Τροχονόμος
Να μαζέψει τα λουριά σε όσους μιλούν χωρίς να σκέφτονται εμφανίζεται αποφασισμένος να κάνει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο αυριανό Υπουργικό Συμβούλιο, που θα συνεδριάσει στο Μέγαρο Μαξίμου.
Τα φάλτσα, τα αυτογκόλ και κυρίως οι δηλώσεις που προκαλούν την κοινωνία και δημιουργούν την εντύπωση μιας κυβέρνησης χωρίς επαφή με την πραγματικότητα έχουν ήδη μπει στο μικροσκόπιο του Μαξίμου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν αρχίσει και τα σχετικά τηλεφωνήματα προς υπουργούς και κυβερνητικά στελέχη, με σαφείς συστάσεις για μεγαλύτερη προσοχή στις δημόσιες τοποθετήσεις τους.
Το μήνυμα του πρωθυπουργού είναι ότι οι υπουργοί και τα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας οφείλουν να υπερασπίζονται το κυβερνητικό έργο και να απαντούν στην αντιπολιτευτική κριτική, η οποία παρουσιάζει μια εικόνα συνολικής αποτυχίας και καταστροφής.
Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια: δεν έχει σημασία μόνο τι λες, αλλά και πώς το λες.
Και αυτό ακριβώς θέλει να καταστήσει σαφές ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Γιατί μια άστοχη δήλωση, ακόμη κι αν γίνεται με πρόθεση να στηρίξει την κυβέρνηση, μπορεί τελικά να πετύχει το αντίθετο αποτέλεσμα. Να ανοίξει μια νέα συζήτηση, να προκαλέσει αντιδράσεις και να μετατρέψει ένα θέμα που θα μπορούσε να κλείσει σε επικοινωνιακό πρόβλημα.
Το Μαξίμου δεν θέλει, επομένως, ούτε σιωπή ούτε άκριτη υπεράσπιση.
Θέλει πειθαρχία στο μήνυμα.
Και, σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρωθυπουργός έχει ενοχληθεί και από τα εσωκομματικά «αδειάσματα». Από δημόσιες τοποθετήσεις, δηλαδή, που δημιουργούν την εικόνα ότι κυβερνητικά και κομματικά στελέχη ενδιαφέρονται περισσότερο να διαφοροποιηθούν μεταξύ τους παρά να υπηρετήσουν μια κοινή κυβερνητική γραμμή.
Η εικόνα αυτή, ασφαλώς, δεν βοηθά ένα κόμμα που βρίσκεται στην κυβέρνηση και προετοιμάζεται για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.
Τα διλήμματα του ανασχηματισμού
Μετά την απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη να αποκλείσει τις πρόωρες εκλογές και να οδηγήσει τη χώρα στις κάλπες την άνοιξη του 2027, η συσπείρωση που είχε δημιουργηθεί στο κυβερνητικό στρατόπεδο στις αρχές του καλοκαιριού φαίνεται να έχει χαλαρώσει.
Και αυτό δεν αφορά μόνο την κυβέρνηση.
Αφορά και το κόμμα.
Όσο οι εκλογές απομακρύνονται χρονικά, τόσο επανέρχονται οι προσωπικές στρατηγικές, οι εσωτερικές ισορροπίες και η αγωνία των βουλευτών για την επόμενη ημέρα.
Ο ανασχηματισμός είναι, φυσικά, το πρώτο θέμα που επιστρέφει σε τέτοιες περιόδους.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις πληροφορίες που κυκλοφορούν από το κυβερνητικό περιβάλλον, ο πρωθυπουργός δεν φαίνεται αυτή τη στιγμή να συζητά ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Και υπάρχει συγκεκριμένο σκεπτικό πίσω από αυτή τη στάση.
Από τη στιγμή που οι εκλογές τοποθετούνται την άνοιξη του 2027, ο χρόνος μέχρι τις κάλπες δεν είναι πλέον αρκετός για να δικαιολογήσει μια μεγάλη αλλαγή προσώπων και χαρτοφυλακίων.
Ακόμη και αν ένας υπουργός αναλάμβανε σήμερα ένα νέο υπουργείο, θα χρειαζόταν χρόνο για να ενημερωθεί, να γνωρίσει τον μηχανισμό, να αξιολογήσει τις εκκρεμότητες και να παρουσιάσει συγκεκριμένο έργο.
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη, καθαρά πολιτική παράμετρος.
Κάθε ανασχηματισμός δημιουργεί προσδοκίες.
Και όταν οι προσδοκίες δεν ικανοποιούνται, δημιουργεί απογοητεύσεις και δυσαρέσκειες.
Πολλοί βουλευτές περιμένουν εδώ και καιρό μια θέση στην κυβέρνηση. Κάποιοι θεωρούν ότι δικαιούνται να υπουργοποιηθούν, άλλοι ότι έχουν στηρίξει την κυβέρνηση περισσότερο από όσο τους αναγνωρίζεται και αρκετοί γνωρίζουν ότι μια υπουργική θέση θα αποτελούσε σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο ενόψει των εκλογών.
Ένας ανασχηματισμός, λοιπόν, δεν λύνει μόνο προβλήματα.
Μπορεί να δημιουργήσει καινούργια.
Και ειδικά όσο πλησιάζουν οι κάλπες, η διαχείριση των εσωκομματικών ισορροπιών γίνεται όλο και πιο δύσκολη.
Η προσωπική στρατηγική πάνω από την κομματική γραμμή
Υπάρχει όμως ένα ακόμη ζήτημα, ίσως σημαντικότερο.
Στην πορεία προς τις εκλογές, οι προσωπικές στρατηγικές θα αρχίσουν αναπόφευκτα να συγκρούονται περισσότερο με την κομματική στρατηγική.
Και όχι μόνο με αυτήν.
Θα συγκρούονται και μεταξύ τους.
Οι βουλευτές της ίδιας εκλογικής περιφέρειας θα ανταγωνίζονται για την προβολή, την αναγνωρισιμότητα και την παρουσία στα μέσα ενημέρωσης. Οι υπουργοί θα θέλουν να πιστωθούν το κυβερνητικό έργο. Τα κομματικά στελέχη θα επιχειρούν να διατηρήσουν ή να ενισχύσουν τη θέση τους.
Και κάπου εκεί υπάρχει ο κίνδυνος να αρχίσει ο διαγωνισμός για το ποιος θα πει την πιο «έξυπνη» ατάκα.
Μια ατάκα που θα γίνει viral.
Μια δήλωση που θα δώσει λίγα λεπτά δημοσιότητας.
Ένα σχόλιο που θα προκαλέσει αντιδράσεις και θα κάνει τον γύρο των τηλεοπτικών εκπομπών και των social media.
Μόνο που λίγα δευτερόλεπτα δημοσιότητας μπορούν να σηκώσουν στις πλάτες τους πολύ μεγαλύτερο πολιτικό κόστος.
Γιατί αυτό που μπορεί να βοηθήσει προσωπικά έναν βουλευτή να γίνει θέμα συζήτησης, μπορεί ταυτόχρονα να δημιουργήσει πρόβλημα στην κυβέρνηση.
Και τότε το προσωπικό όφελος μετατρέπεται σε συλλογικό κόστος.
Η αγωνία της επανεκλογής
Όσο πλησιάζουν οι εκλογές, η αγωνία της επανεκλογής θα γίνεται μεγαλύτερη.
Και η αγωνία αυτή είναι κακός σύμβουλος.
Ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία η κοινωνία βρίσκεται υπό πίεση από το κόστος ζωής, την ακρίβεια, τη στέγαση και την αβεβαιότητα για το διαθέσιμο εισόδημα.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ο τρόπος με τον οποίο ένας πολιτικός μιλά στην κοινωνία έχει μεγαλύτερη σημασία από ποτέ.
Δεν αρκεί να έχεις επιχειρήματα.
Πρέπει να γνωρίζεις και πώς θα τα παρουσιάσεις.
Δεν αρκεί να λες ότι η κυβέρνηση έχει κάνει πράγματα.
Πρέπει να μπορείς να εξηγήσεις γιατί αυτά τα πράγματα έχουν σημασία για τον πολίτη.
Και κυρίως πρέπει να αποφεύγεις δηλώσεις που δημιουργούν την αίσθηση ότι η κυβέρνηση ζει σε διαφορετικό κόσμο από εκείνον της κοινωνίας.
Το «σεμνά και ταπεινά» ξανά στο προσκήνιο
Ίσως γι’ αυτό, μέσα στη σημερινή συγκυρία, ακούγεται ξανά επίκαιρο ένα παλιό μήνυμα της Νέας Δημοκρατίας.
Το «σεμνά και ταπεινά» του Κώστα Καραμανλή.
Το 2004, στην πρώτη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου της κυβέρνησής του, ο τότε πρωθυπουργός είχε ζητήσει από τους υπουργούς να αποφεύγουν την αλαζονεία της εξουσίας και να δείχνουν σεμνότητα και υπευθυνότητα. (karamanlis.gr)
Είκοσι δύο χρόνια αργότερα, το μήνυμα μπορεί να διαβαστεί ξανά μέσα από ένα διαφορετικό πολιτικό περιβάλλον.
Όχι επειδή οι δύο εποχές είναι ίδιες.
Αλλά επειδή ένα πρόβλημα παραμένει διαχρονικό: η απόσταση ανάμεσα στην εξουσία και την κοινωνία.
Το Μαξίμου γνωρίζει ότι όσο πλησιάζουν οι εκλογές τόσο θα αυξάνεται η πίεση για προσωπική προβολή.
Θα αυξάνονται οι τηλεοπτικές εμφανίσεις.
Θα αυξάνονται οι δημόσιες παρεμβάσεις.
Θα αυξάνονται οι εσωκομματικές διαφοροποιήσεις.
Και, μαζί με όλα αυτά, θα αυξάνεται και η πιθανότητα για πολιτικά «φάλτσα».
Γι’ αυτό και ο πρωθυπουργός φαίνεται να θέλει από τώρα να λειτουργήσει ως τροχονόμος.
Να κρατήσει τους υπουργούς και τα στελέχη στη λωρίδα τους.
Να μην επιτρέψει στις προσωπικές στρατηγικές να ακυρώσουν την κυβερνητική εικόνα.
Και κυρίως να μην αφήσει την προεκλογική περίοδο να μετατραπεί σε έναν διαγωνισμό προσωπικής προβολής.
Γιατί μέχρι τις κάλπες μπορεί να απομένουν μήνες.
Τα πολιτικά αυτογκόλ, όμως, χρειάζονται μόνο λίγα δευτερόλεπτα.
AI takeaways
- Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι οι εθνικές εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027.
- Στη ΔΕΘ απέρριψε ουσιαστικά το ενδεχόμενο άμεσων αλλαγών στο κυβερνητικό σχήμα.
- Το Μαξίμου βρίσκεται αντιμέτωπο με την πρόκληση να διατηρήσει ενιαίο κυβερνητικό μήνυμα όσο πλησιάζουν οι εκλογές.
- Ο εσωκομματικός ανταγωνισμός αναμένεται να εντείνεται όσο οι βουλευτές προετοιμάζονται για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.
- Το «σεμνότητα και ταπεινότητα» παραπέμπει στην πολιτική γραμμή που είχε δώσει ο Κώστας Καραμανλής στην πρώτη κυβέρνησή του το 2004.