Του William Hartung
Δεν διαθέτουμε καμία εκτίμηση, δημοσιονομική ή οικονομική, που να αποτυπώνει έστω κατά προσέγγιση το συνολικό κόστος του πολέμου που διεξάγει η κυβέρνηση Τραμπ εναντίον του Ιράν, ο οποίος διανύει πλέον τον έβδομο μήνα του. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ίδιου του Πενταγώνου και του μη κομματικού Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου, το κόστος κυμαίνεται μεταξύ 38 και 42 δισ. δολαρίων. Οι εκτιμήσεις αυτές, ωστόσο, δεν συνυπολογίζουν σημαντικές δαπάνες, όπως την απώλεια ακριβών αεροσκαφών και τις σοβαρές ζημιές που έχουν υποστεί αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή από τις επιθέσεις ιρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Πλέον, έχουμε στη διάθεσή μας περισσότερα στοιχεία και για τα δύο αυτά ζητήματα.
Νέα έκθεση της Υπηρεσίας Ερευνών του Κογκρέσου αποκαλύπτει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χάσει μέχρι στιγμής 81 στρατιωτικά αεροσκάφη στον πόλεμο με το Ιράν, σχεδόν διπλάσια από όσα είχαν αναφερθεί τον περασμένο Μάιο. Τα περισσότερα από τα αεροσκάφη που καταστράφηκαν —45 συνολικά— ήταν μη επανδρωμένα αεροσκάφη τύπου Reaper, τα οποία χρησιμοποιούνται για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών για τον εντοπισμό στόχων και επιλεγμένες αεροπορικές επιδρομές. Οι απώλειες, ωστόσο, δεν περιορίζονται σε αυτά. Μεταξύ των αεροσκαφών που έχουν πληγεί περιλαμβάνονται αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού και συλλογής πληροφοριών, καθώς και επιθετικά ελικόπτερα.
Παράλληλα, τα αμερικανικά βομβαρδιστικά που μετακινήθηκαν πρόσφατα από βάση στο Ηνωμένο Βασίλειο μεταφέρθηκαν με ασφάλεια, έπειτα από αξιόπιστες πληροφορίες για επικείμενη ιρανική επίθεση με drones. Το περιστατικό, ωστόσο, ανέδειξε και μια άλλη διάσταση της σύγκρουσης: την παγκόσμια πλέον εμβέλειά της.
Ορισμένα από τα αεροσκάφη που καταστράφηκαν κοστίζουν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια το καθένα. Είναι, επομένως, βέβαιο ότι η συνολική αξία των 81 αεροσκαφών που χάθηκαν ανέρχεται σε δισεκατομμύρια δολάρια.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, οι ζημιές σε ορισμένες αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή είναι τόσο εκτεταμένες, ώστε ενδέχεται να μην ανοικοδομηθούν ποτέ. Αντ’ αυτού, σχεδιάζεται η κατασκευή νέων βάσεων, σε μεγαλύτερη απόσταση από τις υφιστάμενες που θα αντικαταστήσουν. Το κόστος μιας τέτοιας επιλογής θα είναι υψηλό, αλλά το ακριβές ποσό παραμένει άγνωστο.
Στη συζήτηση για το οικονομικό κόστος του πολέμου δεν πρέπει, βέβαια, να ξεχνάμε ποτέ και το ανθρώπινο τίμημα. Οι πόλεμοι σκοτώνουν ανθρώπους, πολλοί από τους οποίους είναι άμαχοι. Στον πόλεμο με το Ιράν, αλλά και στις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο, όπου χρησιμοποιούνται αεροσκάφη και βόμβες που προμηθεύουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι νεκροί ανέρχονται σε δεκάδες χιλιάδες —τουλάχιστον—, ενώ περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.
Αρχικά, ο πόλεμος παρουσιάστηκε ως αναγκαίος για να αποτραπεί μια ιρανική επίθεση, ενδεχομένως ακόμη και με πυρηνικά όπλα. Ωστόσο, στα μέσα του 2025, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν, με τον πρόεδρο Τραμπ να δηλώνει ότι οι πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας “καταστράφηκαν ολοσχερώς”.
Αξίζει, επίσης, να θυμηθούμε ότι κατά την πρώτη του θητεία ο Τραμπ αποχώρησε από μια πολυμερή συμφωνία που περιόριζε αποτελεσματικά τη δυνατότητα της Τεχεράνης να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.