Τι είναι Ενεργειακό Χρηματιστήριο | Τι είναι Χρηματιστήριο Ενέργειας

Τι είναι Ενεργειακό Χρηματιστήριο | Τι είναι Χρηματιστήριο Ενέργειας

Αυτές τις μέρες ακούγεται συχνά πυκνά ο όρος Ενεργειακό Χρηματιστήριο ή Χρηματιστήριο Ενέργειας. Λίγοι όμως έχουν γνώση του τι ακριβώς είναι και πώς επηρεάζει τη ζωή μας.

Η θέσπιση του Ενεργειακού Χρηματιστηρίου σημαίνει ότι οι ενεργειακές συναλλαγές έχουν φύγει από το στενό έλεγχο του κράτους ή των κρατικών εταιρειών και πραγματοποιούνται με όρους αγοράς από τους συμμετέχοντες. 

Στην πραγματικότητα το Ενεργειακό Χρηματιστήριο δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια αγορά στην οποία συναντιούνται και συναλλάσσονται οι πωλητές παραγωγοί και έμποροι ενέργειας με τους αγοραστές, δηλαδή τις εταιρείες προμήθειας, τους μεγάλους καταναλωτές, τους εκπροσώπους φορτίου κλπ. 

Με βάση το μοντέλο στόχος (target model) που έχει υιοθετήσει η χώρα μας , δημιουργήθηκαν συνολικά τέσσερις αγορές στις οποίες διενεργούνται συναλλαγές για διαφορετικά προϊόντα ανάλογα με το χρόνο της φυσικής παράδοσης ή τη λειτουργία τους στην αγορά. 

Το Χρηματιστήριο Ενέργειας οργανώνει και διαχειρίζεται ί τις εξής αγορές: 

Στον ηλεκτρισμό:


Αγορά Επόμενης Ημέρας (οι συναλλαγές που διενεργούνται υπάρχει υποχρέωση να παραδοθούν φυσικά την επόμενη μέρα


Ενδοημερήσια Αγορά (intra day)


Προθεσμιακή αγορά (Forward market) στην οποία θα μπορούν να κλείνονται συμβό

λαια μεγάλης χρονικής διάρκειας όπως συμβαίνει για παράδειγμα σήμερα με τις δημοπρασίες ΝΟΜΕ
Αγορά εξισορρόπησης, στην οποία προσφέρεται ισχύς για την κάλυψη απαιτήσεων εφεδρείας του συστήματος 


Το ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας έχει την ευθύνη για το trading στην προθεσμιακή, την προημερήσια και την ενδοημερήσια αγορά, ενώ για την αγορά εξισορρόπησης λειτουργεί από τον ΑΔΜΗΕ αλλά η εκκαθάρισή της θα γίνεται από το χρηματιστήριο.

energeia

Τι ισχύει στην Ευρώπη

Να σημειωθεί ότι σε πολλά χρηματιστήρια ενέργειας της Ευρώπης δε διενεργούνται μόνο συναλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και φυσικού αερίου και δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων. Τα πιο γνωστά χρηματιστήρια είναι το Nord Pool και το χρηματιστήριο της Λειψίας ΕΕΧ,, στο οποίο έχει συγχωνευτεί και το γαλλικό χρηματιστήριο Powernext.  

Υπάρχει μια ενιαία πλατφόρμα δημοπρασιών (single auction platform), στην οποία υποβάλλονται καθημερινά προσφορές για πώληση και αγορά ηλεκτρικής ενέργειας για την επόμενη ημέρα (ΠΡΟ-ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΑΓΟΡΑ). Το αποτέλεσμα αυτής της ενιαίας επίλυσης σε πανευρωπαϊκή κλίμακα, είναι η κατανομή της ενέργειας μεταξύ των διαφόρων διεθνών διασυνδέσεων με έναν τρόπο αρκετά αποτελεσματικό που αξιοποιεί στο μέγιστο δυνατό την χωρητικότητα των διασυνδέσεων, προκειμένου οι τιμές μεταξύ των συζευγμένων αγορών να καθίστανται ίσες και να διαφοροποιούνται μόνο στην περίπτωση συμφόρησης στην μεταξύ τους διασύνδεση, το οποίο θα μπορεί να ερμηνευτεί και ως ένα οικονομικό σήμα για την αναγκαιότητα περαιτέρω διασυνδέσεων.

Στο παρελθόν, οι έμποροι ηλεκτρικής ενέργειας (traders) λάμβαναν μέρος σε διακριτές δημοπρασίες (explicit auctions) για την κατανομή ημερήσιων διασυνδετικών δικαιωμάτων και επομένως έπρεπε να προβλέψουν τη διαφορά των τιμών μεταξύ των διασυνδεδεμένων αγορών. Σε περίπτωση εσφαλμένης πρόβλεψης, αν δηλαδή είχαν αντιστραφεί εν τέλει τα οικονομικά δεδομένα και επομένως δεν υπήρχε οικονομικό νόημα στις διασυνοριακές συναλλαγές, ένα μεγάλο ποσοστό τους δεν υλοποιούνταν. Έτσι, σημαντικό τμήμα των διεθνών διασυνδέσεων παρέμενε στην πράξη αναξιοποίητο.

Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες από την Πορτογαλία έως την Φινλανδία, συμπεριλαμβανομένης της Μεγάλης Βρετανίας, έχουν ήδη ενοποιήσει τις προ-ημερήσιες χονδρεμπορικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. Ο ρυθμός των εξελίξεων και στη Βαλκανική είναι ενθαρρυντικός. Οι χώρες της Ενεργειακής Κοινότητας έχουν ήδη δεσμευτεί για τη σύζευξη των αγορών τους με μια τουλάχιστον όμορη χώρα έως τα μέσα του 2018. Σημειώνεται ενδεικτικά ότι η ΠΓΔΜ έχει ανακοινώσει την επικείμενη σύζευξή της με τη Βουλγαρία.

Εν συνεχεία της ίδρυσης χρηματιστηρίων ενέργειας στη Σερβία και τη Βουλγαρία, ήδη από το 2015, σε αντίστοιχες ενέργειες προβαίνει και το Μαυροβούνιο, ενώ η Αλβανία διεξάγει το σχεδιασμό της από κοινού με το Κόσοβο. Σημειώνεται επίσης ότι έως το 2020, η Βουλγαρία προτίθεται να ενοποιηθεί με τις 4 ήδη συζευγμένες αγορές της Ουγγαρίας, Τσεχίας, Σλοβακίας και Ρουμανίας.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, η προ-ημερήσια αγορά μας θα συζευχθεί με την Ιταλία και αργότερα τη Βουλγαρία, αλλά και όμορες χώρες της Ενεργειακής Κοινότητας, ανάλογα με τον βαθμό ετοιμότητάς τους.

Το Target Model θα ενισχύσει σημαντικά και τις βιομηχανίες καθώς αφενός θα διαμορφωθούν οικονομικά προσιτές τιμές ενέργειας αφετέρου θα μπορούν και οι ίδιες να συμμετέχουν στην αγορά συνάπτοντας συμβόλαια με παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας κάνοντας αντιστάθμιση και ελέγχοντας πλήρως το ενεργειακό κόστος σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *