Τεράστια στροφή στην αποταμίευση χρημάτων δείχνει η τάση των Ευρωπαίων, καθώς το διεθνές οικονομικό κλίμα οδηγεί σε αβεβαιότητα για το μέλλον.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζουν σήμερα οι Financial Times, τα νοικοκυριά στα τέσσερα πέμπτα των ευρωπαϊκών χωρών αποταμιεύουν περισσότερα από ό,τι πριν από την πανδημία του Covid, επιλέγοντας να αυξήσουν τα οικονομικά τους αποθέματα ως απάντηση σε μια σειρά κρίσεων που έχουν ακολουθήσει από τότε.
Τα στοιχεία που επικαλούνται οι FT αποτυπώνουν ότι τελικά οι Ευρωπαίοι ακούν τις προειδοποιήσεις των οικονομολόγων πως η εντεινόμενη ενεργειακή κρίση και ο αυξανόμενος πληθωρισμός θα ωθήσουν πολλούς καταναλωτές στο να διπλασιάσουν τις αποταμιεύσεις τους. Στον αντίποδα, Αμερικανοί συνεχίζουν να ξοδεύουν.
Οι προθέσεις αποταμίευσης παραμένουν πάνω από τα επίπεδα πριν από την πανδημία, ενώ τα επίπεδα εμπιστοσύνης παραμένει σε ύφεση, σύμφωνα με έρευνες καταναλωτικών ενώσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Οι δείκτες αποταμίευσης είχαν αυξηθεί ραγδαία κατά τη διάρκεια της πανδημίας, καθώς στα lockdown οι δαπάνες μειώθηκαν.
Η αναζωπύρωση των τιμών της ενέργειας, δεδομένης της επιδείνωσης της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, θα μπορούσε να εντείνει τους φόβους των νοικοκυριών για τον πληθωρισμό και να παρεμποδίσει οποιαδήποτε ανάκαμψη στην Ευρώπη.
«Εάν τα νοικοκυριά ξόδευαν έστω και ένα μέρος αυτών των αποταμιεύσεων, αυτό θα έδινε σημαντική ώθηση στην κατανάλωση. Αλλά η νέα αύξηση των τιμών της ενέργειας φέτος έχει για άλλη μια φορά θολώσει τις οικονομικές προοπτικές», δήλωσε ο Sebastian Dullien, διευθυντής έρευνας του IMK, ενός think tank με έδρα το Βερολίνο.
Στην ευρωζώνη, το ακαθάριστο ποσοστό αποταμίευσης – το οποίο μετρά το μερίδιο του διαθέσιμου εισοδήματος που δεν δαπανάται για αγαθά και υπηρεσίες – διαμορφώθηκε στο 14,3% το πρώτο τρίμηνο του 2026, αισθητά υψηλότερα από τον μέσο όρο του 12,5% κατά την πενταετία που προηγήθηκε της πανδημίας.
Ανάλυση στοιχείων της Eurostat και της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας του Ηνωμένου Βασιλείου δείχνει ότι, μεταξύ 18 ευρωπαϊκών χωρών για τις οποίες υπάρχουν στοιχεία για το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι 14 εμφανίζουν υψηλότερο ποσοστό αποταμίευσης από ό,τι την παραμονή της πανδημίας. Το ποσοστό αποταμίευσης στις ΗΠΑ βρίσκεται κάτω από τα προπανδημικά επίπεδα.
Μια σειρά παραγόντων τροφοδοτεί την απροθυμία για δαπάνες, μεταξύ άλλων οι επανειλημμένοι κλυδωνισμοί που έχουν πλήξει την εμπιστοσύνη και οι ανησυχίες ότι μια νέα έξαρση του πληθωρισμού θα διαβρώσει τις χρηματικές αποταμιεύσεις και θα πλήξει το βιοτικό επίπεδο. Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 2,9% τον Ιούλιο, σημειώνοντας απότομη άνοδο σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα.
Τα υψηλά ποσοστά αποταμίευσης θα μπορούσαν να προσφέρουν το διαθέσιμο απόθεμα για μια ανάκαμψη με κινητήρια δύναμη την κατανάλωση, εάν τα νοικοκυριά αποφασίσουν να αποδεσμεύσουν μέρος των αποταμιεύσεών τους. Ωστόσο, υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις για μια σημαντική ανατροπή στις μεγάλες οικονομίες της ευρωζώνης, όπως η Γερμανία.
«Η κατανάλωση των νοικοκυριών εξακολουθεί να παρέχει σχετικά ισχυρή στήριξη στην αμερικανική οικονομία, εν μέσω σταθερής ζήτησης για αγαθά και υπηρεσίες», δήλωσε η Marieke Blom, επικεφαλής οικονομολόγος της ING. «Τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά παραμένουν πιο επιφυλακτικά, με τις υψηλότερες αποταμιεύσεις να λειτουργούν ως τροχοπέδη για την κατανάλωση».