Ο πόλεμος κλυδωνίζει και την ελληνική οικονομία
Ορατές είναι οι επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία από την αναταραχή στον Περσικό Κόλπο. Σύμφωνα με την τακτική έκδοση της Eurobank για την ελληνική οικονομία, η χώρα υφίσταται, ήδη, το πλήγμα από την εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου Brent, η οποία έφτασε τα 98,8 δολάρια τον Μάρτιο (+41,5% σε σχέση με τον Φεβρουάριο). Δεδομένου ότι η Ελλάδα εξαρτάται κατά 75% από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, το ενεργειακό αυτό σοκ τροφοδοτεί τον πληθωρισμό, ο οποίος τον Μάρτιο σημείωσε υψηλό οκταμήνου (3,3%), με τον πληθωρισμό στην ενέργεια να επιταχύνεται στο 7%. Ταυτόχρονα, ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης βυθίστηκε τον Μάρτιο στις -52,5 μονάδες, καταγράφοντας το χαμηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2022. Οι προσδοκίες των Ελλήνων κατασκευαστών επιδεινώθηκαν, οδηγώντας σε υποβάθμιση των προβλέψεων για τη βιομηχανική παραγωγή το 2026 από το 2,0% στο 1,6%. Κι ενώ ο δείκτης PMI εμφανίζεται αυξημένος, αυτό οφείλεται στην επιμήκυνση των χρόνων παράδοσης προμηθειών λόγω των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα, με τους ρυθμούς παραγωγής, νέων παραγγελιών και απασχόλησης στη μεταποίηση να έχουν επιβραδυνθεί. Η αβεβαιότητα εντείνεται για τη συνέχεια του έτους, καθώς η παράταση των εχθροπραξιών αυξάνει την πιθανότητα δευτερογενών επιδράσεων στις τιμές, απειλώντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και τη συνολική οικονομική δραστηριότητα.
Η καμπύλη επιτοκίων προειδοποιεί για ύφεση
Πίσω από την ανησυχία για νέο κύμα ανατιμήσεων, πηγές του οικονομικού επιτελείου βλέπουν ένα πιο ανησυχητικό σήμα να έρχεται από τις ίδιες τις αγορές. Όπως σημειώνουν, η καμπύλη των ευρωπαϊκών επιτοκίων έχει γίνει ξανά αντεστραμμένη, με τα μεσαία επιτόκια να ανεβαίνουν, ενώ τα πολύ μακροπρόθεσμα υποχωρούν ακόμη και κάτω από τα δεκαετή swap rates. Η ερμηνεία που δίνουν είναι πως η αγορά δεν φοβάται μόνο τον πληθωρισμό, αλλά αρχίζει να προεξοφλεί και ύφεση. Στην Αθήνα εκτιμούν ότι, αν η ΕΚΤ απαντήσει σε αυτό το σοκ με νέες αυξήσεις επιτοκίων, το κόστος χρήματος θα ανέβει, οι επιχειρήσεις θα παγώσουν επενδύσεις και η ευρωζώνη μπορεί να βρεθεί πιο κοντά στον στασιμοπληθωρισμό.
Πόσο κακός είναι ένας σχετικά «ήπιος» πληθωρισμός;
Ωστόσο, η κατάσταση είναι πιο σύνθετη από όσο φαίνεται, καθώς εάν αποφευχθούν τα πιο δυσοίωνα σενάρια, η επίδραση ενός ήπιου πληθωρισμού στα δημόσια οικονομικά δεν είναι απλώς λιγότερο κακή, αλλά… καλή. Η βασική εκτίμηση είναι ότι ένας πληθωρισμός κοντά στο 3% με 4%, αν κρατήσει λίγο, δεν λειτουργεί μόνο ως βάρος. Μπορεί βραχυπρόθεσμα να ανεβάσει το ονομαστικό ΑΕΠ και να στηρίξει τα κρατικά έσοδα. Π.χ., αν η πραγματική ανάπτυξη πέσει από το 2% στο 1,5%, αλλά ο πληθωρισμός ανεβεί από το 2% στο 3%, τότε η ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ ανεβαίνει από το 4% στο 4,5%, και μειώνεται περαιτέρω και ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ. Με αυτή τη λογική, ένα πρώτο σοκ θεωρείται χρήσιμο, εφόσον δεν μονιμοποιηθεί.