Οι Δημοκρατικοί ανέλαβαν τον έλεγχο του Κογκρέσου στις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης, καταγράφοντας εντυπωσιακά κέρδη βαθιά σε ρεπουμπλικανικά εδάφη, με τους ψηφοφόρους να στέλνουν ένα ηχηρό μήνυμα απόρριψης στον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και την ατζέντα του.
Μια δημοκρατική «σαρωτική» νίκη
Οι δημοσκοπήσεις πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές έδειχναν ότι οι Δημοκρατικοί θα είχαν μια καλή βραδιά. Ωστόσο, το μέγεθος των κερδών τους ήταν πολύ μεγαλύτερο από ό,τι είχαν προβλέψει οι περισσότεροι αναλυτές, εκτεινόμενο πέρα από τις παραδοσιακές πολιτείες-«πεδία μάχης» και βαθιά μέσα σε ρεπουμπλικανικά οχυρά.
Στο Τέξας, ο Τζέιμς Ταλαρίκο συνέτριψε τον Ρεπουμπλικανό Κεν Πάξτον, γινόμενος ο πρώτος εκλεγμένος Δημοκρατικός γερουσιαστής της πολιτείας έπειτα από 38 χρόνια.
Με την ανατροπή της έδρας της Γερουσίας στη Νότια Καρολίνα, το κόμμα έγραψε επίσης ιστορία. Οι Δημοκρατικοί δεν έχουν κερδίσει εκλογική αναμέτρηση για τη Γερουσία των ΗΠΑ εκεί σε όλο τον 21ο αιώνα, και η νίκη της Άνι Άντριους επί του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Νταρλίν Γκράχαμ αποτέλεσε μία ακόμη καθοριστική έκπληξη της βραδιάς.
Στη μάχη για τη Γερουσία στο Οχάιο, μια πολιτεία που ο Τραμπ κέρδισε τρεις φορές, επικράτησε ο Δημοκρατικός Σέροντ Μπράουν, ενώ στο Κάνσας ο Δημοκρατικός Άνταμ Χάμιλτον κέρδισε άνετα τον Ρεπουμπλικανό υπάρχοντα γερουσιαστή Ρότζερ Μάρσαλ. Οι Δημοκρατικοί είχαν κερδίσει τελευταία φορά έδρα της Γερουσίας στο Κάνσας το 1932, στη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης.
Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης προέβλεψαν ότι οι Δημοκρατικοί θα ανακτήσουν τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας.
Στρατηγικοί αναλυτές και των δύο κομμάτων δήλωσαν ότι οι σαρωτικές νίκες των Δημοκρατικών τροφοδοτήθηκαν από την ισχυρή προσέλευση των πιστών του κόμματος και των ανεξάρτητων ψηφοφόρων, που τους στήριξαν τόσο στις αμφίρροπες πολιτείες όσο και στα ρεπουμπλικανικά οχυρά. Οι Δημοκρατικοί υιοθέτησαν επίσης τη στρατηγική να παρουσιάσουν υποψήφιο σε κάθε αναμέτρηση, ακόμη και σε εκείνες που μόλις πριν από λίγους μήνες έμοιαζαν με χαμένο στοίχημα.
Όπως αναλύει το Reuters, τα στοιχήματα αυτά απέδωσαν, ιδίως καθώς οι Ρεπουμπλικανοί παρουσίασαν υποψηφίους που δυσκολεύτηκαν να ξεπεράσουν τη δυσμένεια του Τραμπ και τον θυμό των ψηφοφόρων για τις υψηλές τιμές.
Η ανάκτηση του Κογκρέσου ενδέχεται ωστόσο να αποδειχθεί δίκοπο μαχαίρι για τους Δημοκρατικούς.
Οι ψηφοφόροι πιθανότατα θα περιμένουν από τους Δημοκρατικούς να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές τους ανησυχίες και όχι απλώς να αντιταχθούν στον Τραμπ. Θα είναι όμως περιορισμένοι ως προς τη νομοθεσία που μπορούν να περάσουν, καθώς ο Πρόεδρος διατηρεί το δικαίωμα του βέτο. Ο Τραμπ θα μπορούσε επίσης να υποστηρίξει ότι οι Δημοκρατικοί φέρουν πλέον τουλάχιστον ισότιμη ευθύνη για την κατάσταση της οικονομίας.
Ο Τραμπ δήλωσε σε μέσα ενημέρωσης ότι θα αποδεχθεί τα αποτελέσματα των εκλογών και ότι είναι έτοιμος να συνεργαστεί με τους Δημοκρατικούς.
Ένα οργισμένο εκλογικό σώμα
Ο Τραμπ ζήτησε από τους ψηφοφόρους να φανταστούν ότι ήταν ο ίδιος υποψήφιος. Το έκαναν, και οι Ρεπουμπλικανοί πλήρωσαν το τίμημα.
Τα πρώτα αποτελέσματα και οι δημοσκοπήσεις εξόδου έδειξαν ένα εκλογικό σώμα με πικρή διάθεση, που απέρριψε έντονα τον Τραμπ και την ατζέντα του, καθώς οι ψηφοφόροι εξέφρασαν βαθιά δυσαρέσκεια για τις υψηλές τιμές και την κατεύθυνση της χώρας.
Πολλοί δήλωσαν ότι νιώθουν χειρότερα απ’ ό,τι πριν από δύο χρόνια, ενώ σχεδόν 9 στους 10 ανέφεραν το κόστος ζωής ως κρίσιμο ή σημαντικό παράγοντα για την ψήφο τους, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις εξόδου που διενήργησε η SSRS για λογαριασμό κοινοπραξίας αμερικανικών μέσων ενημέρωσης, στην οποία συμμετείχαν μεγάλα τηλεοπτικά δίκτυα και το Associated Press.
Ο Τραμπ εξελέγη το 2024 με την υπόσχεση να περιορίσει τον υψηλό πληθωρισμό, όμως οι δασμοί του σε ξένα προϊόντα και ο πόλεμος κατά του Ιράν έχουν επιδεινώσει την οικονομική κατάσταση για πολλούς Αμερικανούς. Η απάντησή του στην προεκλογική εκστρατεία ήταν να πει στους Αμερικανούς να απορροφήσουν το υψηλότερο κόστος, ακόμη και καθώς η δημοτικότητά του έπεφτε σε ιστορικά χαμηλά.
Σχεδόν τα δύο τρίτα των ψηφοφόρων στις δημοσκοπήσεις εξόδου κατηγόρησαν τον Τραμπ για τις υψηλές τιμές, ενώ τα τρία τέταρτα δήλωσαν είτε θυμωμένοι είτε δυσαρεστημένοι με την κατεύθυνση της χώρας. Οι ψηφοφόροι εξέφρασαν επίσης ευρεία ανησυχία για τη διαφθορά στην κυβέρνηση.
Απόρριψη των επιλογών του Τραμπ
Δεν ήταν απλώς μια κακή βραδιά για τους Ρεπουμπλικανούς· ήταν μια κακή βραδιά για τον ίδιο τον Τραμπ προσωπικά. Υπέστη μια σειρά ηττών, καθώς αρκετοί υποψήφιοι που είχε αναδείξει παρά τις αντιρρήσεις των τοπικών Ρεπουμπλικανών δυσκολεύτηκαν σε αναμετρήσεις στις οποίες το κόμμα περίμενε νίκη.
Οι υποψήφιοι για τη Γερουσία που επέλεξε ο ίδιος ο Τραμπ σε Νότια και Βόρεια Καρολίνα, ο Γκράχαμ και ο Μάικλ Γουάτλι, ηττήθηκαν, ενώ ο Πάξτον στο Τέξας ηττήθηκε κατά κράτος. Οι επιλογές του Τραμπ έθεσαν τους Ρεπουμπλικανούς σε αμυντική θέση σε πολιτείες όπου θεωρούνταν φαβορί.
Οι ήττες αναμένεται να αναζωπυρώσουν τα ερωτήματα για το πολιτικό ένστικτο του Τραμπ, ιδίως για την τάση του να προκρίνει την προσωπική πίστη έναντι υποψηφίων με ευρύτερη εκλογική απήχηση.
Οι δημοσκοπήσεις εξόδου έδειξαν ότι ο συνασπισμός ψηφοφόρων που στήριξε τη νίκη του το 2024 έχει διασπαστεί σοβαρά. Οι Ρεπουμπλικανοί κατέγραψαν έντονη πτώση της στήριξης μεταξύ μαύρων ανδρών, Λατίνων και νέων ψηφοφόρων.
Η οικονομία υπερίσχυσε του φόβου
Στις τελευταίες εβδομάδες της εκστρατείας, ο Τραμπ και οι Ρεπουμπλικανοί σύμμαχοί του προσπάθησαν να παρουσιάσουν τους Δημοκρατικούς ως επικίνδυνους ριζοσπάστες και κομμουνιστές που θα κατέστρεφαν τη χώρα αν εκλέγονταν.
Οι επιθέσεις δεν απέδωσαν. Οι ψηφοφόροι ήταν πολύ πιο επικεντρωμένοι στις τιμές των τροφίμων και των καυσίμων και ήθελαν να ακούσουν περισσότερα από τον Τραμπ για το πώς θα μειώσει το κόστος.
Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας, ο Τραμπ υποστήριξε επανειλημμένα ότι αν κέρδιζαν οι Δημοκρατικοί, «θα γίνει κομμουνιστική χώρα». Είπε ότι τα δημοκρατικά κατεστημένα σε διάφορες πολιτείες είχαν αντικατασταθεί από «παλαβούς τρελούς και ριζοσπάστες».
Ο φόβος έχει συχνά αποτελέσει αποτελεσματική τακτική στις εκλογές των ΗΠΑ, όμως στο τέλος ο Τραμπ δεν κατάφερε να πείσει τους ψηφοφόρους ότι οι Δημοκρατικοί αποτελούσαν πραγματικά υπαρξιακή απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αντίο στον «μήνα του μέλιτος» με τους Λατίνους
Ο «μήνας του μέλιτος» του Τραμπ με τους Λατίνους ψηφοφόρους ίσως έχει τελειώσει. Πρόκειται για κακά νέα για τους Ρεπουμπλικανούς που στηρίζονταν σε αυτή τη μεγάλη ομάδα αμφιταλαντευόμενων ψηφοφόρων για νίκες από την Καλιφόρνια ως τη Φλόριντα.
Στο Τέξας, όπου 4 στους 10 κατοίκους είναι Λατίνοι, οι Δημοκρατικοί ανέτρεψαν τόσο τη θέση του κυβερνήτη όσο και την έδρα της Γερουσίας, σύμφωνα με τις προβλέψεις των μέσων ενημέρωσης. Στη νοτιοανατολική Φλόριντα, με βαριά λατινική παρουσία, η Δημοκρατική Πία Ντάντια επικράτησε στην 22η εκλογική περιφέρεια, παρότι η περιφέρεια είχε πρόσφατα αναδιαμορφωθεί ώστε να ευνοεί τους Ρεπουμπλικανούς.
Οι Λατίνοι ψηφοφόροι βοήθησαν να εκτοξευθεί ο Τραμπ στη νίκη το 2024, όταν κέρδισε σχεδόν το ήμισυ της ισπανόφωνης ψήφου, από περίπου το ένα τρίτο το 2020. Δύο χρόνια μετά, πολλοί είχαν εγκαταλείψει το κόμμα του. Ο οικονομικός θυμός συνέβαλε στο να πέσει η στήριξη των Ρεπουμπλικανών μεταξύ των ισπανόφωνων ψηφοφόρων σε μόλις ένα στους τρεις την Τρίτη, από 46% το 2024, όπως έδειξαν οι δημοσκοπήσεις εξόδου.
Οι νίκες της Τζίνα Ινοχόσα, που θα γίνει η πρώτη Λατίνα κυβερνήτης του Τέξας, και του Ξαβιέ Μπεσέρα, που θα γίνει ο πρώτος εκλεγμένος Λατίνος κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, υπογράμμισαν τη σημασία του ισπανόφωνου εκλογικού σώματος.