Χρηματιστήρια σε ελεύθερη πτώση | Οι 3 παράγοντες της ξαφνικής κατάρρευσης στις διεθνείς αγορές

Τον κατήφορο έχουν πάρει οι χρηματιστηριακοί δείκτες ανά τον κόσμο με τις απώλειες στην Ιαπωνία να ξεπερνούν σε κάποια φάση ακόμη και τις απώλειες της «Μαύρης Δευτέρας» του 1987.

Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!

Στις αγορές επικρατεί πανικός. Οι ανησυχίες για επιβράδυνση της οικονομίας των ΗΠΑ, που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα παγκόσμιο πρόβλημα, οδήγησαν τους επενδυτές σε μαζικές πωλήσεις, εκτιμώντας πως απαιτείται μείωση των επιτοκίων για τη διάσωση της ανάπτυξης, μια κίνηση που η Fed μέχρι τώρα απορρίπτει.

Ήταν τόσο ισχυρή η τάση πωλήσεων που σε κάποιες περιπτώσεις χρειάστηκε να ενεργοποιηθούν και οι μηχανισμοί ασφάλειας σε χρηματιστήρια της Ασίας. Στην Ιαπωνία ο Nikkei έπεσε 12,4% στη μεγαλύτερη πτώση σε μια ημέρα από τον Οκτώβρη του 1987, ενώ πτωτικά κινούνται και τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια.

Ενδεικτικό του κλίματος είναι πως οι αναλυτές της Goldman Sachs εκτιμούν πλέον πως οι πιθανότητες ύφεσης για τις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες (25%), ενώ οι αναλυτές της JP Morgan, περισσότερο απαισιόδοξοι, ανεβάζουν αυτές τις πιθανότητες στο 50%.

«Κυκλοθυμικές» αγορές

Μόλις πριν από ένα δεκαπενθήμερο τα χρηματιστήρια βρίσκονταν σε μια φαινομενικά ξέφρενη ανοδική πορεία, καταγράφοντας μάλιστα το προηγούμενο διάστημα και ιστορικά υψηλά. Και ξαφνικά η ψυχολογία άλλαξε, περνώντας από την άνοδο στην ελεύθερη πτώση. Ο «δείκτης φόβου» (VIΧ) της Wall Street (VIΧ) έχει εκτοξευθεί στο υψηλότερο επίπεδο από την περιφερειακή τραπεζική κρίση της Αμερικής πέρυσι.

Το roller coaster των αγορών αποτυπώνεται με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο στον αμερικανικό δείκτη Nasdaq 100. Πρόκειται για τον δείκτη των 100 κορυφαίων μεγαλύτερων εταιρειών, στον οποίο κυριαρχούν οι γίγαντες της τεχνολογίας. Στα μέσα Ιουλίου ο δείκτης έφτασε σε επίπεδα ρεκόρ και σήμερα υποχωρεί πάνω από 10%. Πίσω από τους κολοσσούς, σε μεμονωμένους τομείς και μικρότερες επιχειρήσεις, η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερα.

Οι τρεις κρίσιμοι παράγοντες της πτώσης

Σύμφωνα με τον Economist, υπήρξαν τρεις παράγοντες που έχουν συμβάλει για την ανατροπή του θετικού κλίματος:

Ο πρώτος είναι η διαπίστωση πώς η αυγή της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ), ειδικά η βιομηχανία κατασκευής μικροτσίπ που την τροφοδοτεί, έχει συνοδευτεί από μάλλον εξωπραγματικές ελπίδες. Δεν είναι τυχαίο πως η τρέχουσα πτώση έρχεται ύστερα από ένα δεκαήμερο κατά το οποίο η BIG 5 της τεχνολογίας (Alphabet, Amazon , Apple, Meta και Microsoft) δημοσίευσαν οικονομικά αποτελέσματα τα οποία προκάλεσαν μάλλον μια απογοήτευση στους μετόχους.

Η αίσθηση που κυριάρχησε στους επενδυτές ήταν πως η ευφορία που πυροδοτήθηκε από την εμφάνιση της τεχνητής νοημοσύνης έχει αρχίσει πλέον και εξανεμίζεται. Και αυτό το κλίμα επηρεάζει προφανώς και τους παραγωγούς των μικροτσιπ, που ενδεχομένως να μην έχουν τελικά τη ζήτηση που ανέμεναν.

Ο δεύτερος παράγοντας ήταν τα στοιχεία από την αμερικανική οικονομία. Μέχρι πρόσφατα όλοι εστίαζαν στο ζήτημα της χαλιναγώγησης του πληθωρισμού. Όταν όμως κυκλοφόρησε η έκθεση για την ανεργία στις ΗΠΑ, στις 2 Αυγούστου, η διάθεση όλων άλλαξε.

Βάσει των στοιχείων η ανεργία αυξήθηκε στο 4,3% τον Ιούλιο, επίπεδο ρεκόρ τριετίας, ενώ στην αγορά δημιουργήθηκαν μόλις 114.000 νέες θέσεις εργασίας, όταν οι πιο μετριοπαθείς προέβλεπαν τουλάχιστον 175.000. Η ανεργία, σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα στοιχεία της αμερικανικής οικονομίας, ερμηνεύεται από τις αγορές ως ένα προμήνυμα για επιβράδυνση της αμερικανικής οικονομίας.

Με απλά λόγια οι αναλυτές εκτιμούν πλέον πως ο κίνδυνος μιας ύφεσης όχι μόνο δεν είχε αποφευχθεί, όπως πολλοί πίστευαν, αλλά έχει αυξηθεί. Ως εκ τούτου, οι επενδυτές στοιχημάτιζαν ότι η Fed θα μειώσει τα επιτόκια, ωστόσο ο επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ Jerome Powell απορρίπτει αυτό το σενάριο – τουλάχιστον για την ώρα.

Ο τρίτος παράγοντας που αναστατώνει τις αγορές είναι η ισχυροποίηση του ιαπωνικού γεν. Το τελευταίο διάστημα έχει ενισχυθεί σημαντικά έναντι άλλων εμπορικών νομισμάτων και μάλιστα με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων δύο δεκαετιών. Εν μέρει, αυτό οφείλεται στην αιφνιδιαστική απόφαση της Τράπεζας της Ιαπωνίας στις 31 Ιουλίου να αυξήσει στο 0,25% τα επιτόκια σε μια κίνηση που προκάλεσε έκπληξη σε πολλούς.

Η άνοδος του γιεν μειώνει αυτόματα τις τιμές των ιαπωνικών μετοχών, καθώς πολλές από τις μεγαλύτερες εταιρείες της χώρας, με παγκόσμια δυναμική, όπως η Hitachi, η Sony και η Toyota, σημειώνουν τα κέρδη τους στο εξωτερικό και άρα σε ξένα νομίσματα.

Επιπλέον, η ενίσχυση του ιαπωνικού νομίσματος καθιστά λιγότερο ελκυστικές τις επενδύσεις που βασίζονται σε χαμηλότοκα δάνεια σε γιεν για επενδύσεις σε δολάρια (carry trade). Η αύξηση των ιαπωνικών επιτοκίων και η μείωση των αμερικανικών οδηγούν πολλούς επενδυτές να κλείσουν τις θέσεις τους, προκαλώντας περαιτέρω αστάθεια στις αγορές. Ακόμη χειρότερα, η ενίσχυση του γιεν αυξάνει το κόστος αποπληρωμής του χρέους σε δολάρια, ωθώντας τις αγορές στο κόκκινο.

Συνολικά, οι τρεις αυτοί παράγοντες, σύμφωνα με τον Economist, συνδυάζονται για να πυροδοτήσουν τη νέα κρίση στα χρηματιστήρια. Οι επενδυτές προσπαθούν να αναλύσουν τα δεδομένα, εκτιμώντας τις εξελίξεις του επόμενου διαστήματος και σταθμίζοντας τις κινήσεις τους.