Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υποδέχθηκε την Πέμπτη στον Λευκό Οίκο τον Κινέζο πρόεδρο, Σι Τζινπίνγκ, σε μια επίσημη επίσκεψη κατά την οποία στο επίκεντρο βρέθηκαν το εμπόριο, η τεχνητή νοημοσύνη και ο ολοένα εντονότερος στρατηγικός ανταγωνισμός μεταξύ των δύο χωρών.
Από τις συνομιλίες των δύο ηγετών προκύπτουν πέντε βασικά σημεία:
Παράταση της εμπορικής συμφωνίας – αλλά μόνο για δύο μήνες
Οι ΗΠΑ εξασφάλισαν αυτή την εβδομάδα παράταση της εμπορικής εκεχειρίας με την Κίνα, χωρίς ωστόσο να πρόκειται για μια μακροπρόθεσμη συμφωνία.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε δίμηνη παράταση της εμπορικής συμφωνίας που έβαλε τέλος στον περσινό εμπορικό πόλεμο και επρόκειτο να λήξει τον Νοέμβριο. Όπως ανέφερε, η παράταση θα δώσει στην Ουάσινγκτον και το Πεκίνο «περισσότερο χρόνο για να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε στο οικονομικό μέτωπο».
Αντί, όμως, να υπάρξει μια συμφωνία με μεγαλύτερη διάρκεια, τα βασικά ζητήματα –οι δασμοί, οι κινεζικές αγορές, οι προμήθειες σπάνιων γαιών και οι τεχνολογικοί περιορισμοί– μεταφέρονται ουσιαστικά στον επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων.
Ο Μπέσεντ είχε δηλώσει την Τετάρτη ότι το Πεκίνο τηρεί τη δέσμευση της προηγούμενης συμφωνίας για αγορά 25 εκατ. τόνων σόγιας, αλλά βρίσκεται πίσω από τον στόχο για αγορές άλλων αγροτικών προϊόντων αξίας 17 δισ. δολαρίων. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν επίσης αναφέρει ότι οι παραδόσεις σπάνιων γαιών υπολείπονται των συμφωνηθέντων, δείχνοντας ότι σημαντικές διαφορές παραμένουν.
Για τις επιχειρήσεις, η αβεβαιότητα συνεχίζεται: οι δασμοί παραμένουν προς το παρόν χαμηλότεροι, όμως οι αποφάσεις εξακολουθούν να λαμβάνονται μέσα σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον εμπορικής πολιτικής.
Το «σόου» του Τραμπ για τον Σι
Όπως αναφέρει το Reuters, η επίσκεψη του Σι στον Λευκό Οίκο αποτέλεσε για τον Τραμπ και μια ευκαιρία να παρουσιάσει την Ουάσινγκτον που διαμορφώνεται σύμφωνα με τη δική του αισθητική.
Μετά την επίσκεψη του Τραμπ στο Πεκίνο, όπου ο Σι τον είχε ξεναγήσει σε ναό της δυναστείας των Μινγκ και σε έναν περιφραγμένο κήπο που σπάνια ανοίγει για ξένους επισκέπτες, ο Αμερικανός πρόεδρος ανταπέδωσε με ένα διαφορετικό θέαμα.
Στρατιώτες φορώντας περούκες και τρίκοχα καπέλα παρέλασαν σε σχηματισμό και έπαιξαν μουσική σε έναν ανασχεδιασμένο Κήπο των Ρόδων που παραπέμπει σε γήπεδο γκολφ του Τραμπ.
Μαχητικά αεροσκάφη και βομβαρδιστικά πέταξαν πάνω από τον χώρο κατά τη διάρκεια τελετών την Τετάρτη και την Πέμπτη, με μία από τις διελεύσεις να είναι τόσο θορυβώδης ώστε ο Τραμπ να αιφνιδιαστεί.
Οι δημοσιογράφοι που καλύπτουν τον Λευκό Οίκο κλήθηκαν να παρακολουθήσουν τους δύο ηγέτες όχι σε κάποια συζήτηση για τα μεγάλα ζητήματα της συνάντησης, αλλά κατά την ξενάγησή τους στο προεδρικό ελικόπτερο Marine One και στον πρόσφατα ανασχεδιασμένο Νότιο Κήπο του Λευκού Οίκου, όπου υπάρχει μεγάλο ελικοδρόμιο με την προεδρική σφραγίδα.
Μιλώντας στους δημοσιογράφους, ο Τραμπ απέφυγε τις ερωτήσεις για τις πολιτικές συζητήσεις τους.
«Λατρεύει τον καλό γρανίτη», είπε για τον Σι. «Εξαιρετική συνάντηση».
Το μήνυμα Σι σε Τραμπ για την Ταϊβάν
Όπως αναμενόταν, ο Σι έθεσε στον Τραμπ το ζήτημα της Ταϊβάν. Σύμφωνα με το επίσημο κινεζικό πρακτορείο ειδήσεων, εξέφρασε την ελπίδα οι ΗΠΑ να «χειριστούν το ζήτημα της Ταϊβάν με σύνεση».
Η αγγλόφωνη υπηρεσία του πρακτορείου ανέφερε επίσης ότι ο Κινέζος πρόεδρος εξέφρασε την προσδοκία οι ΗΠΑ να αντιταχθούν στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν.
Μια τέτοια διατύπωση θα ήταν αυστηρότερη από την πάγια θέση της Ουάσινγκτον ότι δεν «υποστηρίζει» την ανεξαρτησία. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει να αλλάξει τη συγκεκριμένη διατύπωση.
Δεν υπήρξε άμεση ενημέρωση από τον Λευκό Οίκο για τη συγκεκριμένη συζήτηση. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αποφεύγουν εδώ και χρόνια να δηλώσουν ρητά ότι αντιτίθενται στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν. Οποιαδήποτε αλλαγή στη γλώσσα που χρησιμοποιεί η Ουάσινγκτον θα δημιουργούσε ερωτήματα για την αποφασιστικότητά της να υπερασπιστεί το νησί και θα προκαλούσε αντιδράσεις στο Κογκρέσο.
Ο στρατηγικός κίνδυνος στις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας
Ο Σι αναφέρθηκε, όχι για πρώτη φορά σε συνάντησή του με τον Τραμπ, στην «Παγίδα του Θουκυδίδη», την ακαδημαϊκή θεωρία σύμφωνα με την οποία ο ανταγωνισμός μεταξύ μιας ανερχόμενης και μιας ήδη κυρίαρχης δύναμης τείνει να οδηγεί σε πόλεμο.
Παρότι ο Κινέζος πρόεδρος υποστήριξε ότι ο κίνδυνος «μπορεί να ξεπεραστεί», η αναφορά του ανέδειξε τις ανησυχίες για μια πιθανή στρατιωτική σύγκρουση ΗΠΑ και Κίνας, οι οποίες εξακολουθούν να επηρεάζουν τις σχέσεις των δύο μεγαλύτερων δυνάμεων του κόσμου.
Ο Σι υποστήριξε ότι και οι δύο χώρες έχουν να κερδίσουν από τη συνεργασία και να χάσουν από μια σύγκρουση, ζητώντας τακτικό στρατιωτικό διάλογο και ισχυρότερους μηχανισμούς πρόληψης κρίσεων.
Από την πλευρά του, ο Τραμπ επικαλέστηκε την κοινή ιστορία των δύο χωρών για να υπογραμμίσει τις δυνατότητες συνεργασίας. Όπως είπε, μπορούν να πετύχουν πολλά επιδιώκοντας κοινά συμφέροντα, κάνοντας αναφορά στη συμμαχία τους εναντίον της Ιαπωνίας κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Διαφορετικές προσεγγίσεις για την τεχνητή νοημοσύνη
Διαφορετικές θέσεις εξέφρασαν οι δύο ηγέτες και για την τεχνητή νοημοσύνη.
Ο Τραμπ, ο οποίος έχει δηλώσει ότι η AI θα έπρεπε να αποκαλείται «υπερνοημοσύνη» ή SI, ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι θέλει «να την αφήσει ακριβώς εκεί που βρίσκεται» και να βασιστεί στο αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης αντί να επιβάλει νέους περιορισμούς. Υποστήριξε, μάλιστα, ότι η Κίνα έχει την ίδια θέση.
Ο Σι, ωστόσο, δήλωσε την Πέμπτη ότι ως κορυφαίες χώρες στον τομέα της AI, η Κίνα και οι ΗΠΑ πρέπει να διαχειριστούν την ανάπτυξή της.
«Έχουμε τόσο την ικανότητα όσο και την ευθύνη να αναπτύξουμε και να διαχειριστούμε την AI προς όφελος του καλού και να διασφαλίσουμε ότι η ανάπτυξή της θα βρίσκεται πάντα υπό ανθρώπινο έλεγχο και θα υπηρετεί την ευημερία των ανθρώπων», δήλωσε ο Σι.
Στο επίσημο δείπνο που παρέθεσε την Πέμπτη ο Τραμπ στον Λευκό Οίκο προς τιμήν του Σι αναμενόταν να δώσουν το «παρών» ορισμένα από τα μεγαλύτερα ονόματα της τεχνητής νοημοσύνης, μεταξύ των οποίων ο Σουντάρ Πιτσάι της Alphabet, ο Σαμ Άλτμαν της OpenAI και ο Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia.