Η ανακοίνωση της συμφωνίας-πλαισίου ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν έγινε δεκτή με ανακούφιση από τη διεθνή κοινότητα, καθώς απομακρύνει -τουλάχιστον προσωρινά- τον κίνδυνο μιας νέας επικίνδυνης κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, διπλωμάτες και αναλυτές προειδοποιούν ότι η συμφωνία απέχει πολύ από το να θεωρηθεί οριστική λύση.
Όπως επισημαίνουν πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι το μνημόνιο κατανόησης δεν λύνει τα βασικά ζητήματα που προκάλεσαν τη σύγκρουση, αλλά δημιουργεί ένα παράθυρο 60 ημερών μέσα στο οποίο οι δύο πλευρές θα προσπαθήσουν να διαπραγματευτούν τα πλέον δύσκολα και αμφιλεγόμενα θέματα.
Ο Άντριου Πικ, πρώην αναπληρωτής βοηθός υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για το Ιράν και το Ιράκ, εκτιμά ότι μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας όλες οι πλευρές επιχειρούν να παρουσιάσουν το αποτέλεσμα ως δική τους διπλωματική επιτυχία.
Όπως σημειώνει, τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη έχουν λόγους να είναι ικανοποιημένες, αλλά και στοιχεία που δεν τους ικανοποιούν πλήρως.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ιράν θεωρεί σημαντική επιτυχία το γεγονός ότι στη συμφωνία περιλαμβάνεται και το μέτωπο του Λιβάνου, ενώ οι ΗΠΑ βλέπουν θετικά το ότι δεν υπάρχει καμία αναφορά σε επιβολή διοδίων ή τελών διέλευσης για τα πλοία που θα χρησιμοποιούν τα Στενά του Ορμούζ.
Η πρώην υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για θέματα Εγγύς Ανατολής, Μπάρμπαρα Λιφ, υποστηρίζει ότι το μεγαλύτερο κέρδος της συμφωνίας είναι η αποκατάσταση της σταθερότητας που υπήρχε πριν από την κρίση.
Κατά την άποψή της, η συμφωνία δεν συνιστά κάποια ιστορική ανατροπή, αλλά κυρίως μια επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς ασφαλείας και ισορροπιών στην περιοχή.
Παράλληλα, εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στις προσδοκίες που καλλιεργούνται σχετικά με την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και την άρση κυρώσεων, τονίζοντας ότι πολλά από αυτά παραμένουν σε επίπεδο πολιτικών διακηρύξεων και όχι δεσμευτικών αποφάσεων.
Παρά τις πανηγυρικές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η συμφωνία συνοδεύεται από σημαντικές αβεβαιότητες.
Ο ανταποκριτής του Sky News στις ΗΠΑ, Μαρκ Στόουν, σημειώνει ότι το σύντομο μήνυμα του Αμερικανού προέδρου αφήνει αναπάντητα αρκετά κρίσιμα ερωτήματα.
Όπως τονίζει, προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι δεν γίνεται σχεδόν καμία αναφορά στο θέμα των πυρηνικών όπλων, παρότι αυτό αποτέλεσε το βασικό επιχείρημα της Ουάσιγκτον για την εμπλοκή της στη σύγκρουση.
«Η κατεύθυνση είναι θετική, αλλά ξεκινάμε από ένα πολύ χαμηλό σημείο», σχολιάζει χαρακτηριστικά.
Ένα ακόμη ζήτημα που υπογραμμίζουν οι ειδικοί αφορά την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Παρότι η συμφωνία προβλέπει το άνοιγμα της κρίσιμης θαλάσσιας οδού μετά την επίσημη υπογραφή της Παρασκευής, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.
Οι θαλάσσιες διαδρομές πρέπει πρώτα να αποναρκοθετηθούν, διαδικασία που ενδέχεται να διαρκέσει εβδομάδες. Παράλληλα, θα πρέπει να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των ναυτιλιακών εταιρειών και κυρίως των ασφαλιστικών οργανισμών που καλύπτουν τα πλοία, πριν επιστρέψει η εμπορική κίνηση στα επίπεδα που ίσχυαν πριν από τον πόλεμο.
Το σημαντικότερο συμπέρασμα των αναλυτών είναι ότι η συμφωνία δεν τερματίζει οριστικά την κρίση.
Αντίθετα, δημιουργεί ένα διάστημα 60 ημερών μέσα στο οποίο οι δύο πλευρές καλούνται να επιλύσουν τα ζητήματα που μέχρι σήμερα αποδείχθηκαν αδύνατο να συμφωνηθούν.
Στην κορυφή της ατζέντας βρίσκεται το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και το δικαίωμα της χώρας να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Η Τεχεράνη εξακολουθεί να θεωρεί ότι έχει κυριαρχικό δικαίωμα να διατηρεί πυρηνικές δυνατότητες για ειρηνικούς σκοπούς, ενώ οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους ζητούν αυστηρούς περιορισμούς και διεθνή έλεγχο.
Μέχρι στιγμής, καμία από αυτές τις διαφορές δεν έχει επιλυθεί.
Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, η συμφωνία δεν αποτελεί το τέλος της διαδρομής αλλά την αρχή μιας ακόμη πιο δύσκολης φάσης.
Η εκεχειρία προσφέρει πολύτιμο χρόνο για διαπραγματεύσεις, όμως η επιτυχία της θα εξαρτηθεί από το αν οι δύο πλευρές καταφέρουν να γεφυρώσουν τις βαθιές διαφορές τους στο πυρηνικό ζήτημα και στις κυρώσεις.
Μέχρι τότε, η αποκλιμάκωση παραμένει εύθραυστη και κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει νέες εντάσεις.