Ατμομηχανή, ηλεκτρικός φωτισμός, ψύξη. Παραδείγματα μετασχηματιστικών τεχνολογιών που αύξησαν την παραγωγικότητα των εργαζομένων, μαζί με τους μισθούς και την οικονομική απόδοση. Η γενετική τεχνητή νοημοσύνη (GenerativeAI) ανήκει άραγε σε αυτή την κατηγορία;
Δεν περνά ημέρα χωρίς κάποια νέα για τα κατορθώματα των λεγόμενων μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLM), από τη βοήθεια στη συγγραφή ακαδημαϊκών εργασιών ή στον σχεδιασμό κτιρίων – μαζί με προβλέψεις για το πόσες θέσεις εργασίας θα εξαλειφθούν καθώς οι εταιρείες βρίσκουν τρόπους ανάπτυξης της νέας τεχνολογίας. Ωστόσο, οι οικονομολόγοι διχάζονται ως προς το εάν το ChatGPT της OpenAI ή το Bard της Google έχουν τη δυνατότητα να αποτελέσουν κινητήρα της αύξησης της παραγωγικότητας, η οποία σε Ευρώπη, ΗΠΑ και Ιαπωνία έχει μειωθεί στο μισό από τη δεκαετία του 1980.
Σύμφωνα με νέα έκθεση της McKinsey, η τεχνητή νοημοσύνη είναι το τονωτικό παραγωγικότητας που περίμεναν οι ώριμες οικονομίες. Η ταχέως εξελισσόμενη τεχνολογία θα δώσει στους ανθρώπους μια νέα “υπερδύναμη”, επιτρέποντάς τους να της αναθέτουν τετριμμένες εργασίες, ώστε να μπορούν να επικεντρωθούν σε εργασία υψηλότερης προστιθέμενης αξίας. Έρευνα της Microsoft διαπίστωσε ότι ενώ το 49% των ανθρώπων ανησυχούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αντικαταστήσει τις δουλειές τους, ακόμη περισσότεροι (70%) θα ξεφορτώνονταν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος του φόρτου εργασίας τους, εάν τους δινόταν η ευκαιρία.
Οι ερευνητές της McKinsey εκτιμούν ότι η AI θα αποφέρει οικονομικά οφέλη 4,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως στην παγκόσμια οικονομία, ίση με το 4,4% της παγκόσμιας παραγωγής το 2022.
Αναλυτές της GoldmanSachs είναι επίσης αισιόδοξοι, υπολογίζοντας ότι η γενετική AI θα μπορούσε να αυξήσει την παραγωγικότητα της εργασίας στις ΗΠΑ κατά περίπου 1,5% ετησίως σε μια δεκαετία μέσω εξοικονόμησης κόστους, δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας και υψηλότερης παραγωγικότητας για τους μη εκτοπισμένους εργαζομένους.
Ο TsedalNeeley του HarvardBusinessSchool παρομοιάζει την ανάπτυξη της γενετικής ΑΙ με την άφιξη του Διαδικτύου. “Είναι ακριβώς η κομβική στιγμή που άλλαξε για πάντα τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε, αλληλοεπιδρούμε μεταξύ μας, σκεφτόμαστε, παράγουμε. Είμαστε ξανά εκεί”.
Ωστόσο, υπάρχουν πολλοί λόγοι να είμαστε δύσπιστοι. Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, ο νομπελίστας RobertSolow διαπίστωσε ότι η εποχή των υπολογιστών αποτυπωνόταν παντού εκτός από τα στατιστικά στοιχεία παραγωγικότητας. Με παρόμοιο τρόπο, ο RobertGordon, καθηγητής στο NorthwesternUniversity, υποστηρίζει ότι το Διαδίκτυο και τα ρομπότ δεν αποδείχθηκαν τόσο επαναστατικά όσο εκείνες που οι οικονομολόγοι αποκαλούν τεχνολογίες γενικής χρήσης, όπως η ηλεκτρική ενέργεια.
Ανατροπή
Υπήρξε μια ψεύτικη “αυγή” στο πρώτο μέρος της πανδημίας με τη μετάβαση στην εργασία από το σπίτι. Απελευθερωμένοι από την αγγαρεία της καθημερινής μετακίνησης και τα επαγγελματικά ταξίδια, οι εργαζόμενοι έγιναν πιο παραγωγικοί. Το 2020 το ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας αυξήθηκε κατά 3,8% παγκοσμίως και 4% στις ΗΠΑ, στη μεγαλύτερη αύξηση από τη δεκαετία του 1970. Ωστόσο, η βελτίωση υποχώρησε το επόμενο έτος, καθώς οι διευθυντές κάλεσαν το προσωπικό πίσω στο γραφείο και οι κλάδοι υπηρεσιών χαμηλότερης παραγωγικότητας (π.χ. ταξιδιού και αναψυχής) άνοιξαν ξανά.
Έξι μήνες από τότε που η OpenAI διοργάνωσε ένα πάρτι για το LLM τρίτης γενιάς της, η τεχνολογία έχει δοκιμαστεί από όλους, από διεθνείς επενδυτικές τράπεζες μέχρι ρακοσυλλέκτες στην Ινδία.
HAI μπορεί να δημιουργήσει χιλιάδες χιλιάδων ιδέες, ωστόσο οι άνθρωποι πρέπει να έρθουν και να τις συγκεντρώσουν και να πουν “εντάξει, ευχαριστώ για τις 5.000 επιπλέον επιλογές. Πρέπει να πάμε λίγο πιο αργά”.
Ενώ η τεχνολογία εξακολουθεί να εξελίσσεται, η ανυπόμονη υιοθέτησή της αναγκάζει τους οικονομολόγους να κάνουν ορισμένες πρώιμες εκτιμήσεις για τον αντίκτυπό της. Ερευνητική εργασία του Ινστιτούτου Brookings υποστηρίζει ότι τα LLM θα μπορούσαν να ωθήσουν την παραγωγικότητα, με τα μεγαλύτερα κέρδη να αναμένονται για τα “λευκά κολάρα”. Σε ένα σενάριο, μια δεκαετία σταδιακής επιπλέον αύξησης της παραγωγικότητας θα άφηνε την οικονομία των ΗΠΑ κατά 5% μεγαλύτερη.
Πρόκειται για αξιοσημείωτη ανατροπή. Η παραγωγικότητα της εργασίας στον μη γεωργικό επιχειρηματικό τομέα στις ΗΠΑ μειώθηκε κατά 0,8% το α’ τρίμηνο σε ετήσια βάση, σημειώνοντας το πέμπτο συναπτό τρίμηνο μειώσεων, στο μεγαλύτερο αρνητικό σερί από το 1948.
Είναι ο τρόπος με τον οποίο οι εργοδότες αναπτύσσουν τη γενετική AI που θα καθορίσει τελικά την έκταση του οφέλους για εργαζόμενους και οικονομία. Εάν οι εταιρείες το χρησιμοποιήσουν για να συρρικνώσουν μισθούς, η μέση παραγωγικότητα μπορεί να αυξηθεί, ωστόσο μισθοί και βιοτικό επίπεδο θα υποβαθμιστούν. Εάν οι επιχειρήσεις χρησιμοποιήσουν τα εργαλεία για να ελευθερώσουν τους εργαζομένους τους υπέρ εργασιών προστιθέμενης αξίας, αυτό θα έχει ευρύτερο οικονομικό αντίκτυπο. Το βασικό ερώτημα είναι πως θα χρησιμοποιηθούν οι μηχανές: θα αξιοποιηθούν για να απαλλαγεί κανείς από εργαζόμενους ή, αντίθετα, θα αποτελέσουν το μέσο προκειμένου η δουλειά να γίνει καλύτερη και πιο αποδοτική.
Καμπή
Οι ανησυχίες για την αντικατάσταση εργαζομένων με τεχνητή νοημοσύνη έχουν βρεθεί στο επίκεντρο διαμάχης που φέρνει σεναριογράφους και ηθοποιούς του Χόλιγουντ απέναντι σε κινηματογραφικά στούντιο και κολοσσούς streaming, με τους πρώτους να προειδοποιούν ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να τους υποβιβάσει σε δευτερεύοντες ρόλους στον κλάδο. Τέτοιες ανησυχίες γίνονται αισθητές σε κάθε γωνιά της οικονομίας.
Ένας τρόπος με τον οποίο τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης διαφέρουν από τις ανατρεπτικές τεχνολογίες που προηγήθηκαν είναι ότι αποτελούν μεγαλύτερη απειλή για τους εργαζομένους με υψηλότερους μισθούς, των οποίων οι δραστηριότητες θεωρούνταν προηγουμένως σχετικά απρόσβλητες από την αυτοματοποίηση.
Aναδημοσίευση από capital.gr