομή. Παράλληλα αναφέρεται σε δύσκολη και επικίνδυνη σιδηροδρομική λειτουργία «με αποτέλεσμα σοβαρά συμβάντα», ενώ επισημαίνει την έλλειψη σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης. Ενδεικτικό μάλιστα της απραξίας και αδιαφορίας που εισέπραξε από τον μηνυόμενο άλλα και τους υπόλοιπους αρμόδιους είναι το γεγονός ότι ο κ. Τσαλίδης 8 ημέρες μετά την αποστολή της εν λόγω επιστολής παραιτήθηκε από τη θέση του.
4) Στις 29/10/2021 η Πανελλήνια Ένωση Προσωπικού Έλξης (Π.Ε.ΠΕ.) κοινοποιεί επιστολή προς τον μηνυόμενο τότε Υπουργό Μεταφορών, καθώς και στο Γενικό Γραμματέα Μεταφορών κ. Ιωάννη Ξιφαρά, αιτούμενη συνάντηση μαζί τους, προκειμένου να συζητηθούν οι εξελίξεις στο σιδηροδρομικό περιβάλλον και να αναζητηθούν λύσεις για την εύρυθμη λειτουργία του δικτύου, η οποία κινδυνεύει από την υποστελέχωση του ΟΣΕ, καθώς και την έλλειψη χρηματοδότησης και συντήρησης του δικτύου. Μάλιστα στην εν λόγω επιστολή παρατίθενται προς ένδειξη της τραγικής κατάστασης του σιδηροδρομικού δικτύου 8 εκτροχιασμοί και συγκρούσεις που έλαβαν χώρα κατά το χρονικό διάστημα Αύγουστος 2020 – Οκτώβριος 2021.
5) Η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων αποστέλλει στις 13/12/2021 επιστολή προς τα γραφεία του Υπουργού Μεταφορών Κώστα Καραμανλή και του Υφυπουργού Μιχάλη Παπαδόπουλου, το Γ.Γ. Μεταφορών, τη Γενική Γραμματεία Μεταφορών, τον ΟΣΕ, την ΤΡΑΙΝΟΣΕ και την ΣΤΑΣΥ, με τίτλο «Συστάσεις για την βελτίωση της ασφάλειας των Σιδηροδρόμων». Στο έγγραφο η Ρ.Α.Σ. αναφέρει ότι «το τελευταίο χρονικό διάστημα με ανησυχία και προβληματισμό παρατηρούσε την αύξηση της συχνότητας των ατυχημάτων και συμβάντων στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο». Προχωράει σε μια σειρά από συστάσεις για να καταλήξει: «Οι ως άνω συστάσεις, προτάσεις και η παρέμβασή μας αυτή απορρέει από την βαθύτατη ανησυχία μας για την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών στη χώρα μας.
6) Στις 23/12/2021 η Ρ.Α.Σ. αποστέλλει πάλι προς τους ιδίους επιστολή με τίτλο «Συστάσεις και προτάσεις για την βελτίωση της ασφάλειας των σιδηροδρόμων στις ισόπεδες διαβάσεις», όπου επαναλαμβάνει την ανησυχία της για τα συνεχόμενα ατυχήματα και προχωράει σε συστάσεις ασφαλείας.
7) Η Πανελλήνια Ένωση Προσωπικού Έλξης, στέλνει εξώδικο στις 08/03/2022 προς την ΤΡΑΙΝΟΣΕ με κοινοποίηση προς το Υπουργείο Μεταφορών, το Υπουργείο Εργασίας, τον ΟΣΕ, τη ΡΑΣ και με θέμα την «άμεση αποκατάσταση της σιδηροδρομικής υποδομής» στα συστήματα φωτοσήμανσης, τηλεδιοίκησης και ETCS. Στο εξώδικο οι μηχανοδηγοί αναφέρουν προφητικά ότι «διαμαρτυρόμαστε έντονα για την επαπειλούμενη διατάραξη της υγείας και της ασφάλειάς μας εξαιτίας της πρωτοφανούς έλλειψης συντήρησης του δικτύου».
8) Στις 31/10/2022, αυτή την φορά απευθείας στον Κώστα Καραμανλή, το Γ.Γ. Μεταφορών Γιάννη Ξιφαρά και τον ΟΣΕ, οι μηχανοδηγοί επανέρχονται με νέο εξώδικο προειδοποιώντας για την έλλειψη φωτοσήμανσης, τηλεδιοίκησης και ETCS και τους κινδύνους που αυτή εγκυμονεί για την ασφάλεια της εργασίας τους. Προβαίνουν μάλιστα σε δραματική έκκληση για άμεση αποκατάσταση των συστημάτων ασφαλείας, καθώς και στη λήψη όλων των απαραίτητων μέτρων για την «εξασφάλιση της υγείας και της ασφάλειάς μας».
9) Στις 20/1/2023 η ΡΑΣ αποστέλλει επιστολή προς τα γραφεία Υπουργού και Υφυπουργού Μεταφορών, το Γενικό Γραμματέα και το Γενικό Διευθυντή Μεταφορών, τον ΟΣΕ, την ΤΡΑΙΝΟΣΕ και τη ΣΤΑΣΥ με θέμα «την ασφάλεια κυκλοφορίας στο δίκτυο με εκτροχιασμούς σε αλλαγές τροχιάς», επισημαίνοντας και πάλι την ανάγκη μέτρων ασφαλείας και συντήρησης των υποδομών.
10) Η «Δημοκρατική Ενωτική Συνδικαλιστική Κίνηση Σιδηροδρομικών» στις 07/02/2023 εκδίδει ανακοίνωση, αναφέροντας ότι «το Υπουργείο βρίσκει λεφτά για τις διάφορες εργολαβίες, αλλά για να ολοκληρωθούν επιτέλους οι σιδηροδρομικές υποδομές και τα συστήματα ασφαλούς κυκλοφορίας ΟΧΙ». Καταλήγει δε στο τραγικά προφητικό: «Δεν θα περιμένουμε το σιδηροδρομικό δυστύχημα που έρχεται για να τους δούμε να χύνουν δάκρυα κάνοντας διαπιστώσεις».
11) Μόλις 4 ημέρες πριν το τραγικό δυστύχημα, ήτοι στις 24/02/2023 η πρόεδρος της Ρ.Α.Σ. κα. Ιωάννα Τσιαπαρίκου αποστέλλει επιστολή προς τον ΟΣΕ με κοινοποίηση στην Hellenic Train με θέμα «Ενημέρωση σχετικά με την ασφάλεια κυκλοφορίας στο δίκτυο αναφορικά με εκτροχιασμούς σε αλλαγές τροχιάς» . Αναφέρεται σε δύο συμβάντα στους Σ.Σ. Λιανοκλαδίου και Τιθορέας. Επισημαίνει την ανάγκη συντήρησης της σιδηροδρομικής υποδομής και των συστημάτων ελέγχου κυκλοφορίας και σηματοδότησης. Καταγράφει περίπτωση μη ορθής διευθέτησης της αλλαγής τροχιάς, παρόμοιας με αυτή που συνέβη από το Σταθμάρχη στο δυστύχημα των Τεμπών, και καλεί να εξακριβωθεί αν αιτία είναι η ελλιπής εκπαίδευση, η κόπωση ή κάτι άλλο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ανωτέρω είναι μόνο μερικές από τις δεκάδες επιστολές που έχουν αποσταλεί όλα αυτά τα χρόνια προς την ηγεσία του Υπουργείου Μεταφορών, η οποία «κώφευε» προκλητικά παρά της ιδιαίτερης νομικής υποχρέωσης που είχε για την προστασία των μετακινούμενων με τα σιδηροδρομικά δίκτυα πολιτών, οι οποίες μάλιστα όχι μόνο αποτελούν κομμάτι της ευρύτερης ποινικής δικογραφίας του δυστυχήματος, αλλά μάλιστα κυκλοφορούν ευρέως και στα διαδικτυακά ΜΜΕ».