Αυξάνεται η αγωνία και ο προβληματισμός στην κυβέρνηση για τον ορατό κίνδυνο, η τιμή στην αντλία και στην ενέργεια και οι παρεπόμενες αυξήσεις σε τρόφιμα και υπηρεσίες, να τινάξουν στον αέρα τον προεκλογικό σχεδιασμό και να εξανεμίσουν τα όποια κέρδη από τα μέτρα της ΔΕΘ, ιδιαίτερα αν ο χειμώνας είναι τόσο δύσκολος όσο προδιαγράφεται.
Αυτές τις μέρες τα υπουργεία Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας προετοιμάζονται για την ανακοίνωση των νέων μέτρων στήριξης, χωρίς ακόμα να υπάρχει εικόνα πότε ακριβώς θα εξειδικευτούν, καθώς, όπως φαίνεται, οι διαβουλεύσεις με τα διϋλιστήρια για τη συμμετοχή τους, συνεχίζεται.
Δεν υπάρχουν περιθώρια χαλάρωσης
Υπουργοί και βουλευτές, ωστόσο, παραδέχονται ότι ακόμα κι αν το νέο πλέγμα συνεισφέρει στη συγκράτηση των τιμών, ο εξαιρετικά βεβαρημένος διεθνής ορίζοντας δεν αφήνει περιθώρια χαλάρωσης, καθώς όλα δείχνουν ότι το ράλι των τιμών θα συνεχιστεί, ίσως και ακόμα πιο …ξέφρενο τους επόμενους μήνες. Και αν λάβει κανείς υπόψη ότι η μόνη ακλόνητη σταθερή όλων των δημοσκοπήσεων είναι η δυσαρέσκεια για την ακρίβεια, κάποιοι εξ αυτών εκφράζουν προβληματισμό και για την απόφαση του Μεγάρου Μαξίμου να μη στηθούν οι κάλπες το φθινόπωρο, αλλά την ερχόμενη άνοιξη και μάλιστα προς τα τέλη της.
Το τοπίο στην ενέργεια είναι αχαρτογράφητο και οι προβλέψεις καθίστανται εξαιρετικά επισφαλείς, κυρίως για τη διάρκεια που θα χρειαστεί η κυβέρνηση να πάρει πρόσθετα μέτρα στήριξης. Η εξίσωση, ωστόσο, δεν είναι απλή, καθώς αν δεν υπάρξει κοινή ευρωπαϊκή στάση, η οποία να μπορεί να υιοθετήσει η χώρα μας, τότε, ο βαθμός δυσκολίας θα αυξηθεί και ίσως κάποια από τα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ, θα πρέπει να επανεξεταστούν. Ενδεχόμενο, που για ευνόητους λόγους ξορκίζει με κάθε τρόπο το κυβερνητικό επιτελείο.
Το μαρτύριο στην αντλία – Πώς θα κινηθεί η Ευρώπη
Μία πρώτη ένδειξη για την κατεύθυνση που θα κινηθεί η Ευρώπη θα υπάρξει την επόμενη Τρίτη, στο άτυπο Συμβούλιο των υπουργών Ενέργειας στο Δουβλίνο, ενώ οι αποφάσεις θα ληφθούν – αν ληφθούν – στη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της Ε.Ε, στις 15 και 16 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες.
Η Αθήνα θα ζητήσει με έμφαση να ενεργοποιηθεί «ρήτρα διαφυγής από τους αυστηρούς ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες, ώστε να δημιουργηθεί περαιτέρω χώρος για εθνικές παρεμβάσεις, και εν προκειμένω μία προσωρινή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα στην αντλία. Στην αντίπερα όχθη, ένα μπλοκ χωρών όπως η Φινλανδία, η Δανία και η Ολλανδία κ.α. τάσσονται υπέρ της επιβολής φόρου στα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών και των διυλιστηρίων, ως μέτρο για να αντιμετωπίσουν το υψηλό κόστος στο πετρέλαιο κίνησης (diesel). Για την κυβέρνηση, ωστόσο, κάτι τέτοιο είναι δύσκολο, καθώς έχει εφαρμόσει ήδη δύο φορές το μέτρο και λόγω προεκλογικής περιόδου, δεν θα ήθελε να έρθει σε ευθεία κόντρα με τα διϋλιστήρια που έχουν βάλει και πιθανότατα θα συνεχίσουν να βάζουν «πλάτη» στα ισχύοντα αλλά και τα επικείμενα μέτρα.
Η πρόταση Μακρόν
Στο τραπέζι των Ευρωπαίων θα βρεθεί και η χθεσινή πρόταση του Γάλλου προέδρου Μακρόν για μεγαλύτερη χαλάρωση των ευρωπαϊκών ενεργειακών κανόνων για φθηνότερα καύσιμα στην αντλία, για επανεξέταση του μηχανισμού κοινών αγορών αερίου της Ε.Ε., που δημιουργήθηκε μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία και απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο, και τη δυνατότητα αυτή η πρακτική να επεκταθεί στο ντίζελ και στα καύσιμα αεροσκαφών, ώστε να διασφαλιστούν και επάρκεια και καλύτερες τιμές.
Αν και η Γερμανία βρίσκεται στην ίδια γραμμή με την Αθήνα για τους δικούς της λόγους, τα μηνύματα που φτάνουν στο Μαξίμου και το ΥΠΟΚ είναι ότι τουλάχιστον σε αυτή τη συγκυρία, το ελληνικό αίτημα, δεν φαίνεται να έχει ελπίδες υιοθέτησης.
Θα πρόκειται για μία δυσάρεστη εξέλιξη, καθώς, αν υπό την πίεση και της αντιπολίτευσης, η κυβέρνηση προχωρήσει σε αυτή την παρέμβαση με εθνικούς πόρους, τότε θα πρέπει να περικόψει κάποια άλλη δαπάνη, ή ακόμα και να «παγώσει» κάποιο από τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν στη ΔΕΘ. Ωστόσο, παρ ότι το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι ο δημοσιονομικός χώρος είναι περιορισμένος και δεν μπορεί να υπάρξει παρέκκλιση από τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις δαπάνες οροφής, κυβερνητικά και κομματικά στελέχη, θεωρούν ότι προσωρινά και για μικρό διάστημα, η κυβέρνηση θα πρέπει να υιοθετήσει το μέτρο για να αμβλύνει τις κοινωνικές αντιδράσεις.
Το κρίσιμο στοίχημα
Σε κάθε περίπτωση, το κρίσιμο στοίχημα πλέον είναι το ποσοστό αυτής της επιβάρυνσης που θα μετακυλιστεί στη λιανική αγορά, αλλά και στον βιομηχανικό κλάδο, με πληροφορίες να εμφανίζουν τους εκπροσώπους των ενεργοβόρων επιχειρήσεων αποφασισμένους να θέσουν το θέμα στον πρωθυπουργό, στη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ στις 6 Οκτωβρίου.
Σε ό,τι αφορά τους λογαριασμούς ενέργειας, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας τηρεί στάση αναμονής, χωρίς να έχει ληφθεί απόφαση για νέα επιδότηση. Η κυβέρνηση αναμένει να διαπιστώσει τη διάρκεια της διεθνούς αναταραχής και το ακριβές αποτύπωμα της χονδρικής στα τιμολόγια λιανικής του Οκτωβρίου. Εάν η επιβάρυνση στα νοικοκυριά αποδειχθεί παρατεταμένη, οι κρατικές επιδοτήσεις παραμένουν στο τραπέζι ως πιθανή πρωτοβουλία.