Τι «ξημερώνει» για την ελληνική οικονομία
Από συνεχείς διαταραχές προσφοράς και ζήτησης χαρακτηρίζεται η περίοδος 2020-2026, ξεκινώντας από την πανδημία του κορωνοϊού και φτάνοντας μέσω αλλεπάλληλων κρίσεων στη σημερινή σύρραξη στον Περσικό Κόλπο. Οι πρόσφατες πολεμικές επιχειρήσεις μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν, καθώς και το «κλείσιμο» των Στενών του Ορμούζ, προκάλεσαν μεγάλη αύξηση στις διεθνείς τιμές πετρελαίου, φυσικού αερίου και λιπασμάτων. Αυτό, όπως αναφέρει η Eurobank στην πρόσφατη έρευνά της, συνιστά μια ισχυρή διαταραχή που αυξάνει κατακόρυφα τους ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και τους καθοδικούς για την παγκόσμια ανάπτυξη το 2026. Που βρίσκεται η Ελλάδα μέσα σε όλα αυτά; Η Ελλάδα, εξαιτίας της υψηλής εξάρτησής της από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε αυτές τις συνθήκες. Εφόσον οι ανατιμήσεις στην ενέργεια επιμείνουν, αναμένεται επιβράδυνση της ανάπτυξης και επιδείνωση του ελλείμματος. Ήδη, η Τράπεζα της Ελλάδος αναθεώρησε την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη στο 1,9% (από 2,1%) και για τον πληθωρισμό στο 3,1% (από 2,1%), ενώ παράλληλα το ΔΝΤ μείωσε την εκτίμηση μεγέθυνσης στο 1,8%.
Πριν από το ξέσπασμα των εχθροπραξιών (Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2026), τα διαθέσιμα μακροοικονομικά στοιχεία έδειχναν θετικές επιχειρηματικές προσδοκίες. Ο δείκτης οικονομικού κλίματος (107,7 μονάδες) και ο δείκτης PMI μεταποίησης (54,4 μονάδες) ανήλθαν σε υψηλά εξαμήνου. Ωστόσο, ο πληθωρισμός παρέμενε ήδη εξαιρετικά επίμονος στο 3,1% τον Φεβρουάριο, σημαντικά υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που ήταν στο 1,9%. Η επιμονή αυτή οφειλόταν πρωτίστως στις έντονες ανατιμήσεις στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα (με αύξηση 12,5%) και στις υπηρεσίες στέγασης (7,3%). Τη μεγαλύτερη μάλιστα συνεισφορά είχε η κατηγορία της διατροφής με 1 ποσοστιαία μονάδα. Εάν η πρόσφατη αύξηση στις διεθνείς τιμές της ενέργειας δεν αποδειχθεί βραχύβια, αναμένεται να δημιουργήσει δυνάμεις επιβράδυνσης του ρυθμού μεγέθυνσης και επιτάχυνσης του πληθωρισμού. Παράλληλα, είναι πιθανή η επιδείνωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών. Το πραγματικό μέγεθος αυτών των επιδράσεων στην ελληνική οικονομία αναμένεται να εξαρτηθεί άμεσα από τη διάρκεια, την ένταση και τη γεωγραφική εξάπλωση των συγκρούσεων στον Περσικό Κόλπο, καθώς και από τον χρόνο που θα απαιτηθεί για την πλήρη αποκατάσταση των παγκόσμιων ροών εμπορίου.