Ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ προετοιμάζεται να αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο στις αμερικανικές διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία και την Ουκρανία, όπως δήλωσαν Αμερικανοί αξιωματούχοι στους Ευρωπαίους ομολόγους τους, σε μια προσπάθεια να δοθεί νέα ώθηση στις ουσιαστικά νεκρές διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου, που διαρκεί εδώ και τεσσεράμισι χρόνια.
Σύμφωνα με τους FT η κίνηση αυτή έρχεται καθώς ο Λευκός Οίκος εξετάζει το ενδεχόμενο να περιορίσει τη συμμετοχή του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και του γαμπρού του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι ηγούνται των συνομιλιών με τη Μόσχα και το Κίεβο, σύμφωνα με πέντε άτομα που γνωρίζουν τα σχέδια.
Αξιωματούχοι που βρίσκονται κοντά στον Ράτκλιφ έχουν ενημερώσει Ευρωπαίους ομολόγους τους ότι θα διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο στη μεσολαβητική διπλωματία μεταξύ Μόσχας και Κιέβου— αρμοδιότητα που επί του παρόντος ανήκει στον Γουίτκοφ και τον Κούσνερ — ενώ παράλληλα θα διατηρεί επαφές με αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών και των δύο χωρών.
Ο Λευκός Οίκος και η CIA αρνήθηκαν να σχολιάσουν την αλλαγή. Άτομα που γνωρίζουν την κατάσταση δήλωσαν ότι ο Τραμπ δεν έχει λάβει ακόμη οριστική απόφαση.
Η προαναγγελθείσα απομάκρυνση από τον Γουίτκοφ έχει ενθουσιάσει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, οι οποίες επιθυμούν απεγνωσμένα να δουν κάποια πρόοδο, έπειτα από ενάμιση χρόνο σε μεγάλο βαθμό άκαρπων συνομιλιών με τη Ρωσία, οι οποίες έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο καθώς ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν αρνήθηκε να υποχωρήσει από τις σκληροπυρηνικές απαιτήσεις του.
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει εξετάσει το ενδεχόμενο αναδιοργάνωσης της διαπραγματευτικής της ομάδας, αφού οι υπό την ηγεσία των ΗΠΑ προσπάθειες για τη μεσολάβηση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας κατέρρευσαν στα τέλη Φεβρουαρίου, σύμφωνα με δύο άτομα που συμμετείχαν σε παρασκηνιακές συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου. Η διπλωματική αυτή προσπάθεια τέθηκε σε αναμονή, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ ήταν απασχολημένη με τον πόλεμο στο Ιράν, ο οποίος ξέσπασε λίγο μετά τον τελευταίο γύρο συνομιλιών για την Ουκρανία υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.
Ο Γουίτκοφ, στενός φίλος του Τραμπ, πιθανότατα θα διατηρήσει τον σημερινό του ρόλο ως ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για ειρηνευτικές αποστολές, ο οποίος περιλαμβάνει διαπραγματεύσεις στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα. Ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής ακινήτων ενδέχεται επίσης να συνεχίσει να ασχολείται με την Ουκρανία παράλληλα με τον Ράτκλιφ, πρόσθεσαν.
Δύο από τα άτομα δήλωσαν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια διελκυστίνδα μεταξύ Ράτκλιφ και Γουίτκοφ σχετικά με το ποιος θα ηγείται και σε ποιο ζήτημα.
Η απρόβλεπτη προσέγγιση του Γουίτκοφ, ο οποίος παρακάμπτει τους αυστηρούς κανόνες της παραδοσιακής διπλωματίας προς όφελος άμεσων επαφών που θυμίζουν περισσότερο μια συμφωνία στον χώρο των ακινήτων στη Νέα Υόρκη, έχει προκαλέσει απογοήτευση στη Ρωσία, την Ουκρανία και τους δυτικούς συμμάχους του Κιέβου.
Η Ουκρανία θεωρούσε ότι ο Γουίτκοφ δεν είχε κάνει αρκετά για να πιέσει τον Πούτιν να μετριάσει τις απαιτήσεις του. Η Ρωσία θεωρούσε ότι ο Γουίτκοφ έφερε μέρος της ευθύνης για την αποτυχία της συνόδου κορυφής με τον Τραμπ στην Αλάσκα πέρυσι να επιτύχει μια σημαντική εξέλιξη, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους και άτομα που είχαν ενημερωθεί για τις απόψεις του Κρεμλίνου.
Ο Πούτιν έχει επαινέσει τις προσπάθειες του Γουίτκοφ, όμως η Μόσχα έχει επίσης αφήσει διακριτικά να εννοηθεί ότι θα ήταν ανοιχτή σε μια νέα αμερικανική προσέγγιση, σύμφωνα με άτομα που συμμετέχουν σε παρασκηνιακές συνομιλίες.
Ο Λευκός Οίκος εξέτασε επίσης το ενδεχόμενο να διορίσει έναν νέο πρεσβευτή των ΗΠΑ στη Μόσχα αυτή την άνοιξη, με την ελπίδα να ανοίξει ένα ακόμη κανάλι επικοινωνίας με τη Ρωσία, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα.
Ο Ράτκλιφ πραγματοποίησε αιφνιδιαστική επίσκεψη στη Μόσχα στα τέλη Αυγούστου και συζήτησε τους πολέμους στην Ουκρανία και το Ιράν, καθώς και τις «υβριδικές» απειλές της Ρωσίας προς την Ευρώπη, με ανώτερους αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν την επίσκεψη. Ο Τραμπ υποβάθμισε τη σημασία της επίσκεψης του Ράτκλιφ στη Μόσχα, χαρακτηρίζοντάς την «κάτι σαν ημι-τακτική».
Ωστόσο, οι ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών ενημέρωσαν την περασμένη εβδομάδα τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ότι η επίσκεψη του Ράτκλιφ στη Μόσχα έδειχνε πως αναλάμβανε πιο εξέχοντα ρόλο στις αμερικανικές προσπάθειες για τον τερματισμό της ρωσικής εισβολής, δήλωσαν άτομα που γνωρίζουν το θέμα.
Ο Πούτιν είχε αρχικά προγραμματίσει να συναντηθεί με τον Ράτκλιφ, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν το θέμα. Ο Ρώσος πρόεδρος στη συνέχεια υπαναχώρησε, αφού ο Ράτκλιφ παρουσίασε σε ανώτερους Ρώσους αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών μια απαισιόδοξη εκτίμηση για την πορεία της πολεμικής προσπάθειας της Μόσχας. Ο ρωσικός ανεξάρτητος ειδησεογραφικός ιστότοπος Agentstvo ήταν ο πρώτος που ανέφερε ότι ο Πούτιν είχε ακυρώσει προγραμματισμένη συνάντηση με τον Ράτκλιφ.
Ο Ντμίτρι Πεσκόφ, εκπρόσωπος του Πούτιν, δήλωσε στους Financial Times ότι δεν είχε προγραμματιστεί καμία συνάντηση μεταξύ Πούτιν και Ράτκλιφ. Πρόσθεσε ότι ο Τραμπ και ο Πούτιν δεν συζήτησαν το ενδεχόμενο αλλαγής της αμερικανικής διαπραγματευτικής ομάδας κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής τους επικοινωνίας την Τρίτη.
Την εβδομάδα μετά το ταξίδι του Ράτκλιφ στη Μόσχα, ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ ταξίδεψαν για να συναντήσουν τον Πούτιν στη Μόσχα και τον Ζελένσκι στο Κίεβο.
Η επίσκεψή τους — το όγδοο ταξίδι του Γουίτκοφ στη Ρωσία — αποτέλεσε εν μέρει προσπάθεια να διατηρήσει την αρμοδιότητα για το ζήτημα της Ουκρανίας, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν το θέμα.
Μετά τις επισκέψεις τους, ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ δήλωσαν ότι ήταν αισιόδοξοι πως οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Ουκρανία θα μπορούσαν να επαναλάβουν τις τριμερείς συνομιλίες, οι οποίες έχουν ανασταλεί από τον Φεβρουάριο.
Ελάχιστη πρόοδος
Ωστόσο, άτομα που γνωρίζουν τις συνομιλίες στη Μόσχα και το Κίεβο δήλωσαν στους Financial Times ότι οι Αμερικανοί έφεραν ελάχιστες νέες ιδέες και ότι ο Πούτιν έδειξε ελάχιστα σημάδια ότι ήταν έτοιμος να υποχωρήσει από τις προηγούμενες απαιτήσεις του.
«Δεν μπορείς να το λύσεις αυτό μπαίνοντας και βγαίνοντας από τη διαδικασία», δήλωσε ένα από τα άτομα. «Πρόκειται για μια πολύ σύνθετη σύγκρουση. Χρειάζεται σωστά οργανωμένη, πλήρους απασχόλησης δουλειά πάνω σε κάθε ζήτημα. Αυτή τη στιγμή αυτό δεν συμβαίνει».
Ο Γιούρι Ουσάκοφ, ο κορυφαίος αξιωματούχος του Κρεμλίνου για θέματα εξωτερικής πολιτικής, δήλωσε την Τρίτη στη ρωσική κρατική τηλεόραση ότι ο Πούτιν είπε στον Τραμπ πως οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν άμεση κατάπαυση του πυρός τερματίζοντας κάθε υποστήριξη προς την Ουκρανία — κάτι που στην πράξη θα άφηνε τη Ρωσία να κερδίσει.
Την ίδια στιγμή, ο Κούσνερ έχει πει σε φίλους του ότι αναμένει να αποχωρήσει από το ζήτημα της Ουκρανίας και θα προτιμούσε να επικεντρωθεί στις διπλωματικές προσπάθειες που σχετίζονται με τη σύγκρουση στη Γάζα και τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Τρεις ανώτεροι Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το Κίεβο έχει καλές σχέσεις συνεργασίας τόσο με τον Ράτκλιφ όσο και με τους Γουίτκοφ και Κούσνερ και ότι δεν έχει προτίμηση ως προς το ποιον θα διορίσει ο Τραμπ για να ηγηθεί των αμερικανικών προσπαθειών.