Τον ισχυρό υπερηχητικό βαλλιστικό πύραυλο Oreshnik χρησιμοποίησε η Ρωσία κατά τη διάρκεια μαζικής επίθεσης με drones και πυραύλους στο Κίεβο, την Κυριακή (24/5), η οποία είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο τουλάχιστον δύο ανθρώπων και τον τραυματισμό 83 ακόμη, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο Πρόεδρος στην Ουκρανία, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σηματοδοτώντας την τρίτη φορά που το συγκεκριμένο όπλο χρησιμοποιείται στη διάρκεια του τετραετούς πολέμου και προκαλώντας έντονη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα για την κλιμάκωση των ρωσικών επιθέσεων εναντίον της ουκρανικής πρωτεύουσας.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το AP, η αεροπορική επίθεση προκάλεσε σοβαρές ζημιές σε κτήρια σε όλη την έκταση της ουκρανικής πρωτεύουσας, συμπεριλαμβανομένων κτιρίων κοντά σε κυβερνητικά γραφεία, κατοικιών, σχολείων και μιας λαϊκής αγοράς, σύμφωνα με τις ουκρανικές Αρχές.
Ο πύραυλος Oreshnik, ο οποίος είναι ικανός να μεταφέρει πυρηνικές ή συμβατικές κεφαλές, έπληξε την πόλη Μπίλα Τσέρκβα στην περιφέρεια του Κιέβου, όπως ανέφερε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε ανάρτησή του στο X, χωρίς να καταστεί άμεσα σαφές ποιος ήταν ο στόχος.
Από την πλευρά του, το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε τη χρήση του Oreshnik, καθώς και άλλων τύπων πυραύλων, για να πλήξει «εγκαταστάσεις στρατιωτικής διοίκησης και ελέγχου» στην Ουκρανία, αεροπορικές βάσεις και στρατιωτικές βιομηχανικές επιχειρήσεις, χωρίς να προσδιορίσει την ακριβή τοποθεσία των στόχων.
Το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας πρόσθεσε ότι η επίθεση αποτελούσε αντίποινα για ουκρανικά πλήγματα κατά «πολιτικών εγκαταστάσεων σε ρωσικό έδαφος», χωρίς ωστόσο να παράσχει άμεσα λεπτομέρειες.
Τι οδήγησε σε αυτή την επίθεση στην Ουκρανία
Ο Ρώσος Πρόεδρος, Βλαντίμιρ Πούτιν, την Παρασκευή (22/5) είχε καταγγείλει ουκρανικό πλήγμα με drone σε οικοτροφείο στην ανατολική Ουκρανία, η οποία τελεί υπό ρωσική κατοχή, για το οποίο η Μόσχα κατηγορεί το Κίεβο, διατάσσοντας τον ρωσικό στρατό να υποβάλει τις προτάσεις του για αντίποινα. Ακόμα, ο ίδιος υποστήριξε ότι δεν υπήρχαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις ή εγκαταστάσεις υπηρεσιών επιβολής του νόμου κοντά στο κολλέγιο.
Επισημαίνεται ότι ο απολογισμός των θυμάτων από το πλήγμα στο Σταρομπίλσκ είχε ανέλθει στους 21 νεκρούς όταν ολοκληρώθηκαν οι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, σύμφωνα με την υπηρεσία τύπου του ρωσικού Υπουργείου Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης, το βράδυ του Σαββάτου (22/5), ενώ άλλα 42 άτομα τραυματίστηκαν στην επίθεση που σημειώθηκε το προηγούμενο βράδυ. Οι Αρχές της περιφέρειας Λουχάνσκ, που έχουν εγκατασταθεί από το Κρεμλίνο, κήρυξαν διήμερο εθνικού πένθους για την Κυριακή (24/5) και τη Δευτέρα (25/5) προς τιμήν των θυμάτων.
Μάλιστα, σε επείγουσα συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που πραγματοποιήθηκε κατόπιν αιτήματος της Ρωσίας σχετικά με το πλήγμα, ο Ουκρανός πρέσβης, Αντρίι Μέλνικ, απέρριψε τις κατηγορίες του Ρώσου ομολόγου του για εγκλήματα πολέμου, χαρακτηρίζοντάς τις «καθαρό προπαγανδιστικό σόου» και υποστηρίζοντας ότι οι επιχειρήσεις της Παρασκευής (22/5) στρέφονταν «αποκλειστικά κατά της ρωσικής πολεμικής μηχανής». Η Ουκρανία και οι σύμμαχοί της έχουν κατηγορήσει επανειλημμένα τη Ρωσία ότι στοχοποιεί συστηματικά αμάχους και κρίσιμες πολιτικές υποδομές από τις πρώτες ημέρες του πολέμου, κάτι που το Κρεμλίνο αρνείται κατηγορηματικά.
Ο πύραυλος Oreshnik και η ουκρανική αεράμυνα
Η Ρωσία χρησιμοποίησε για πρώτη φορά τον πύραυλο Oreshnik με πολλαπλές κεφαλές κατά της ουκρανικής πόλης Ντνίπρο τον Νοέμβριο του 2024, ενώ μια δεύτερη φορά είχε αξιοποιηθεί τον Ιανουάριο στη δυτική περιφέρεια Λβιβ. Πάντως, η τελευταία συνδυασμένη επίθεση περιελάμβανε 600 επιθετικά drones και 90 πυραύλους εκτοξευόμενους από αέρα, θάλασσα και έδαφος, σύμφωνα με την Πολεμική Αεροπορία της Ουκρανίας, με την ουκρανική αεράμυνα να καταστρέφει και να μπλοκάρει 549 drones και 55 πυραύλους, ενώ περίπου 19 πύραυλοι δεν κατάφεραν να φτάσουν στους στόχους τους.
Υπενθυμίζεται ότι, νωρίτερα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε προειδοποιήσει ότι η Ρωσία σχεδίαζε να χρησιμοποιήσει τον Oreshnik, επικαλούμενος πληροφορίες από τις ΗΠΑ και τους δυτικούς εταίρους.
Ο Ρώσος Πρόεδρος είχε δηλώσει σε προηγούμενο χρόνο ότι ο Oreshnik, που στα ρωσικά σημαίνει «καρυδιά», ταξιδεύει με δεκαπλάσια ταχύτητα του ήχου (Mach 10) και είναι ικανός να καταστρέψει υπόγεια καταφύγια «τρεις, τέσσερις ή και περισσότερους ορόφους κάτω». Το όπλο κινείται «σαν μετεωρίτης» και είναι ανθεκτικό σε οποιοδήποτε σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας, σύμφωνα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος πρόσθεσε ότι αρκετοί τέτοιοι πύραυλοι, ακόμη και εφοδιασμένοι με συμβατικές κεφαλές, θα μπορούσαν να είναι εξίσου καταστροφικοί με ένα πυρηνικό πλήγμα. Καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας, σειρήνες αεροπορικού συναγερμού ηχούσαν σε ολόκληρη την πόλη, ενώ καπνός σκέπαζε την πρωτεύουσα από τα πλήγματα, με δημοσιογράφους του AP να ακούν ισχυρές εκρήξεις κοντά στο κέντρο της πόλης και πλησίον κυβερνητικών κτηρίων.
Πάντως, αυτή η επίθεση και οι προφανείς αποτυχίες αναχαίτισης ανέδειξαν τη χρόνια έλλειψη της Ουκρανίας σε πυραύλους αεράμυνας ικανούς να καταρρίψουν βαλλιστικούς στόχους. Το Κίεβο βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα αμερικανικά συστήματα αεράμυνας Patriot για την αναχαίτιση τέτοιων όπλων, ωστόσο οι πύραυλοι αναχαίτισης παραμένουν σε εξαιρετικά περιορισμένη ποσότητα και αποτελούν ένα από τα πιο επείγοντα αιτήματα της Ουκρανίας προς τους δυτικούς εταίρους της.
Μάλιστα, η ανάπτυξη μιας εγχώριας εναλλακτικής λύσης έχει καταστεί κορυφαία προτεραιότητα για το Υπουργείο Άμυνας της Ουκρανίας, αν και θα απαιτηθεί σημαντικός χρόνος και χρηματοδότηση.