Η κληρονοµιά του Ωνάση – Πού βρίσκονται σήµερα τα δισεκατοµµύρια της δυναστείας

Ένα κρύο πρωινό του Ιανουαρίου του 1974 ένα ιδιωτικό αεροπλάνο απογειώνεται από το Ακαπούλκο µε προορισµό τη Νέα Υόρκη. Ανάµεσα στους επιβάτες βρίσκεται ένας από τους πιο πλούσιους και πιο αναγνωρίσιµους εφοπλιστές σε όλο τον κόσµο. Πρόκειται για τον Αριστοτέλη Ωνάση, ο οποίος έχει δηµιουργήσει µια αυτοκρατορία που απλώνεται από τη ναυτιλία και τα ακίνητα µέχρι τις αεροµεταφορές και τις διεθνείς επενδύσεις.

Του Γεράσιμου Σεραφειμίδη

Στα 68 του χρόνια, όµως, αυτό που τον νοιάζει δεν είναι πώς θα αυξήσει την ήδη αµύθητη περιουσία του. Αλλά πώς θα τη µοιράσει. Αυτός είναι και ο λόγος που έχει µπροστά του µερικές σελίδες λευκό χαρτί και ένα στυλό. Σε αυτές γράφει τη διαθήκη του, η οποία θα ανοίξει έναν χρόνο και δύο µήνες αργότερα, δηλαδή τον Μάρτιο του 1975, προκαλώντας αντιδράσεις στην οικογένεια, αλλά και δηµιουργώντας µια πρωτοφανή ιδέα, η οποία γέννησε έναν οργανισµό που παράγει έργο µέχρι και σήµερα.

Ο Ωνάσης που γράφει εκείνες τις σελίδες δεν είναι ο ίδιος άνθρωπος που λίγα χρόνια νωρίτερα έκλεινε συµφωνίες, αγόραζε πλοία και έχτιζε έναν επιχειρηµατικό όµιλο µε δραστηριότητα σε διαφορετικές ηπείρους. Είναι ένας πατέρας συντετριµµένος από την απώλεια του γιου του.

πιν

Ο Αλέξανδρος Ωνάσης, που προοριζόταν να συνεχίσει την επιχειρηµατική αυτοκρατορία του πατέρα του, έχασε τη ζωή του σε αεροπορικό δυστύχηµα το 1973.

Ο Αλέξανδρος Ωνάσης είχε πεθάνει τον Ιανουάριο του 1973, σε ηλικία µόλις 24 ετών, µετά το αεροπορικό δυστύχηµα στο Ελληνικό. Ήταν ο γιος στον οποίο ο Αριστοτέλης έβλεπε τον φυσικό συνεχιστή της επιχειρηµατικής αυτοκρατορίας του, αλλά ο θάνατός του άλλαξε τα πάντα.

Το ίδιο το Ίδρυµα Ωνάση τοποθετεί εκεί, “µέσα σε ένα αεροπλάνο πάνω από τον Ατλαντικό”, την καταγραφή της ιδρυτικής διακήρυξής του. Στη χειρόγραφη διαθήκη του, ο Ωνάσης έδωσε την εντολή να δηµιουργηθεί στη µνήµη του γιου του το Κοινωφελές Ίδρυµα “Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης”.

πιν

Ο Αριστοτέλης Ωνάσης µε τη σύζυγό του Τίνα και τον 11χρονο γιο τους Αλέξανδρο στο Μόντε Κάρλο. Ο πρόωρος θάνατος του Αλέξανδρου άλλαξε την πορεία της οικογενειακής περιουσίας.

Όταν ο Αριστοτέλης Ωνάσης πέθανε στις 15 Μαρτίου 1975, η περιουσία που είχε συγκεντρώσει σε µια ολόκληρη επιχειρηµατική ζωή θα χωριζόταν πλέον στα δύο. Το 55% θα περνούσε στην κόρη του, Χριστίνα Ωνάση, και το υπόλοιπο 45% θα αποτελούσε την οικονοµική βάση του Ιδρύµατος Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης, σύµφωνα µε τα όσα έχει δηλώσει ο πρόεδρος του Ιδρύµατος Ωνάση, Αντώνης Παπαδηµητρίου, σε άρθρο του στην ειδική έκδοση του Capital Link Forum το 2007.

Σύµφωνα µε δηµοσίευµα του “Βήµατος” το 2010, το οποίο βασιζόταν σε στοιχεία και δηλώσεις του προέδρου του Ιδρύµατος Ωνάση, Αντώνη Παπαδηµητρίου, στη γαλλική εφηµερίδα “Le Figaro”, η αξία της περιουσίας του Ιδρύµατος εκτιµάτο τότε σε περίπου 3,5 δισ. ευρώ (5 δισ. δολάρια). Το ποσό αποτελούσε δηµοσιογραφική εκτίµηση και όχι επίσηµη αποτίµηση, ενώ έκτοτε δεν έχει δηµοσιοποιηθεί επικαιροποιηµένη χρηµατική αποτίµηση της περιουσίας.

Η αντίδραση της Χριστίνας και ο έλεγχος της περιουσίας

Για την κόρη του Αριστοτέλη Ωνάση, Χριστίνα, η εφαρµογή της τελευταίας επιθυµίας του πατέρα της δεν ήταν µια απλή υπόθεση. Μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου ήταν η µοναδική εν ζωή απόγονος του Έλληνα εφοπλιστή. Ωστόσο η διαθήκη δεν της άφηνε το σύνολο της περιουσίας, ενώ ταυτόχρονα η αρχική δοµή δηµιουργούσε ζητήµατα ελέγχου.

πιν

Η Χριστίνα Ωνάση, κόρη του Αριστοτέλη Ωνάση και μητέρα της Αθηνάς Ωνάση.

Ο Αντώνης Παπαδηµητρίου έχει περιγράψει σε συνεντεύξεις του αυτή την περίοδο ως µια σύγκρουση που δεν αφορούσε µόνο τα χρήµατα. Για τη Χριστίνα, όπως έχει εξηγήσει, η διαθήκη σήµαινε ότι “έχανε” ένα σηµαντικό µέρος της οικογενειακής περιουσίας αλλά και ότι άνθρωποι εκτός οικογένειας θα αποκτούσαν αποφασιστικό ρόλο στη διαχείριση του θεσµικού σκέλους.

Η ένταση κατέληξε σε έναν ιστορικό συµβιβασµό, µε την περιουσία της Χριστίνας και εκείνη του Ιδρύµατος να διαχωρίζονται πλήρως, τόσο οικονοµικά όσο και διαχειριστικά. Από εκεί και πέρα υπήρχαν ουσιαστικά δύο αυτοτελείς περιουσίες Ωνάση. Η πρώτη θα παρέµενε οικογενειακή και η δεύτερη δεν θα είχε πλέον ιδιώτη ιδιοκτήτη.

Η Χριστίνα διαχειρίστηκε το προσωπικό σκέλος της περιουσίας µέχρι τον αιφνίδιο θάνατό της, από καρδιακή προσβολή, στις 19 Νοεµβρίου 1988 στο Μπουένος Άιρες, σε ηλικία µόλις 37 ετών. Όλα τα βλέµµατα στράφηκαν τότε στην κόρη της, Αθηνά, η οποία ήταν τότε µόλις τριών ετών.

πιν

Η Αθηνά Ωνάση κληρονόμησε την περιουσία της μητέρας της, Χριστίνας, σε ηλικία μόλις τριών ετών, το 1988.

Η Αθηνά δεν κληρονόµησε απευθείας την περιουσία του παππού της, αλλά αυτήν της µητέρας της, στην οποία είχε ενσωµατωθεί το 55% της κληρονοµιάς του Αριστοτέλη. Ήταν όµως ένα τρίχρονο παιδί που βρισκόταν ξαφνικά στο κέντρο µιας τεράστιας περιουσίας. Το γεγονός αυτό άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο συγκρούσεων, µε πρωταγωνιστές ξανά το Ίδρυµα Ωνάση και τον πατέρα της, Τιερί Ρουσέλ.

Η Χριστίνα είχε φροντίσει στη διαθήκη της να δηµιουργήσει ένα σύστηµα προστασίας της περιουσίας της ανήλικης κόρης της. Στη διαχείριση συµµετείχαν τέσσερις παλιοί άνθρωποι του περιβάλλοντος Ωνάση –οι Παύλος Ιωαννίδης, Στέλιος Παπαδηµητρίου, Απόστολος Ζαµπέλας και Θεόδωρος Γαβριηλίδης, που ήταν γνωστοί στα µέσα της εποχής ως Greybeards–, καθώς και ο Τιερί Ρουσέλ. Το ίδιο το Ίδρυµα επιβεβαιώνει ότι ο Παύλος Ιωαννίδης υπήρξε πρόεδρος των εταιρειών της Χριστίνας, ένας από τους εκτελεστές της διαθήκης της και µέλος της επιτροπής διαχείρισης της περιουσίας της ανήλικης Αθηνάς έως το 1999.

Οι διαχειριστές της περιουσίας δεν ήταν τυχαίοι, αλλά επελέγησαν από τη Χριστίνα στρατηγικά, καθώς ήταν άνθρωποι που γνώριζαν από µέσα την αυτοκρατορία Ωνάση. Ο Ιωαννίδης, για παράδειγµα, είχε υπάρξει γενικός διευθυντής της Springfield Shipping από το 1977 έως το 1988 και στη συνέχεια της Olympic Shipping and Management µέχρι το 1995, δηλαδή των εταιρειών στις οποίες ανήκαν και οι οποίες διαχειρίζονταν τα πλοία του Αριστοτέλη Ωνάση. Οι τέσσερις Έλληνες αποτέλεσαν παράλληλα την αποκαλούµενη “Τετρανδρία”, που διαδραµάτισε κεντρικό ρόλο στα πρώτα χρόνια του Ιδρύµατος.

πιν

Η θρυλική θαλαµηγός “Christina” στο Ναύπλιο, ένα από τα πλέον αναγνωρίσιµα σύµβολα της πολυτελούς ζωής του Αριστοτέλη Ωνάση.
 

Αρχικά η συνεργασία µε τον Ρουσέλ ήταν οµαλή. Σταδιακά όµως άρχισαν να εµφανίζονται σοβαρές διαφωνίες γύρω από τον τρόπο διαχείρισης της περιουσίας, τις επενδυτικές επιλογές και τις χρηµατικές απολήψεις. Η σύγκρουση εξελίχθηκε σε µια δικαστική διαµάχη περίπου δέκα ετών, µε υποθέσεις στην Ελλάδα και στην Ελβετία. Σύµφωνα µε όσα έχει αναφέρει ο Αντώνης Παπαδηµητρίου, τα ελβετικά δικαστήρια δεν διαπίστωσαν παρατυπία από τους Έλληνες διαχειριστές, αλλά εντόπισαν σύγκρουση συµφερόντων µεταξύ του Ρουσέλ και της ανήλικης κόρης του.

πιν

Νοέµβριος 1998. Στιγµιότυπο από την εκδίκαση µήνυσης του Ιδρύµατος Ωνάση κατά του Τιερί Ρουσέλ, στο πλαίσιο της διαµάχης για την οικογενειακή περιουσία

Η λύση που επιλέχθηκε το 1999 ήταν δραστική. Η διαχείριση αφαιρέθηκε από όλους, και από τους Έλληνες διαχειριστές και από τον Τιερί Ρουσέλ, και πέρασε στην KPMG Fides. Η εταιρεία ανέλαβε την περιουσία µέχρι την ενηλικίωση της Αθηνάς.

Στις 29 Ιανουαρίου 2003 η Αθηνά έγινε 18 ετών και απέκτησε τη δυνατότητα να ελέγξει η ίδια την κληρονοµιά της. Ακολούθησε ακόµα µία περίοδος έντασης µε τον πατέρα της γύρω από τον έλεγχο των assets και, στα τέλη του 2004, επήλθε συµφωνία αποδέσµευσης.

Η επιχειρηµατική µηχανή πίσω από το ίδρυµα

Το άλλο 45% της περιουσίας του Αριστοτέλη ακολουθούσε έναν εντελώς διαφορετικό δρόµο. Η ιδιοφυΐα της δοµής που άφησε ο Ωνάσης βρίσκεται στο γεγονός ότι δεν δηµιούργησε απλώς ένα κοινωφελές ίδρυµα µε ένα µεγάλο χρηµατικό απόθεµα, αλλά µια µηχανή παραγωγής κεφαλαίου.

Το Κοινωφελές Ίδρυµα θα αντλούσε τους πόρους του από ένα παράλληλο Επιχειρηµατικό Ίδρυµα. Το πρώτο θα έκανε το κοινωνικό έργο. Το δεύτερο θα έβγαζε τα χρήµατα που απαιτούνταν για να το χρηµατοδοτεί.

Ο µηχανισµός αυτός εξακολουθεί να λειτουργεί µέχρι σήµερα. Με βάση τη διαθήκη και όπως ανάφερεται στην επίσηµη ιστοσελίδα του ιδρύµατος, το 40% του επιχειρηµατικού κέρδους αξιοποιείται για κοινωφελείς σκοπούς, ενώ το υπόλοιπο µπορεί να επιστρέφει στον επιχειρηµατικό µηχανισµό και να επανεπενδύεται. Η λογική αυτή εξηγεί και τη µακροβιότητα του Ιδρύµατος. Δεν καταναλώνει απλώς µια κληρονοµιά του 1975, αλλά επιχειρεί να τη διατηρεί παραγωγική.

Στην επίσηµη ιστοσελίδα του Επιχειρηµατικού Ιδρύµατος αναφέρεται ότι η περιουσία που αυτό διαχειρίζεται έχει πολλαπλασιαστεί επί πέντε σε σχέση µε την περιουσία του 1975.

Στον πυρήνα αυτής της επιχειρηµατικής δραστηριότητας παραµένει κάτι απολύτως συνδεδεµένο µε το όνοµα Ωνάση. Η Olympic Shipping and Management S.A. αποτελεί ίσως την πιο απτή επιχειρηµατική γέφυρα ανάµεσα στον Αριστοτέλη Ωνάση του 20ού αιώνα και το σηµερινό Ίδρυµα.

πιν

Η Αθηνά Ωνάση µε τον πατέρα της, Τιερί Ρουσέλ, στην Ακρόπολη τον Μάρτιο του 1998. Η διαχείριση της κληρονοµιάς της βρέθηκε στο επίκεντρο πολυετών οικογενειακών και δικαστικών αντιπαραθέσεων.

Οι ρίζες της φτάνουν στην Olympic Maritime, την εταιρεία που ίδρυσε ο Ωνάσης στο Παρίσι το 1952. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990 είχε έδρα στο Μονακό και στη συνέχεια µεταφέρθηκε στην Αθήνα, στο Παλαιό Φάληρο. Σήµερα η Olympic Shipping and Management αποτελεί τη συνέχειά της.

Σύµφωνα µε τα επίσηµα στοιχεία του Ιδρύµατος, η εταιρεία διαχειρίζεται 19 δεξαµενόπλοια συνολικής χωρητικότητας 5 εκατ. dwt. Από αυτά, οκτώ φέρουν ελληνική σηµαία και έντεκα τη σηµαία των Νήσων Μάρσαλ.

Η Olympic Shipping and Management παρέχει τις υπηρεσίες εµπορικής εκµετάλλευσης των πλοίων, δηλαδή τις ναυλώσεις, καθώς και τη λογιστική παρακολούθησή τους. Η τεχνική διαχείριση του στόλου βρίσκεται στη Springfield Shipping Co. Panama S.A., µε αντικείµενο, µεταξύ άλλων, την ασφάλεια πληρωµάτων και πλοίων και την περιβαλλοντική διαχείριση. Στα υπό διαχείριση πλοία εργάζονται περίπου 1.000 ναυτικοί, µεταξύ των οποίων 400 Έλληνες, καθώς και Ρώσοι και Φιλιππινέζοι αξιωµατικοί και εκατοντάδες αλλοδαποί ναύτες.

Το Επιχειρηµατικό Ίδρυµα πραγµατοποιεί επίσης επενδύσεις χαρτοφυλακίου, ενώ έχει παρουσία στο real estate, µε ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα και στο Βουκουρέστι, την οποία διαχειρίζεται το ίδιο. Πλοία, ακίνητα και χρηµατοοικονοµικές επενδύσεις συγκροτούν έτσι το παραγωγικό σκέλος της περιουσίας, µε τα έσοδα να επιστρέφουν στην κοινωνία.

Η επιχειρηµατική δραστηριότητα του ιδρύµατος συνδέεται άµεσα και µε το κοινωφελές έργο που παράγεται, το οποίο εκτείνεται πολύ πέρα από τις εµβληµατικές δωρεές του. Από την υγεία και την παιδεία µέχρι τον πολιτισµό, την κοινωνική πρόνοια και την αντιµετώπιση φυσικών καταστροφών, ο οργανισµός έχει αναπτύξει ένα εκτεταµένο δίκτυο παρεµβάσεων, αξιοποιώντας τους πόρους που παράγει η περιουσία του Αριστοτέλη Ωνάση.

Στον τοµέα της υγείας, πέρα από τη δηµιουργία του Ωνάσειου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου, η µεγαλύτερη πρόσφατη παρέµβαση αφορά το Ωνάσειο Εθνικό Μεταµοσχευτικό Κέντρο, το οποίο παραδόθηκε στην Πολιτεία το φθινόπωρο του 2025. Το Ίδρυµα χρηµατοδότησε επίσης, σε συνεργασία µε το London School of Economics και το Imperial College London, την εκπόνηση του Εθνικού Σχεδίου για τη Δωρεά και Μεταµόσχευση Οργάνων, ενώ υποστήριξε οικονοµικά τον θεσµό των Συντονιστών Μεταµοσχεύσεων.

Στις δωρεές του περιλαµβάνονται η ανακατασκευή του Κέντρου Μελανώµατος και Καρκίνου Δέρµατος στο νοσοκοµείο “Ανδρέας Συγγρός”, η προµήθεια εξειδικευµένου ιατρικού εξοπλισµού και η δηµιουργία εργαστηρίου Φαρµακολογίας στην Ιατρική Σχολή Αθηνών. Κατά την πανδηµία, εξασφάλισε 13,5 εκατοµµύρια προστατευτικές µάσκες και διέθεσε περισσότερα από 1 εκατ. ευρώ για την εθνική εκστρατεία εµβολιασµού.

Στην παιδεία, εκτός από τις περισσότερες από 8.000 υποτροφίες που έχουν χορηγηθεί από το 1978, ξεχωρίζει η δωρεά ύψους 160 εκατ. ευρώ για τη δηµιουργία δικτύου 22 Δηµόσιων Ωνάσειων Σχολείων. Παράλληλα, το Ίδρυµα έχει εξοπλίσει σχολεία παραµεθόριων περιοχών, ειδικά σχολεία και τάξεις ένταξης, ενώ έχει χρηµατοδοτήσει ερευνητικά προγράµµατα, πανεπιστηµιακές έδρες ελληνικών σπουδών στο εξωτερικό, µαθητικές ολυµπιάδες και συµµετοχές νέων επιστηµόνων στις συναντήσεις νοµπελιστών του Lindau.

Στον πολιτισµό, πέρα από τη Στέγη, την Ωνάσειο Βιβλιοθήκη και το Αρχείο Καβάφη, χρηµατοδότησε τον νέο φωτισµό της Ακρόπολης, την εγκατάσταση σύγχρονου ανελκυστήρα και την αναβάθµιση της προσβασιµότητας για άτοµα µε αναπηρία. Στήριξε επίσης το Εθνικό Θέατρο, το Θέατρο Τέχνης και άλλα θεατρικά σχήµατα, καθώς και την ανακατασκευή βιβλιοθηκών µεγάλων µουσείων, µεταξύ των οποίων το Εθνικό Αρχαιολογικό και το Μουσείο Μπενάκη.

Η δράση του επεκτείνεται και στον δηµόσιο χώρο, µε ανακαινίσεις αθλητικών εγκαταστάσεων, πάρκων και παιδικών χαρών σε περιοχές όπως ο Νέος Κόσµος, το Μοσχάτο, το Μετς και η Ελευσίνα. Επιπλέον, έχει προσφέρει ανθρωπιστική βοήθεια σε σεισµούς, πληµµύρες και άλλες καταστροφές, ενισχύοντας οργανισµούς που υποστηρίζουν ευάλωτες κοινωνικές οµάδες.

Η κληρονοµιά της Αθηνάς Ωνάση

Σύµφωνα µε στοιχεία του βιογράφου του Αριστοτέλη Ωνάση, Δηµήτρη Λυµπερόπουλου, η κληρονοµιά περιελάµβανε ακίνητα αξίας περίπου 500 εκατ. δολαρίων, 40 εκατ. δολάρια σε καταθέσεις στις ΗΠΑ, άλλα 90 εκατ. δολάρια σε καταθέσεις στη Λατινική Αµερική, καθώς και 200 εκατ. δολάρια σε επενδύσεις σε ναυτιλιακές, τουριστικές, αεροπορικές, κατασκευαστικές και µεταλλουργικές επιχειρήσεις. Αναφέρονται επιπλέον µεγάλα χρηµατικά ποσά σε ελβετικές τράπεζες, χωρίς να προσδιορίζεται η αξία τους. Η ακριβής αποτίµηση της κληρονοµιάς παραµένει, συνεπώς, δύσκολη, ενώ εκπρόσωπος της Αθηνάς Ωνάση δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστεί προκειµένου να ζητηθεί σχόλιο για την περιουσία της.

Δεν ήταν, εποµένως, µια κληρονοµιά αποτελούµενη απλώς από µετρητά, αλλά ένα σύνθετο portfolio ακινήτων, τραπεζικών καταθέσεων και επιχειρηµατικών τοποθετήσεων, πάνω στο οποίο προστέθηκαν µε τα χρόνια οι προσωπικές επενδυτικές επιλογές της Αθηνάς.

Από την άλλη πλευρά, ένα µέρος των πλέον εµβληµατικών assets της δυναστείας έχει σταδιακά ρευστοποιηθεί. Η πιο γνωστή συναλλαγή ήταν η µεταβίβαση του Σκορπιού σε συµφέροντα του Ρώσου Ντµίτρι Ριµπολόβλεφ.

Το διαµέρισµα του Αριστοτέλη στην Avenue Foch στο Παρίσι µαζί µε βοηθητικούς χώρους φέρεται να πωλήθηκε έναντι περίπου 10 εκατ. ευρώ. Πουλήθηκαν επίσης η κατοικία των 465 τ.µ. στο Mayfair, το σαλέ Villa Crystal, η κατοικία στο Lussy-sur-Morges της Ελβετίας, διαµέρισµα στο Σάο Πάολο και η Villa Vari, ένα πολυτελές ακίνητο στα περίχωρα της Γενεύης στην Ελβετία.

Στο ίδιο κεφάλαιο εντάσσεται και η δηµοπρασία µέσω Christie’s περισσότερων από 40 κοσµηµάτων και προσωπικών αντικειµένων της Χριστίνας Ωνάση, µε συνολικά έσοδα που αναφέρονται γύρω στα 8,6 εκατ. δολάρια.

Τα κεφάλαια που προέκυψαν από τη διαχείριση και τη σταδιακή πώληση µέρους της ακίνητης και κινητής οικογενειακής περιουσίας έδωσαν στην Αθηνά Ωνάση τη δυνατότητα να διαµορφώσει ένα επενδυτικό αποτύπωµα αρκετά διαφορετικό από εκείνο του παππού της. Η ναυτιλία, γύρω από την οποία ο Αριστοτέλης Ωνάσης έχτισε το µεγαλύτερο µέρος της επιχειρηµατικής αυτοκρατορίας του, δεν φαίνεται να αποτελεί σήµερα το επίκεντρο της δικής της δραστηριότητας. Στη θέση της βρίσκονται χρηµατοοικονοµικές τοποθετήσεις, ακίνητα και, κυρίως, ο κόσµος της ιππασίας.

Η τελευταία αποτελεί, άλλωστε, τη µεγάλη σταθερά της ζωής της. Η Αθηνά ασχολείται επαγγελµατικά µε το show jumping για πάνω από δύο δεκαετίες, ενώ από το 2010 διατηρεί επαγγελµατικούς στάβλους στο Valkenswaard της Ολλανδίας. Το 2007 δηµιούργησε επίσης το Athina Onassis Horse Show, διεθνή διοργάνωση υπερπήδησης εµποδίων που πραγµατοποιήθηκε αρχικά στη Βραζιλία και αργότερα µεταφέρθηκε στο Saint-Tropez.

Η σηµαντικότερη γνωστή και ποσοτικοποιηµένη επιχειρηµατική τοποθέτησή της στον χώρο της ιππασίας πραγµατοποιήθηκε στις 23 Μαρτίου 2022. Μέσω της ελβετικής Corvallis Navigation SARL, η Αθηνά Ωνάση επένδυσε 63 εκατ. ευρώ για να αποκτήσει το 25% της JT Sports Holding, του οµίλου του Ολλανδού πρώην Ολυµπιονίκη Jan Tops, που βρίσκεται πίσω από το Longines Global Champions Tour και την Global Champions League. Με βάση το τίµηµα της συναλλαγής, η αποτίµηση του συνόλου της εταιρείας ανερχόταν τότε σε περίπου 252 εκατ. ευρώ.

πιν

Η Στέγη του Ιδρύµατος Ωνάση αποτελεί ένα από τα σηµαντικότερα σηµεία αναφοράς της πολιτιστικής δραστηριότητας του οργανισµού.

Η σχέση µε τον Tops, όµως, µετατράπηκε σταδιακά από επιχειρηµατική συνεργασία σε ανοιχτή σύγκρουση. Οι σχέσεις των δύο πλευρών άρχισαν να διαταράσσονται ήδη από το 2023, ενώ τον Σεπτέµβριο του 2024 η Corvallis επιχείρησε να αποχωρήσει από την επένδυση, προτείνοντας στον Tops την επαναγορά του 25% έναντι των 63 εκατ. ευρώ που είχε αρχικά καταβάλει. Η πρόταση δεν έγινε δεκτή, µε αποτέλεσµα η πλευρά της Αθηνάς να αναζητήσει άλλους τρόπους ρευστοποίησης της συµµετοχής της.

Η αντιπαράθεση δεν περιορίστηκε, ωστόσο, στην άρνηση του Tops να επαναγοράσει το ποσοστό. Τον Οκτώβριο του 2024 η Corvallis επανήλθε, διατυπώνοντας αιτιάσεις για τον τρόπο διοίκησης της JT Sports και γνωστοποιώντας την πρόθεσή της να αναζητήσει τρίτο επενδυτή για την πώληση της συµµετοχής της. Στο πλαίσιο αυτό ζήτησε τη δηµιουργία ειδικού ηλεκτρονικού χώρου δεδοµένων (data room), ώστε οι υποψήφιοι αγοραστές να έχουν πρόσβαση στα απαραίτητα οικονοµικά στοιχεία. Η διοίκηση της JT Sports, από την πλευρά της, επέµεινε στην ανάγκη προστασίας των εµπιστευτικών εµπορικών πληροφοριών, θέτοντας όρους εχεµύθειας και πρόσβασης στα δεδοµένα. Έτσι, η διαφωνία επεκτάθηκε από το τίµηµα της αποχώρησης στα δικαιώµατα ενηµέρωσης ενός µετόχου µειοψηφίας και στη δυνατότητά του να διαθέσει τη συµµετοχή του σε τρίτους.

Στο επίκεντρο της σύγκρουσης βρέθηκαν επίσης οι οικονοµικές επιδόσεις και η εταιρική διακυβέρνηση της JT Sports. Σύµφωνα µε όσα περιγράφονται στη δικαστική υπόθεση, οι επιδόσεις της εταιρείας υπολείπονταν σηµαντικά των αρχικών προβλέψεων, ενώ η πλευρά της Αθηνάς έθεσε ερωτήµατα για συναλλαγές και δαπάνες που συνδέονταν µε τον βασικό µέτοχο. Μεταξύ αυτών περιλαµβάνονταν αµοιβές διαχείρισης ύψους 250.000 ευρώ και αεροπορικές δαπάνες µε ετήσιο όριο 300.000 ευρώ. Η Corvallis υποστήριζε ότι χρειαζόταν πληρέστερη εικόνα για τις οικονοµικές και διοικητικές αποφάσεις της εταιρείας, προκειµένου να αξιολογήσει τόσο την επένδυσή της όσο και τις δυνατότητες αποχώρησης.

Η διαµάχη έφτασε τελικά στην επιχειρηµατική δικαιοσύνη της Ολλανδίας. Τον Φεβρουάριο του 2026 η Corvallis προσέφυγε στο αρµόδιο τµήµα του Εφετείου του Άµστερνταµ, ζητώντας την προκαταρκτική εξέταση µαρτύρων, µε στόχο τη διερεύνηση ενδεχόµενων περαιτέρω νοµικών ενεργειών. Παρά τη µεσολαβητική προσπάθεια που ακολούθησε, οι διαπραγµατεύσεις για συµβιβασµό τον Ιούλιο δεν απέδωσαν καρπούς. Στις 28 Αυγούστου 2026 το δικαστήριο απέρριψε το αίτηµα της Corvallis, κρίνοντας ότι δεν είχε τεκµηριωθεί επαρκώς η ανάγκη για την εξέταση µαρτύρων µε βάση τα διαθέσιµα στοιχεία. Η νοµική διαµάχη συνεχίζεται.

Η ιππασία, πάντως, δεν είναι το µοναδικό πεδίο στο οποίο εµφανίστηκε επιχειρηµατικά η κληρονόµος του Ωνάση. Το 2024 η Αθηνά µπήκε στον κόσµο του ευρωπαϊκού λιανεµπορίου, όταν εξελέγη ανεξάρτητο µέλος του διοικητικού συµβουλίου της Groupe Casino, ενός από τα ιστορικά ονόµατα της γαλλικής αγοράς σούπερ-µάρκετ. Ο όµιλος βρίσκεται πίσω από brands όπως Monoprix και Franprix, καθώς και άλλες δραστηριότητες λιανικής, και εκείνη την περίοδο βρισκόταν στη διαδικασία µεγάλης χρηµατοοικονοµικής αναδιάρθρωσης.

πιν

Το Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο, µία από τις εµβληµατικότερες δωρεές του Ιδρύµατος στον τοµέα της υγείας.

Η είσοδος της Αθηνάς στο δ.σ. έγινε στις 27 Μαρτίου 2024. Στα επίσηµα εταιρικά έγγραφα η ίδια εµφανίζεται επαγγελµατικά απλώς ως “Investor”, ενώ στις βασικές της δεξιότητες καταγράφονται το real estate / asset management, η διεθνής εµπειρία και η εµπειρία διοίκησης. Συµµετείχε επίσης στην Επιτροπή Εταιρικής Διακυβέρνησης και Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης.

Στο Universal Registration Document του 2024 δηλώνεται ότι η Αθηνά κατείχε 100 µετοχές Casino. Η τεκµηριωµένη σχέση της µε τον όµιλο ήταν, εποµένως, πρωτίστως διοικητική και επαγγελµατική και όχι µια γνωστή επένδυση δεκάδων εκατοµµυρίων αντίστοιχη µε εκείνη στην JT Sports.

Η παρουσία της στην Casino αποδείχθηκε σχετικά σύντοµη. Μέχρι το 2026 είχε αποχωρήσει από το διοικητικό συµβούλιο του γαλλικού οµίλου, κλείνοντας, τουλάχιστον προς το παρόν, αυτή την παρένθεση της επιχειρηµατικής της δραστηριότητας.

Πέρα από τις συγκεκριµένες εταιρικές συµµετοχές, ένα σηµαντικό µέρος της περιουσίας της φέρεται να παραµένει τοποθετηµένο µε πιο παραδοσιακό τρόπο. Δηµοσιεύµατα στον ελληνικό Τύπο αναφέρουν εκτιµήσεις για το µέγεθος της περιουσίας της Αθηνάς, οι οποίες όµως δεν έχουν επιβεβαιωθεί από αξιόπιστες πηγές. Οι εκτιµήσεις αυτές κάνουν λόγο για περίπου 300 εκατ. δολάρια σε ακίνητη περιουσία, καταθέσεις περίπου 200 εκατ. δολαρίων και άλλα 200 εκατ. δολάρια σε µετοχές και οµόλογα, ενώ η αξία των αλόγων και των ιππικών ιδιοκτησιών της υπολογίζεται στα 100 εκατοµµύρια δολάρια.