Γιατί η Κίνα κάνει “μπούλινγκ” στη Λιθουανία;

Γιατί η Κίνα κάνει "μπούλινγκ" στη Λιθουανία;

Όταν η Λιθουανία, μια χώρα της Βαλτικής με 2,8 εκατ. κατοίκους, αποφάσισε το προηγούμενο έτος, να ανοίξει ένα γραφείο εκπροσώπησης της Ταϊβάν στο Βίλνιους και ένα αντίστοιχο για εκπροσώπηση της Λιθουανία στην Ταϊβάν, η απάντηση της Κίνας ήταν άμεση και σκληρή.

Της Judy Dempsey

Το να δοθεί στην Ταϊβάν οποιουδήποτε είδους νομιμότητα ή καθεστώς που αμφισβητεί την αρχή του Πεκίνου για την One China, η οποία θεωρεί την Ταϊβάν αναφαίρετο τμήμα της ηπειρωτικής χώρας, δεν θα ήταν ανεκτό.

Επομένως όταν η Λιθουανία ανακοίνωσε ότι το νέο γραφείο θα έφερε το όνομα της Ταϊβάν -αντί αυτό της κινεζικής Ταϊπέι που χρησιμοποιούν οι άλλες χώρες για να αποφύγουν τη σύγκρουση με την Κίνα- το Πεκίνο ξεκίνησε να ασκεί πίεση στο Βίλνιους. Τα τελευταία χρόνια, η Λιθουανία έχει προσελκύσει προσοδοφόρες επενδύσεις από τα άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ καθώς και από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι τελευταίες υποστηρίζουν σθεναρά την κριτική της Λιθουανία για την πολιτική αναφορικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα και την εμπορική της πολιτική.

Τον Δεκέμβριο του 2021, το Βίλνιους προσωρινά αφαιρέθηκε από το σύστημα εκτελωνισμού της Κίνας. Νωρίτερα εκείνο το έτος, το Πεκίνο σταμάτησε τις απευθείας σιδηροδρομικές μεταφορές μεταξύ Κίνας-Λιθουανίας. Επίσης έκλεισε τις πιστωτικές γραμμές για τις επιχειρήσεις της Λιθουανία και μπλόκαρε τις εισαγωγές υφιστάμενων παραγγελιών από την Κίνα.

1200px Lithuania in Europe %28 rivers mini map%29.svg

Το Βίλνιους δεν άλλαξε τη στάση του, ακόμη και όταν η Κίνα υποβάθμισε τις διπλωματικές σχέσεις με τη χώρα σε επίπεδο επιτετραμμένων, αναγκάζοντας τον Λιθουανό πρέσβη να επιστρέψει στην πατρίδα του.

Το Πεκίνο στη συνέχεια άσκησε ένα διαφορετικό, πιο ισχυρό είδος πίεσης. Προειδοποίησε τις πολυεθνικές εταιρείες, ευρωπαϊκές και άλλες, να μειώσουν τις επενδύσεις τους στη Λιθουανία και να σταματήσουν να δίνουν προμήθειες στη χώρα. Το Πεκίνο απείλησε μάλιστα με αντίποινα εναντίον των δραστηριοτήτων αυτών των εταιρειών στην Κίνα -μια καλά δοκιμασμένη πολιτική που αποσκοπεί στο να θέσει τα κράτη-μέλη της ΕΕ, το ένα εναντίον του άλλου.

Αρχικά, το γερμανικό εμπορικό επιμελητήριο στις χώρες της Βαλτικής προειδοποίησε τη λιθουανική κυβέρνηση για τις οικονομικές συνέπειες από το άνοιγμα γραφείου αντιπροσωπείας στην Ταϊβάν. Οι γερμανικές επιχειρήσεις που φέρνουν αγαθά από την Κίνα στη Λιθουανία και αντίστροφα, θα αντιμετωπίσουν μεγάλες δυσκολίες.

Αλλά η ομοσπονδία γερμανικών βιομηχανιών (BDI), η οποία έχει λάβει πολύ σκληρή στάση ενάντια στις οικονομικές πολιτικές της Κίνας και τις πολιτικές ανθρωπίνων δικαιωμάτων (συχνά σε αντίθεση με την προηγούμενη και την τρέχουσα κυβέρνηση στο Βερολίνο), ήταν πολύ πιο επικριτική. Οι ενέργειες του Πεκίνου ισοδυναμούσαν με “εμπορικό μποϊκοτάζ”.

“Πρόκειται για την εργαλειοποίηση του εμπορίου. Πρόκειται για την εργαλειοποίηση των ευρωπαϊκών αξιακών αλυσίδων”, δήλωσε στο Strategic Europe ο Zygimantas Pavilionis, ειδικός σε θέματα εξωτερικών υποθέσεων της λιθουανικής Βουλής. “Δεν πρόκειται πλέον μόνο για ένα διμερές ζήτημα. Είναι ευρωπαϊκό. Χρειάζεται μια ευρωπαϊκή λύση”, πρόσθεσε.

Lithuania map boundaries cities locator

Μία λύση μπορεί να είναι η εξής: Μέσο εναντίον του Εξαναγκασμού (ACI), που παρουσιάστηκε από την Κομισιόν στις 8 Δεκεμβρίου. Με λίγα λόγια, το μέσο “αποτελεί απάντηση στο αυξανόμενο πρόβλημα του οικονομικού καταναγκασμού, και στοχεύει στην προστασία των συμφερόντων της ΈΕ και των κρατών μελών, και των επιλογών αυτών”.

Με σαφή γλώσσα, η Κομισιόν επίσης προειδοποιεί ότι “ως έσχατη λύση, όταν επιμένει ο οικονομικός εξαναγκασμός, η Ένωση μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο λήψης αντίμετρων κατά της χώρας που εξετάζεται, προκειμένου να αντιμετωπίσει τέτοιου είδους οικονομικό εξαναγκασμό”.

Το ACI βρίσκεται στο γραφείο της Κομισιόν εδώ και κάποιο διάστημα. “Η ώθηση έγινε μεγαλύτερη υπό την κυβέρνηση Τραμπ”, τόνισε η Theresa Fallon, ιδρύτρια και διευθύντρια του Centre for Russia Europe Asia Studies.

Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, όχι μόνο υιοθέτησε σκληρή γραμμή ενάντια στις εμπορικές οικονομικές και πολιτικές τακτικές της Κίνας. Αλλά απείλησε τη Γερμανία και άλλες χώρες της ΕΕ με κυρώσεις εάν το Βερολίνο δεν σταματούσε το project του αγωγού Nord Stream 2. Σύμφωνα με την Fallon, “το προτεινόμενο από την ΕΕ μέσο κατά του καταναγκασμού, θα σχεδιαστεί για να προστατεύσει την ΕΕ από διάφορες μορφές οικονομικού εξαναγκασμού, όχι μόνο από το Πεκίνο, αλλά και από την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα”.

Μπορεί κανείς να φανταστεί μόνο τις πιέσεις στη διατλαντική σχέση εάν το ACI εφαρμοστεί στις ΗΠΑ, ιδιαίτερα λόγω της συνεχιζόμενης απειλής για την επιβολή κυρώσεων στις γερμανικές και ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που συμμετέχουν στην ολοκλήρωση του Nord Stream 2.

Αφήνοντας κατά μέρος το ACI και την εργαλειοποίηση -από την Κίνα- του ευρωπαϊκού εμπορίου στην προσπάθεια της να αναγκάσει τη Λιθουανία να αλλάξει την πολιτική της για την Ταϊβάν, οι ενέργειες του Πεκίνου έχουν εκθέσει την ευπάθεια της εμπορικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας της ΕΕ.

Το εμπόριο της Ευρώπης εξαρτάται από την κινεζική οικονομία, για να μην αναφέρουμε τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες που κυριαρχούνται τόσο πολύ από το Πεκίνο.

“Το Πεκίνο μας έδειξε για το τι είναι ικανό να κάνει, απειλώντας ότι θα επιβάλει κυρώσεις στα κράτη-μέλη της ΕΕ που έχουν προϊόντα της Λιθουανία στις αλυσίδες της”, τόνισε ο Fallon. Η μόνη σωστή απάντηση σε αυτή την απειλή είναι να μειωθεί η εξάρτηση, να οικοδομηθεί ανθεκτικότητα και να επενδύσει σε μελλοντικές τεχνολογίες στην ΕΕ. Η Κομισιόν δεν μπορεί να συνεχίσει ως συνήθως”.

taiwan usa china 1

Αυτό ασφαλώς, είναι πιο εύκολο να ειπωθεί παρά να γίνει. Πρακτικά, θα απαιτούσε μια μεγάλη στρατηγική αλλαγή της ΕΕ. Ο Pavilionis και άλλοι Λιθουανοί αξιωματούχοι στηρίζουν τις ελπίδες τους στη γαλλική προεδρία του ΣΥμβουλίου της ΕΕ. Θέλουν ο πρόεδρος Μακρόν να διεξάγει μια σύνοδο κορυφής της ΕΕ που θα καθορίσει μια ενωμένη ευρωπαϊκή στάση απέναντι στην Κίνα. Και η Λιθουανία, η οποία αποχώρησε από το σχήμα 17+1, μια ομάδα για την εμπλοκή της Κίνας με πολλές χώρες της Κεντρικής Ευρώπης και των Δυτικών Βαλκανίων, θα ήθελε να δει την κατάρρευση αυτού του συγκεκριμένου διχαστικού εγχειρήματος.

Αναγκάζοντας την Ευρώπη να διαφοροποιήσει τις αλυσίδες εφοδιασμού, η εργαλειοποίηση από την Κίνα των ευρωπαϊκών αξιακών αλυσίδων μπορεί να καταλήξει να ενισχύσει την στρατηγική της ΕΕ στην Ινδία-Ειρηνικό και να ενισχύσει την αυξημένη στρατηγική, στρατιωτική και οικονομική παρουσία στην περιοχή. Τέτοιες είναι οι ακούσιες συνέπειες των τακτικών εκφοβισμού της Κίνας προς τη Λιθουανία.

Αλλά μην περιμένετε από την Κίνα να εγκαταλείψει τέτοιες πρακτικές εν μία νυκτί.

Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ https://carnegieeurope.eu/strategiceurope/86208

2 thoughts on “Γιατί η Κίνα κάνει “μπούλινγκ” στη Λιθουανία;

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.