Προειδοποιητικό καμπανάκι για κίνδυνο νέας πληθωριστικής έκρηξης χτυπούν οι τιμές του φυσικού αερίου, που έπειτα από ανάπαυλα δέκα μηνών πήραν ξανά την ανηφόρα.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!Ο λόγος για τον οποίο οι τιμές του φυσικού αερίου στο χρηματιστήριο της Ολλανδίας που ορίζει τις τιμές για όλη την Ευρώπη πήραν την ανιούσα, ξεπερνώντας ορισμένες μέρες ακόμη και τα 42 ευρώ η μεγαβατώρα, ήταν το κρύο των τελευταίων εβδομάδων σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Το κρύο σήμανε για τη μεν Ευρώπη υψηλότερη κατανάλωση φυσικού αερίου για θέρμανση, με αποτέλεσμα τον περιορισμό των αποθεμάτων στις ευρωπαϊκές αποθήκες στο 45,6% της χωρητικότητάς τους έναντι 56,3% πέρυσι τέτοια εποχή, για τις δε ΗΠΑ ότι περιορίστηκαν οι ποσότητες φυσικού αερίου που διοχετεύονταν προς τις μονάδες εξαγωγής LNG. Η πτώση των εξαγωγών αμερικανικού LNG έως πρότινος δεν ενδιέφερε την Ευρώπη, αφού προμηθευόταν το μεγαλύτερο μέρος του φυσικού αερίου που χρησιμοποιούσε μέσω αγωγών από τη Ρωσία. Πλέον όμως το LNG καλύπτει το 50% των συνολικών αναγκών της ευρωπαϊκής ηπείρου και μεγάλο μέρος του εισάγεται από τις ΗΠΑ, οπότε στην πρώτη μείωση των αμερικανικών εξαγωγών η κερδοσκοπία έκανε πάρτι…
Στα ύψη το ηλεκτρικό
Τι μας νοιάζουν όλα αυτά εμάς; Μας νοιάζουν για δύο λόγους. Πρώτον, επειδή όπως όλοι ξέρουμε οι τιμές του φυσικού αερίου μεταφέρονται στη χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος το οποίο πληρώνουμε. Δεύτερον και πιο σημαντικό, επειδή η άνοδος του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος, λόγω του κομβικού ρόλου τους στην παραγωγή, προκαλεί πληθωρισμό και σε μας και στην Ευρώπη, από όπου η χώρα μας εξαρτάται παραγωγικά και πραγματοποιεί μεγάλες εισαγωγές.
Σε ό,τι αφορά τις τιμές του ρεύματος, η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου έχει οδηγήσει επί του παρόντος σε κατάσταση «ασανσέρ» την ελληνική χονδρεμπορική τιμή π.χ. σε καθημερινά «άλματα» και πτώσεις της τάξης του 30%. Η ακραία αυτή μεταβλητότητα δεν δείχνει να εγκυμονεί δυσάρεστες εκπλήξεις για τα ελληνικά νοικοκυριά άμεσα, δηλαδή να φέρνει αυξήσεις στα τιμολόγια Φεβρουαρίου, καθώς η μέση χονδρεμπορική τιμή του Ιανουαρίου διαμορφώνεται στα 109,81 ευρώ η μεγαβατώρα, πολύ κοντά στα επίπεδα του Δεκεμβρίου.
Ανησυχεί το επιμελητήριο
Προβληματίζει όμως ιδιαιτέρως την παραγωγή, που έχει υψηλή κατανάλωση ρεύματος και πληρώνει την κιλοβατώρα πιο ακριβά από τα νοικοκυριά.
Για τον λόγο αυτό παρενέβη την περασμένη εβδομάδα ο πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθήνας Κωνσταντίνος Δαμίγος εκφράζοντας τον προβληματισμό του για το «ασανσέρ» στη χονδρεμπορική τιμή ρεύματος και ζητώντας άμεσα μέτρα στήριξης στο ενεργειακό των μικρών επιχειρήσεων, με σταθερό και προβλέψιμο ενεργειακό πλαίσιο και παρεμβάσεις που θα μειώσουν επιτέλους το ενεργειακό κόστος στην ελληνική παραγωγή.
Μελέτη Eurobank
Υπαρκτός είναι εξάλλου ο κίνδυνος η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου να ανεβάσει εκ νέου τον πληθωρισμό, που υποτίθεται ότι το 2025 θα έπεφτε, αλλά στην Ελλάδα από τον Νοέμβριο έχει πάρει την ανιούσα, κλείνοντας σε ετήσια βάση στο 2,9% έναντι 1,9% του μέσου όρου της ευρωζώνης.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Eurobank, ο υψηλότερος στην Ελλάδα κατά 1% πληθωρισμός σε σχέση με την ευρωζώνη το 2025 προήλθε κυρίως από τα τρόφιμα (3,5%), σε μεγαλύτερο βαθμό τα μη επεξεργασμένα (6,4%), τις υπηρεσίες (4,8%), κατά κύριο λόγο τη στέγαση (7,8% λόγω της μεγάλης αύξησης των ενοικίων και του κόστους επισκευής κατοικιών) και δευτερευόντως τις υπηρεσίες αναψυχής και προσωπικής φροντίδας (6,3%) , την ηλεκτρική ενέργεια και το φυσικό αέριο (6,2%).
Πάει περίπατο η αισιοδοξία της ΕΚΤ
Δεδομένου ότι η αύξηση στις τιμές των τροφίμων τους τελευταίους μήνες δεν είναι μόνον ελληνικό αλλά πανευρωπαϊκό φαινόμενο, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) επιχείρησε σε πρόσφατη μελέτη της να την εξηγήσει, παραπέμποντας στις μεγάλες ανατιμήσεις των διεθνών τιμών του καφέ και του κακάο που καταγράφηκαν στο δεύτερο εξάμηνο του 2025. Στην ίδια έκθεση η ΕΚΤ ανέφερε ότι οι ανατιμήσεις στο κρέας –αφορούν κατά κύριο λόγο το βοδινό και το πρόβειο – συνδέονται με πτώση της ευρωπαϊκής παραγωγής, κατέληγε εντούτοις στο αισιόδοξο συμπέρασμα ότι κάποια στιγμή ως την άνοιξη του 2026 η επίδραση όλων αυτών στον πληθωρισμό των τροφίμων θα εξασθενήσει.
Η αισιοδοξία αυτή όμως πάει περίπατο μόλις ληφθεί υπόψη ότι όλο το δεύτερο εξάμηνο του 2025 οι τιμές του φυσικού αερίου (και του ηλεκτρικού ρεύματος), όντας χαμηλά, λειτουργούσαν ως παράγοντας που συγκρατούσε τον πληθωρισμό και στην Ευρώπη και την Ελλάδα. Χαρακτηριστικά, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το δεύτερο εξάμηνο του 2025 ο γενικός δείκτης τιμών εισαγωγών στη βιομηχανία όλων των κλάδων (αποτελεί κόστος) κινούνταν πτωτικά
–δηλαδή αποπληθωριστικά– με τη μέση μείωση να φτάνει μάλιστα τον Νοέμβριο ως το -3,3%. Εξαίρεση αποτελούσαν ωστόσο τα τρόφιμα και τα βασικά μέταλλα όπου ο δείκτης τιμών εισαγωγών κινούνταν ανοδικά, με τις αυξήσεις να φτάνουν τον Νοέμβριο το 5% και το 3,6% αντίστοιχα.
Δεδομένου όμως του κεντρικού ρόλου του φυσικού αερίου στην παραγωγή, ιδίως στη δυτική και κεντρική Ευρώπη, εύλογος είναι ο φόβος ότι η αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου, λόγω της υψηλής εξάρτησης της ελληνικής οικονομίας από τις εισαγωγές, θα μεταφέρει στην Ελλάδα τις αυξήσεις του κόστους παραγωγής των ευρωπαϊκών χωρών ανεβάζοντας περαιτέρω τον πληθωρισμό ιδίως στα τρόφιμα, όπως ήδη συμβαίνει και δείχνει επίσης ο σχετικός δείκτης. Για το μέσο ελληνικό νοικοκυριό, που εισοδηματικά έχει βουλιάξει στον πάτο της ευρωζώνης, η δαπάνη για τα τρόφιμα, δεδομένου ότι είναι αναλογικά πολύ υψηλότερη ως ποσοστό του εισοδήματος, είναι αυτή που κυρίως ενδιαφέρει.
