Ο Ντόναλντ Τραμπ μπήκε στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ με το χαμηλότερο ποσοστό αποδοχής που έχει καταγράψει οποιοσδήποτε πρόεδρος σε αυτό το στάδιο της θητείας του τα τελευταία 80 χρόνια.
Προσθέστε σε αυτό το δυσοίωνο σημάδι, το γεγονός ότι το κόμμα που δεν βρίσκεται στην εξουσία κερδίζει σχεδόν πάντα έδρες στις ενδιάμεσες εκλογές, και είχατε τα συστατικά για μια ήττα των Ρεπουμπλικάνων. Αυτό που έζησαν όμως ήταν μια συντριπτική ήττα.
Μέχρι τα μεσάνυχτα της 3ης Νοεμβρίου ήταν πλέον σαφές ότι οι Δημοκρατικοί είχαν ανατρέψει την ισορροπία στη Βουλή των Αντιπροσώπων, με το κόμμα να βρίσκεται σε τροχιά να κερδίσει ίσως 40 έδρες, ξεπερνώντας τις περισσότερες προβλέψεις.
Ακόμα πιο εντυπωσιακό ήταν το γεγονός ότι είχαν αποκτήσει τον έλεγχο και της Γερουσίας, κερδίζοντας έδρες σε προπύργια των Ρεπουμπλικάνων όπως η Αϊόβα, το Οχάιο, η Νότια Καρολίνα, το Τέξας και το Κάνσας, τα οποία δεν είχαν εκλέξει Δημοκρατικό στη Γερουσία από το 1932. Στο Τέξας, ο Τζέιμς Ταλαρίκο δεν αρκέστηκε απλώς να αποσπάσει μια νίκη· συνέτριψε τον Ρεπουμπλικανό αντίπαλό του, Κεν Πάξτον.
Οι Δημοκρατικοί ενδέχεται να καταλήξουν με μερικές ακόμα έδρες και να αυξήσουν την πλειοψηφία τους στη Γερουσία – τα αποτελέσματα στις εκλογές στην Αλάσκα και το Μίσιγκαν δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί.
Ο πρόεδρος αποδίδει την ήττα του, στο γεγονός ότι δεν βρίσκεται στα ψηφοδέλτια, ένα περίεργο επιχείρημα δεδομένου ότι πέρασε τους τελευταίους δύο μήνες ζητώντας από τους ψηφοφόρους να φανταστούν ότι ήταν υποψήφιος. Το έκαναν, και οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν.
Η κατάκτηση της Γερουσίας φαινόταν αρχικά δύσκολο εγχείρημα για τους Δημοκρατικούς. Χρειαζόταν να κερδίσουν τέσσερις έδρες για να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γερουσίας, εκ των οποίων τουλάχιστον δύο σε πολιτείες όπου ο κ. Τραμπ είχε κερδίσει με διψήφια διαφορά το 2024.
Τελικά, το πολιτικό κλίμα υπέρ των Δημοκρατικών, υπερίσχυσε της ευνοϊκής εκλογικής κατανομής για τους Ρεπουμπλικάνους.
Ο πρόεδρος είχε υποσχεθεί να μειώσει τις τιμές για τους Αμερικανούς και να τερματίσει τους ατέρμονους πολέμους. Αντ’ αυτού, αποφάσισε τη σύγκρουση με το Ιράν, ξεκίνησε έναν παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο και φαινόταν να ενδιαφέρεται περισσότερο για την ενίσχυση της περιουσίας της οικογένειάς του παρά για εκείνη των απλών Αμερικανών.
Η συντριπτική ήττα του κ. Τραμπ θυμίζει εκείνη που υπέστη ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος το 2006, όταν οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου εν μέσω του πολέμου στο Ιράκ.
Πολύ πριν από την ημέρα των εκλογών ήταν σαφές ότι οι Δημοκρατικοί ήταν ενθουσιασμένοι και ότι ο κ. Τραμπ είχε χάσει την υποστήριξη των ανεξάρτητων ψηφοφόρων. Το πραγματικό ερώτημα, λοιπόν, ήταν πόσο βαθιά θα μπορούσαν να εισχωρήσουν οι Δημοκρατικοί στο ρεπουμπλικανικό έδαφος. Ο κ. Τραμπ τους διευκόλυνε. Στη Βόρεια Καρολίνα, οι επιθέσεις του συνέβαλαν στην αποχώρηση του Τομ Τίλις, ενός Ρεπουμπλικάνου γερουσιαστή, αφήνοντας στον Ρόι Κούπερ, έναν δημοφιλή πρώην Δημοκρατικό κυβερνήτη, μια κενή θέση για να διεκδικήσει.
Τραγικές οι επιλογές Τραμπ
Στο Τέξας, η υποστήριξή του προς τον Κεν Πάξτον έναντι του Τζον Κόρνιν, του εν ενεργεία Ρεπουμπλικάνου γερουσιαστή, έδωσε ώθηση στον Τζέιμς Ταλαρίκο, τον Δημοκρατικό υποψήφιο.
Και στο Κάνσας και στη Γεωργία, ο κ. Τραμπ υποστήριξε Ρεπουμπλικάνους υποψηφίους για τη Γερουσία, που φαινόταν να έχουν επιλεγεί επίτηδες από τους Δημοκρατικούς για να τους κερδίσουν.
Ο Ρότζερ Μάρσαλ στο Κάνσας ήταν γιατρός που είχε μηνύσει έγκυες ασθενείς· ο Μάικ Κόλινς στη Γεωργία έχει δεσμούς με οπαδούς της ρατσιστικής ιδεολογίας της λευκής υπεροχής.
Βοήθησε, επίσης, το γεγονός ότι οι Δημοκρατικοί παρουσίασαν ισχυρούς υποψηφίους, μεταξύ των οποίων και ο Άνταμ Χάμιλτον, πάστορας και πλέον εκλεγμένος γερουσιαστής στο Κάνσας.
Ο κ. Χάμιλτον, ο οποίος υποσχέθηκε ορθή οικονομική και ηθική διαχείριση, κέρδισε την κομητεία Σιούαρντ, όπου η πλειοψηφία του πληθυσμού είναι ισπανόφωνη και η οποία είχε ψηφίσει τον κ. Τραμπ με διαφορά 39 ποσοστιαίων μονάδων.
Στη Βόρεια Καρολίνα, ο κ. Κούπερ κέρδισε την κομητεία Χέιγουντ, μια λευκή, αγροτική περιοχή στην οποία ο κ. Τραμπ είχε επικρατήσει με διαφορά 25 μονάδων.
Στο Μισισιπή -αν και ενδέχεται να μην καταφέρει να εκλεγεί στη Γερουσία- ο Σκοτ Κολόμ, ο υποψήφιος των Δημοκρατικών, κέρδισε την κομητεία Λαφαγιέτ, η οποία ψήφιζε τους Ρεπουμπλικάνους υποψηφίους για την προεδρία σε κάθε εκλογή από το 1984.
Η Τζόρτζια, που μέχρι πρόσφατα ήταν “κόκκινη” (ρεπουμπλικνική) πολιτεία, φαίνεται πλέον περισσότερο “μπλε” (δημοκρατική) παρά “μοβ”. Ο Τζον Όσοφ, ο νυν γερουσιαστής, κέρδισε με μεγάλη διαφορά τον κ. Κόλινς. Η Κέισα Λανς Μπότομς θα γίνει η πρώτη Δημοκρατική κυβερνήτης της πολιτείας εδώ και 24 χρόνια. Η Τζίνα Χινοχόσα θα γίνει η πρώτη στο Τέξας εδώ και 32 χρόνια.
Η ψήφος των ισπανόφωνων
Η μετατόπιση των ισπανόφωνων ψηφοφόρων ήταν εντυπωσιακή. Το 2024, ο κ. Τραμπ μείωσε το προβάδισμα των Δημοκρατικών σε αυτή την ομάδα κατά 22 μονάδες.
Για να ενισχύσουν τις πιθανότητές τους στη Βουλή των Αντιπροσώπων φέτος, οι Ρεπουμπλικανοί ξεκίνησαν μια εκστρατεία για να ξαναχαράξουν τα όρια των εκλογικών περιφερειών σε ολόκληρο τον Νότο, στοιχηματίζοντας ότι τα κέρδη τους μεταξύ των ισπανόφωνων ψηφοφόρων θα διατηρηθούν. Έκαναν λάθος.
Μια προκαταρκτική ανάλυση του περιοδικού “The Economist” υποδηλώνει ότι οι κομητείες με μεγαλύτερο ισπανόφωνο πληθυσμό στράφηκαν έντονα προς τους Δημοκρατικούς στις φετινές εκλογές.
Στην κομητεία Γουέμπ, για παράδειγμα, στα νότια σύνορα του Τέξας, οι ψηφοφόροι πέρασαν από το να ψηφίζουν τον Τζο Μπάιντεν με διαφορά 23 μονάδων το 2020, στο να υποστηρίζουν τον κ. Τραμπ με διαφορά δύο μονάδων το 2024. Φέτος, ο κ. Ταλαρίκο κέρδισε την κομητεία με μια εντυπωσιακή διαφορά 47 μονάδων.
Η ανατροπή της εκλογικής συμπεριφοράς των ισπανόφωνων, ακύρωσε την προσπάθεια αναδιαμόρφωσης των εκλογικών περιφερειών στη Φλόριντα και το Τέξας. Χάρη στην υποστήριξη των ισπανόφωνων ψηφοφόρων, τρεις Δημοκρατικοί στη Φλόριντα και τουλάχιστον τρεις στο Τέξας κέρδισαν σε περιφέρειες που είχαν αλλάξει γεωγραφικά όρια και στις οποίες είχε επικρατήσει ο κ. Τραμπ.
Στην τελική ευθεία της προεκλογικής εκστρατείας, οι Ρεπουμπλικανοί δεν είχαν πολλά να επιδείξουν.
Η βενζίνη κοστίζει σχεδόν 40% περισσότερο από ό,τι πριν από ένα χρόνο και η τιμή του ντίζελ βρίσκεται κοντά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων είναι στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών ετών, ενώ ο πληθωρισμός ξεπερνά την αύξηση των μισθών εδώ και έξι μήνες. Οι δασμοί του κ. Τραμπ έπληξαν τις αγροτικές περιοχές.
Το μοναδικό νομοθετικό του επίτευγμα επέφερε βαθιές περικοπές στο δίχτυ κοινωνικής ασφάλειας. Το κύριο κατόρθωμά του —το κλείσιμο των νότιων συνόρων— επισκιάστηκε από τη σκληρότητα της εκστρατείας μαζικών απελάσεων που διεξήγαγε. Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, πολλοί Ρεπουμπλικανοί κατέφυγαν σε τακτικές εκφοβισμού σχετικά με τον σοσιαλισμό, το “woke” κίνημα και το Ισλάμ. Ο κ. Τραμπ χαρακτήρισε τον Αμπντούλ Ελ-Σαγιέντ, τον προοδευτικό υποψήφιο για τη Γερουσία στο Μίσιγκαν, τζιχαντιστή,
Για τους Δημοκρατικούς, οι εκλογές δεν θα σηματοδοτήσουν μια νέα εποχή χάραξης πολιτικής -εξακολουθούν να μην διαθέτουν πλειοψηφία ικανή να παρακάμψει το βέτο- αλλά αποτελούν έναν αδιαμφισβήτητο πολιτικό θρίαμβο. Για τους Ρεπουμπλικάνους, οι εκλογές σηματοδοτούν την αρχή μιας ταραχώδους νέας εποχής.
Ο κ. Τραμπ έχει κρατήσει το κόμμα υπό τον έλεγχό του για μια δεκαετία. Οι πολιτικοί που, είτε πρόθυμα είτε απρόθυμα, του έχουν δηλώσει πίστη, βρίσκονται τώρα μπροστά σε μια δύσκολη επιλογή. Αν επικρίνουν τον κ. Τραμπ, αυτός μπορεί να προσπαθήσει να τερματίσει την καριέρα τους στις προκριματικές εκλογές. Αν παραμείνουν πιστοί σε αυτόν, μπορεί να τερματίσει την καριέρα τους στις γενικές εκλογές.