Αφορμή για άνοδο της τιμής του φυσικού αερίου σε νέα υψηλά αποτέλεσε η παραδοχή εκ μέρους του ευρωπαϊκού συνδέσμου διαχειριστών, ENTSO-G, ότι οι ευρωπαϊκές αποθήκες θα απομειωθούν έντονα το φετινό χειμώνα στα περισσότερα σενάρια.
Το ευρωπαϊκό συμβόλαιο φυσικού αερίου TTF έφτασε χθες στα 86 ευρώ/MWh έχοντας τριπλασιαστεί φέτος. Πρόκειται, επίσης, για την υψηλότερη τιμή που έχει παρατηρηθεί από τα τέλη του 2022. Πλέον, κοινός τόπος είναι ότι ο χειμώνας εγκυμονεί κινδύνους, ενώ δύσκολη πιθανώς θα αποδειχθεί η πορεία στα ενεργειακά και το 2027.
Πρόκειται για κάτι που παραδέχονται άμεσα ή έμμεσα οι απανταχού κυβερνήσεις. Χθες (13.10.2026) ο υπουργός περιβάλλοντος και ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, έστειλε το μήνυμα ότι τα πράγματα είναι δύσκολα στην ευρύτερη αγορά της ενέργειας και πρέπει να διαφυλαχθεί επαρκής δημοσιονομικός χώρος σε βάθος χρόνου για τη στήριξη των καταναλωτών.
Ως προς το φυσικό αέριο, μια πρώτη παρατήρηση έχει να κάνει με τις αποθήκες της Ευρώπης, οι οποίες υπολογίζεται ότι θα ξεκινήσουν το Νοέμβριο κοντά στο 76-78% και εκτιμάται ότι θα κλείσουν το χειμερινό εξάμηνο στο εύρος του 10-30% αναλόγως των εξελίξεων.
Το κακό για την Ευρώπη είναι ότι παρόλο που διαθέτει επαρκείς πηγές εφοδιασμού, αντιμετωπίζει έντονο ανταγωνισμό από την Ασία, ο οποίος ανεβάζει τις τιμές για όλους. Το ίδιο ακριβώς είχε παρατηρηθεί και στην παλαιότερη κρίση του 2022, αν και τότε η έλλειψη στην αγορά ήταν εντονότερη και είχαμε δει τιμές έως και στα 200-300 ευρώ.
Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στην αγορά και βάζει “καπέλο” στις τιμές του αερίου είναι το μικρό περιθώριο σφάλματος από εδώ και πέρα. Αν διαταραχθεί ο ομαλός εφοδιασμός με LNG, μέσω της Ρωσίας με αγωγούς ή εντός του ίδιου του ευρωπαϊκού δικτύου, τότε ο αντίκτυπος θα είναι δυσανάλογος. Το ίδιο ισχύει για τις θερμοκρασίες και έκτακτα καιρικά φαινόμενα, όπως και για τυχόν έκτακτες δυσλειτουργίες σε παραγωγικά πεδία όπως της Νορβηγίας.
Καθώς τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. βρίσκονται ήδη σε υβριδικό πόλεμο με τη Ρωσία, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει και την πιθανότητα σαμποτάζ ή κυβερνοεπιθέσεων κατά στόχων που σχετίζονται με τον κλάδο, είτε στην παραγωγή, είτε στη μεταφορά και την αποθήκευση.
Ως εκ τούτου, η εξίσωση αποδεικνύεται δύσκολη και αναδεικνύει ένα έλλειμμα αποφάσεων εκ μέρους της Ε.Ε. Για παράδειγμα, είχε πέσει στο τραπέζι να δοθεί έξτρα κίνητρο για την αναπλήρωση των αποθηκών όλο το περασμένο διάστημα, αλλά οι Βρυξέλλες δεν θέλησαν να το εφαρμόσουν.