Οι συγκρούσεις ανάμεσα στους αντάρτες Χούθι και τις δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης στην Υεμένη έχουν κλιμακωθεί τις τελευταίες εβδομάδες.
Οι ΗΠΑ δεν έπληξαν τους Χούθι στην Υεμένη παρά το σαουδαραβικό αίτημα προς τον Ντόναλντ Τραμπ
Οι Χούθι, που ελέγχουν μεγάλο μέρος της βορειοδυτικής περιοχής της χώρας, κατέλαβαν μεγάλες και στρατηγικής σημασίας περιοχές της ακτής της Ερυθράς Θάλασσας με μια ταχεία προέλασή τους.
Η περιοχή περιλαμβάνει το λιμάνι της Μόχα, το οποίο βρίσκεται κοντά στο στενό Μπαμπ αλ-Μάντεμπ, ένα στρατηγικό σημείο για τη διεθνή ναυτιλία.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί λόγω των φόβων για περαιτέρω διαταραχές στην παγκόσμια οικονομία, μετά από έξι μήνες πολέμου μεταξύ των ΗΠΑ, του Ισραήλ και του Ιράν.
Σύμφωνα με το BBC που εξετάζει τις τελευταίες εξελίξεις σε ανάλυσή του, εκατοντάδες άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και από τις δύο πλευρές κατά τη διάρκεια της προέλασης των Χούθι, η οποία ακολούθησε την κατάρρευση μιας άτυπης εκεχειρίας που διήρκεσε τέσσερα χρόνια.
Ο ΟΗΕ αναφέρει ότι περισσότεροι από 120.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί λόγω της κλιμάκωσης των συγκρούσεων.
Η γειτονική Σαουδική Αραβία, η οποία αντιτίθεται στους Χούθι και υποστηρίζει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης, έχει εξαπολύσει αεροπορικές επιθέσεις, ενώ οι Χούθι, που υποστηρίζονται από το Ιράν, έχουν εκτοξεύσει drones και πυραύλους κατά της νοτιοδυτικής Σαουδικής Αραβίας.
Η αντάρτικη οργάνωση έχει επίσης στοχοποιήσει εμπορικά πλοία που συνδέονται με τη Σαουδική Αραβία στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ποιος ελέγχει τι στην Υεμένη μετά την τελευταία προέλαση των Χούθι:
Πηγές: BBC, ISW, CTP
Τι είναι οι Χούθι
Όπως αναφέρει το BBC, oι Χούθι είναι μια ένοπλη πολιτική και θρησκευτική οργάνωση από τη βόρεια Υεμένη, η οποία υπερασπίζεται τη σιιτική μουσουλμανική μειονότητα της χώρας, τους Ζαϊντίτες.
Οι Χούθι δηλώνουν ότι ανήκουν στον «Άξονα της Αντίστασης» υπό την ηγεσία του Ιράν εναντίον του Ισραήλ, των ΗΠΑ και της Δύσης γενικότερα, μαζί με ένοπλες οργανώσεις όπως η Χαμάς και το κίνημα της Χεζμπολάχ του Λιβάνου.
Η οργάνωση, που επισήμως είναι γνωστή ως Ανσάρ Αλλάχ (Υποστηρικτές του Θεού), εμφανίστηκε τη δεκαετία του 1990 και πήρε το όνομά της από τον εκλιπόντα ιδρυτή της, Χουσεΐν αλ-Χούθι.
Ο αδελφός του, Αμπντούλ Μαλίκ αλ-Χούθι, είναι ο de facto ηγέτης της από το 2004.
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, οι Χούθι εξεγέρθηκαν εναντίον του επί μακρόν αυταρχικού προέδρου της Υεμένης, Αλί Αμπντουλάχ Σάλεχ.
Ζητούσαν μεγαλύτερη αυτονομία για την πατρίδα της οργάνωσής τους, στο βόρειο τμήμα της Υεμένης.
Η οργάνωση κατέλαβε την πρωτεύουσα Σαναά μετά την «Αραβική Άνοιξη» του 2011, όταν μια λαϊκή εξέγερση ανάγκασε τον Σάλεχ να παραδώσει την εξουσία στον αναπληρωτή του, όπως θυμίζει το BBC.
Οι Χούθι συνέχισαν να ενισχύονται, με τον αριθμό των στρατιωτών τους να εκτιμάται ότι αυξήθηκε σε 350.000 πέρσι και πλέον ελέγχουν μεταξύ του ενός τετάρτου και του ενός τρίτου του εδάφους της Υεμένης, όπου μένει το 70-80% του πληθυσμού της – περίπου 30 εκατομμύρια άνθρωποι.
Η οργάνωση επιδιώκει τον τερματισμό του σαουδικού αποκλεισμού, τον έλεγχο ολόκληρης της Υεμένης και πρόσβαση στα έσοδα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο της χώρας, σημειώνει το BBC.
Μέλη και υποστηρικτές των Χούθι σε πανηγυρική διαδήλωση μετά τις τελευταίες νίκες της οργάνωσης, 18 Σεπτεμβρίου 2026.
Πώς εμπλέκονται οι ΗΠΑ και η Σαουδική Αραβία
Σύμφωνα με το BBC, η γειτονική Σαουδική Αραβία φοβόταν ότι οι Χούθι θα καταλάμβαναν την Υεμένη και θα την μετέτρεπαν σε δορυφόρο του περιφερειακού της αντιπάλου, του Ιράν.
Το 2015, η Σαουδική Αραβία σχημάτισε μια συμμαχία αραβικών χωρών που παρενέβη υπέρ της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης.
Ωστόσο, τα χρόνια των αεροπορικών επιδρομών και των χερσαίων συγκρούσεων δεν κατάφεραν να εκδιώξουν τους Χούθι από το μεγαλύτερο μέρος του εδάφους που είχαν καταλάβει, ενώ προκάλεσαν επίσης μία από τις χειρότερες ανθρωπιστικές κρίσεις στον κόσμο.
Το 2022 επιτεύχθηκε μια προσωρινή εκεχειρία.
Λίγο μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023, οι Χούθι άρχισαν να εκτοξεύουν drones και πυραύλους προς το Ισραήλ και εναντίον εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν, δηλώνοντας ότι ενεργούσαν σε υποστήριξη των Παλαιστινίων.
Δυτικές χώρες ανέπτυξαν πολεμικά πλοία, ενώ οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και το Ισραήλ πραγματοποίησαν αεροπορικές επιδρομές.
Μια ισραηλινή επιδρομή σκότωσε υψηλόβαθμα στελέχη των Χούθι, μεταξύ των οποίων και τον πρωθυπουργό της αυτοανακηρυγμένης κυβέρνησής τους.
Το 2025, οι ΗΠΑ και οι Χούθι συμφώνησαν να σταματήσουν να επιτίθενται ο ένας στον άλλον.
Ωστόσο, οι Χούθι επανέλαβαν τις πυραυλικές επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ, αφού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν τον Φεβρουάριο του 2026, έχοντας τις αναστείλει μετά την εκεχειρία του Οκτωβρίου του 2025 στη Γάζα.
Πώς φτάσαμε στην πρόσφατη κλιμάκωση
Η άτυπη εκεχειρία μεταξύ των Χούθι και της Σαουδικής Αραβίας άρχισε να καταρρέει τον Ιούλιο.
Οι Χούθι ανακοίνωσαν «ναυτικό εμπάργκο» κατά της Σαουδικής Αραβίας και ξεκίνησαν επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον σαουδικών αεροδρομίων, πετρελαϊκών εγκαταστάσεων και δεξαμενόπλοιων στην Ερυθρά Θάλασσα.
Δήλωσαν ότι επρόκειτο για αντίποινα για τον πολυετή σαουδικό αποκλεισμό, καθώς και για μια αεροπορική επιδρομή στο αεροδρόμιο της Σαναά.
Ακολούθησε μια ταχεία προέλαση των Χούθι τον Σεπτέμβριο, κατά την οποία κατέλαβαν έως και 130 χιλιόμετρα της ακτογραμμής της χώρας στην Ερυθρά Θάλασσα, καθώς και το νησί Περίμ (σ.σ. αλλιώς είναι γνωστό ως Μαγιούν).
Η κίνηση αυτή έδωσε στους Χούθι σημαντικό έλεγχο του στρατηγικής σημασίας στενού Μπαμπ αλ-Μάντεμπ, αλλά οι ίδιοι επιμένουν ότι δεν αποτελούν απειλή για τη διεθνή ναυτιλία, με εξαίρεση τα πλοία που συνδέονται με τη Σαουδική Αραβία.
Οι ενέργειες των Χούθι έχουν προκαλέσει νέες ανησυχίες για τον παγκόσμιο εφοδιασμό με πετρέλαιο, σημειώνει το BBC.
Το στενό Μπαμπ αλ-Μάντεμπ έχει καταστεί μια ολοένα και πιο σημαντική διαδρομή για τις εξαγωγές πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία, από τη στιγμή που η ναυτιλία μέσω των Στενών του Ορμούζ, στην άλλη πλευρά της Αραβικής Χερσονήσου, αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα λόγω του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Η κατάσταση έχει επιδεινωθεί επίσης από τις επιθέσεις των Χούθι εναντίον πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Σαουδικής Αραβίας, καθώς και από μια επίθεση στον Aγωγό Ανατολής-Δύσης, για την οποία κατηγορούνται ιρακινές πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν, ενώ η κλιμάκωση της έντασης απειλεί να εμπλέξει εκ νέου τις Δυτικές δυνάμεις.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, τόσο η κυβέρνηση της Υεμένης όσο και ο πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν είχαν παροτρύνει τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ να πλήξει τους Χούθι μετά την επίθεση.
Ο Τραμπ δεν το έπραξε, αναφέροντας ότι οι Χούθι είχαν συμφωνήσει να μην επιτεθούν σε αμερικανικούς στόχους.
Πηγή: BBC, Global Energy Monitor
Το Ηνωμένο Βασίλειο, εν τω μεταξύ, δέχτηκε το αίτημα της Σαουδικής Αραβίας να αποστείλει ένα στρατιωτικό αεροσκάφος για να βοηθήσει στον ανεφοδιασμό των μαχητικών αεροσκαφών της Σαουδικής Αραβίας για «αμιγώς αμυντικές αποστολές».
Ποιος χρηματοδοτεί και εφοδιάζει τους Υεμενίτες αντάρτες
Η Σαουδική Αραβία και οι Δυτικές δυνάμεις ισχυρίζονται ότι το Ιράν διακίνησε λαθραία όπλα – συμπεριλαμβανομένων drones, πυραύλων κρουζ και βαλλιστικών πυραύλων – προς τους Χούθι κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στη Υεμένη, παραβιάζοντας το εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ.
Μια ομάδα εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ κατέληξε το 2024 στο συμπέρασμα ότι οι Χούθι είχαν μετατραπεί σε μια ισχυρή στρατιωτική οργάνωση χάρη στη μεταφορά υλικού, στη βοήθεια και στην εκπαίδευση που έλαβαν από τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν, τη Χεζμπολάχ του Λιβάνου και Ιρακινούς ειδικούς.
Επίσης, μια έκθεση του Μαΐου 2026 της Conflict Armament Research (CAR) —μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν— διαπίστωσε ότι, ενώ στο παρελθόν η Τεχεράνη προμήθευε με έτοιμα όπλα τους Χούθι, πλέον έστελνε όλο και περισσότερο εξαρτήματα τα οποία οι σύμμαχοί της μπορούσαν να συναρμολογήσουν, ενώ μοιραζόταν επίσης όλο και πιο προηγμένη τεχνολογία για πυραύλους.
Το Ιράν αρνείται ότι προμηθεύει με όπλα τους Χούθι και δηλώνει ότι τους υποστηρίζει μόνο πολιτικά.