Οι χθεσινές εξελίξεις με την Κίμπερλι Γκιλφόιλ δεν έπεσαν ως κεραυνός εν αιθρία, καθώς ήταν εμφανές τα τελευταία 24ωρα πως το κλίμα είχε βαρύνει στις ΗΠΑ μετά από ένα μπαράζ δημοσιευμάτων. Από την κυβέρνηση χθες δεν υπήρξε κάποιο επίσημο σχόλιο μετά την είδηση της απομάκρυνσης, ενώ αυτό που έλεγαν διπλωματικές πηγές είναι πως πρόκειται για εσωτερικό ζήτημα των ΗΠΑ. Το μήνυμα πάντως που εκπέμπεται από την Αθήνα είναι πως οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βασίζονται σε ισχυρά θεμέλια.
Στην κυβέρνηση δεν θέλουν άλλωστε να χαθεί το θετικό momentum που έχει δημιουργηθεί μετά την επίσκεψη του Μ. Ρούμπιο, σε μια περίοδο που τονίζεται ο ρόλος της Ελλάδας ως παράγοντα σταθερότητας και ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στρατηγική συμμαχία της Ελλάδας και των ΗΠΑ και αυτό που τονίζεται είναι η διμερής συνεργασία έχει επεκταθεί σε μια ευρεία σειρά θεμάτων όπως η άμυνα, η ενέργεια, οι επενδύσεις κ.α.
Σε συνέντευξή του χθες (13/10) ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, αναφέρθηκε ευρύτερα στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και σημείωσε «εμείς συνεχίζουμε και έχουμε συνεργασία, την υψηλότερη δυνατή συνεργασία, με το στρατηγικό μας σύμμαχο που είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Η επίσκεψη του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών, του Μάρκο Ρούμπιο, επιβεβαίωσε στην πράξη όλα όσα λέμε, πανηγυρικά».
Στην Αθήνα αναμένουν βέβαια να δουν ποιος θα είναι ο επόμενος Αμερικανός πρέσβης στη χώρα, κάτι που ενδεχομένως να πάρει χρόνο καθώς μεσολαβούν οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Γρίφος παραμένει αν θα επιλεγεί ένας διπλωμάτης καριέρας με βαθιά γνώση των γεωπολιτικών ισορροπιών για το πόστο αυτό ή για μια ακόμα φορά θα υπάρξει ένα πρόσωπο έκπληξη από το πυρήνα των συνεργατών του προέδρου Τραμπ.
Μέχρι να ξεκαθαρίσουν οι προθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ, στο προσκήνιο βρίσκεται ο μέχρι σήμερα δεύτερος στην ιεραρχία της αμερικανικής πρεσβείας Τζόσουα Χακ. Ο Χακ βρίσκεται στην Αθήνα για περίπου 14 μήνες και θεωρείται πως γνωρίζει σε βάθος την περιοχή και τα ενεργειακά θέματα.
Από την Αθήνα επισημαίνουν πως οι σχέσεις με την Ουάσιγκτον έχουν στρατηγικό βάθος και δεν εξαρτώνται από τα πρόσωπα που υπηρετούν ως επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής. Επομένως η συνεργασία αναμένεται να συνεχιστεί και με τον επόμενο επικεφαλής της πρεσβείας.
Άλλωστε στην επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο θέματα ενεργειακά είχαν κεντρική θέση στις συζητήσεις και τονίστηκε ο σημαντικός ρόλος της Ελλάδας, καθώς ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της μεταφοράς του αμερικανικού LNG στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη.
Στο μεταξύ να σημειωθεί πως τον Φεβρουάριο αναμένεται να υπάρξει και επίσκεψη στην Αθήνα του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, για να συμμετάσχει σε συνέδριο που διοργανώνει το αμερικανικό ειδησεογραφικό δίκτυο Breitbart News. Το θέμα του συνεδρίου είναι «Δυτικές συμμαχίες και στρατηγική σύγκλιση», ενώ μαζί με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο θα επισκεφθούν τον Φεβρουάριο την Αθήνα τουλάχιστον δύο υπουργοί της κυβέρνησης Τραμπ.
Τι προηγήθηκε
Ήταν πριν από περίπου 15 ημέρες όταν δημοσίευμα της Wall Street Journal αναφερόταν σε δείπνο που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Μάρτιο παρουσία Ελλήνων και Αμερικανών αξιωματούχων. Σύμφωνα με το δημοσίευμα η πρέσβης των ΗΠΑ φέρεται να είπε στον υπουργό Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, με αφορμή την πτώση της κυβέρνησης στη Ρουμανία, ότι οι ΗΠΑ μπορούν να κάνουν το ίδιο σε οποιαδήποτε χώρα, συμπεριλαμβανόμενης της Ελλάδας. Ακολούθησε διάψευση από τον Σταύρος Παπασταύρου, ενώ ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είπε πως «δεν τέθηκε ποτέ ζήτημα απειλής της ελληνικής κυβέρνησης, ούτε κάτι τέτοιο θα γινόταν ανεκτό».
Για λίγες ημέρες έπεσαν οι τόνοι και φάνηκε πως δε θα δινόταν συνέχεια. Μάλιστα όταν έφτασε στην Αθήνα ο Μάρκο Ρούμπιο, τον υποδέχθηκε στο αεροδρόμιο η πρέσβης τον ΗΠΑ. Ωστόσο ήταν εμφανές πως το θέμα φούντωνε περαιτέρω, ενώ είναι ενδεικτικό πως ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ δέχθηκε σχετικές ερωτήσεις από αμερικανικά μέσα.
Αυτό που φαίνεται πως έπαιξε καθοριστικό ρόλο ήταν νέο δημοσίευμα για τις καταγγελίες του Ρεπουμπλικάνου Ερικ Ντίτερς πως η Γκιλφόιλ του ζήτησε να πληρώσει 100.000 δολάρια για μια οφειλή στην American Express. Οι νομικοί εκπρόσωποι της Κ. Γκιλφόιλ απάντησαν πως ο Ντίτερς οφείλει 150.000 δολάρια για επαγγελματικές υπηρεσίες που παρασχέθηκαν πριν από την υπουργική της υπόδειξη για το διπλωματικό αξίωμα.
Ωστόσο, το θέμα δεν έκλεισε και ακολούθησε μια σειρά ακόμα δημοσιευμάτων σε διεθνή μέσα ενημέρωση για τις κινήσεις της πρέσβειρας κατά τη διάρκεια της παραμονής της στην Αθήνα (τις σχέσεις που είχε αναπτύξει, ταξίδια που έκανε κ.α.). Οι τίτλοι τέλους έπεσαν χθες καθώς ήταν πλέον εμφανές πως επρόκειτο για ένα θέμα που δεν επρόκειτο να ξεχαστεί.
Ειδικότερα η νέα εκπρόσωπος τύπου του Λευκού Οίκου σημείωσε πως ο Αμερικανός πρόεδρος ζήτησε από την Γκιλφόιλ να παραιτηθεί. Από την πλευρά της η Γκιλφόιλ μέσω social media χαρακτήρισε «ψευδείς» τις καταγγελίες, ενώ είπε πως «η ευγνωμοσύνη και ο σεβασμός προς τον πρόεδρο Τραμπ και τον υπουργό Ρούμπιο παραμένουν ακλόνητοι». Να σημειωθεί πως οι εξελίξεις αυτές έρχονται έντεκα μήνες μετά την άφιξη της Γκιλφόιλ στην Αθήνα.