Η ένταση στους κόλπους του NATO κορυφώνεται καθώς οι απειλές των Ηνωμένων Πολιτειών για κατάληψη της Γροιλανδίας φέρνουν στο φως την επεκτατική στρατηγική της αμερικανικής πολιτικής. Στη Γροιλανδία, ο πρωθυπουργός κάλεσε τους κατοίκους να είναι έτοιμοι για το ενδεχόμενο στρατιωτικής εισβολής των ΗΠΑ. Για ένα τέτοιο υποθετικό ενδεχόμενο προετοιμάζεται και ο Καναδάς. Η νέα τάξη πραγμάτων που διαμορφώνει η Ουάσινγκτον προκαλεί ανασφάλεια ακόμα και στον στενό σύμμαχο των ΗΠΑ, ο οποίος, παρά τη συμμαχία του με τις ΗΠΑ, σχεδιάζει υποθετικά σενάρια για να αντιμετωπίσει πιθανή εισβολή.
Καναδάς: Σενάρια εισβολής και στρατιωτική ετοιμότητα
Οι Καναδικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν δημιουργήσει ένα υποθετικό μοντέλο στρατιωτικής εισβολής των Ηνωμένων Πολιτειών στον Καναδά και της πιθανής αντίδρασης της χώρας. Το σχέδιο περιλαμβάνει τακτικές παρόμοιες με αυτές που χρησιμοποιήθηκαν κατά της Ρωσίας και αργότερα από τις δυνάμεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν, σύμφωνα με ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους. Πρόκειται πιθανότατα για την πρώτη φορά τον τελευταίο αιώνα που οι Καναδικές Ένοπλες Δυνάμεις δημιουργούν μοντέλο αμερικανικής επίθεσης σε μια χώρα που είναι ιδρυτικό μέλος του NATO και συνεργάτης των ΗΠΑ στην ηπειρωτική αεροπορική άμυνα.
Σημειώνεται ότι ένα στρατιωτικό μοντέλο είναι θεωρητικό πλαίσιο και όχι επιχειρησιακό σχέδιο με συγκεκριμένες οδηγίες για εκτέλεση επιχειρήσεων. Οι αξιωματούχοι ξεκαθάρισαν ότι είναι απίθανο η διοίκηση Τραμπ να διατάξει εισβολή στον Καναδά.
Παράλληλα, ο Καναδάς εξετάζει την αποστολή μικρού αριθμού στρατιωτών στη Γροιλανδία για να συμμετάσχουν σε ασκήσεις με οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, ως ένδειξη αλληλεγγύης προς τη Δανία, στην οποία ανήκει το αυτόνομο νησί.
Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει εκφράσει την ιδέα ότι ο Καναδάς θα μπορούσε να γίνει η 51η πολιτεία των ΗΠΑ και παραπονείται συνεχώς για την ευπάθεια του Καναδά απέναντι σε αντιπάλους των ΗΠΑ στον Αρκτικό. Οι στρατιωτικοί σχεδιάζουν μια αμερικανική εισβολή από νότο, με προσδοκία ότι οι ΗΠΑ θα υπερκεράσουν τις στρατηγικές θέσεις του Καναδά σε ξηρά και θάλασσα εντός μίας εβδομάδας ή ακόμη και σε δύο ημέρες.
Ο Καναδάς δεν διαθέτει ούτε το ανθρώπινο δυναμικό ούτε τον προηγμένο εξοπλισμό για να αποκρούσει συμβατική επίθεση. Το μοντέλο προβλέπει αντιασυμβατικό πόλεμο, με μικρές ομάδες στρατιωτών ή ένοπλων πολιτών να χρησιμοποιούν ενέδρες, σαμποτάζ, επιθέσεις με drones ή τακτικές χτυπά-φεύγε. Οι στρατηγικές αυτές αποσκοπούν στην πρόκληση μεγάλων απωλειών στις δυνάμεις εισβολής.
Το μοντέλο προσφέρει την πληρέστερη εικόνα της αξιολόγησης απειλής του Καναδά έναντι της κυβέρνησης Τραμπ, ενώ οι σχέσεις με τον αμερικανικό στρατό παραμένουν θετικές και συνεχίζεται η συνεργασία στον ηπειρωτικό αμυντικό σχεδιασμό «Golden Dome» κατά ρωσικών και κινεζικών πυραύλων. Παράλληλα, έχουν γίνει μοντέλα για πιθανές πυραυλικές επιθέσεις από Ρωσία ή Κίνα σε καναδικές πόλεις και κρίσιμες υποδομές.
Η στράτευση αποκλείεται προς το παρόν, ενώ η στρατηγός Τζένι Καριγκνάν ανακοίνωσε τη δημιουργία εφεδρικής δύναμης 400.000 εθελοντών, που θα μπορούσαν να οπλιστούν ή να παρέμβουν σε περίπτωση αμερικανικής κατοχής. Ο Καναδάς θα έχει το πολύ τρεις μήνες για να προετοιμαστεί για εισβολή. Οι πρώτες ενδείξεις θα προέρχονταν από προειδοποιήσεις ότι η κοινή πολιτική εναέριου χώρου με τις ΗΠΑ έχει λήξει. Σε περίπτωση ρήξης, Γαλλία ή Βρετανία θα καλούνταν να στηρίξουν τον Καναδά.
Ο συνταξιούχος υποστράτηγος Ντέιβιντ Φρέιζερ τόνισε ότι ο Καναδάς θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει drones και όπλα κατά αρμάτων όπως έκανε η Ουκρανία το 2022 για να περιορίσει μια εισβολή. Ειδικοί και πολιτικοί επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι είναι απαραίτητη η σημαντική ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων για να λειτουργήσει αποτρεπτικά.
Γροιλανδία: Ο πρωθυπουργός κάλεσε τους κατοίκους να είναι έτοιμοι
Η Γροιλανδία βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού καθώς, την Τρίτη (20/1), ο πρωθυπουργός του νησιού, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, δήλωσε ότι η χρήση στρατιωτικής βίας από την πλευρά των ΗΠΑ δεν μπορεί πλέον να αποκλειστεί. Η τοποθέτηση αυτή έγινε ως απάντηση σε σχετικές ερωτήσεις για τη στάση του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, με την τοπική κυβέρνηση να προετοιμάζεται για κάθε ενδεχόμενο.
Μάλιστα, σύμφωνα με τη Δημόσια Ραδιοτηλεόραση της Δανίας (DR), ο Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν κάλεσε τους κατοίκους και τις Αρχές στη Γροιλανδία να προετοιμαστούν για πιθανή στρατιωτική εισβολή από τους Αμερικανούς.
Η προειδοποίηση για τη χρήση στρατιωτικής ισχύος
Ο Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν ρωτήθηκε ευθέως για το αν φοβάται ότι οι ΗΠΑ θα χρησιμοποιήσουν στρατιωτική βία. Ο ίδιος απάντησε συγκεκριμένα: «Δεν είναι πιθανό ότι θα χρησιμοποιηθεί στρατιωτική βία, αλλά ούτε αποκλείεται, αυτό το έχει πει ξεκάθαρα το άλλο μέρος». Με αυτή τη δήλωση, ο ηγέτης στη Γροιλανδία επιβεβαίωσε ότι οι προθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ λαμβάνονται σοβαρά υπόψη.
Το μήνυμα από το Νουούκ ήταν από την αρχή σοβαρό, σύμφωνα με τον Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν. Η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και δεν υποτιμά καμία απειλή που προέρχεται από την Ουάσιγκτον.
Ευρωπαϊκή αντίδραση και στρατιωτική παρουσία
Η επιμονή του Τραμπ να καταλάβει τη Γροιλανδία προκαλεί έντονη αμηχανία στους Ευρωπαίους ηγέτες και ρήγμα στις σχέσεις ΗΠΑ – Ευρώπης. Ο Αμερικανός πρόεδρος δηλώνει ότι «δεν υπάρχει γυρισμός» για την κατάληψη του νησιού, χωρίς να αποκλείει τη χρήση βίας, ενώ η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καλεί σε μια «ανεξάρτητη Ευρώπη».
Η Ευρωπαϊκή Ένωση απειλεί με εμπορικά αντίμετρα, όπως δασμούς 93 δισεκατομμυρίων ευρώ στις εισαγωγές από τις ΗΠΑ, ή περιορισμούς στην πρόσβαση των Αμερικανών σε δημόσιες προσφορές, επενδύσεις και τραπεζικές υπηρεσίες.
Στρατιωτικά, η Δανία, υπεύθυνη για την άμυνα της Γροιλανδίας, ενισχύει τη στρατιωτική παρουσία με τη συμμετοχή συμμάχων από το NATO. Μικρές ομάδες από Γερμανία, Γαλλία, Σουηδία, Νορβηγία, Ολλανδία, Φινλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο έχουν αναπτυχθεί ή ετοιμάζονται για κοινές ασκήσεις υπό το σχέδιο «Operation Arctic Endurance».
Η παρουσία περιλαμβάνει αναγνωριστικές ομάδες και στρατιωτικό προσωπικό, με στόχο εκπαίδευση, επιτήρηση και ενίσχυση συνεργασίας για την ασφάλεια στην Αρκτική. Η κίνηση ανταποκρίνεται στις γεωπολιτικές προκλήσεις και επιβεβαιώνει τη σημασία που δίνει η Ευρώπη στη σταθερότητα της περιοχής.
Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, δήλωσε ότι η χρήση στρατιωτικής βίας από την πλευρά των ΗΠΑ δεν μπορεί πλέον να αποκλειστεί.