Για τον Φρίντριχ Μερτς, οι εκλογές της Κυριακής στο κρατίδιο της Σαξονίας – Άνχαλτ δεν επιφυλάσσουν καμία πραγματικά καλή έκβαση, «μόνο δύο διαφορετικούς βαθμούς πολιτικής ταπείνωσης», σχολιάζει το Politico. Ωστόσο το κρίσιμο ερώτημα για τον Καγκελάριο της Γερμανίας είναι τι θα συμβεί μετά την εκλογική αναμέτρηση, την οποία αναμένεται να κερδίσει το ακροδεξιό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD). Τα σενάρια για πιθανή αντικατάστασή του, εκ των έσω, μια διαδικασία γνωστή ως «Kanzlertausch», πληθαίνουν και ενισχύονται.
Τα ποσοστά αποδοχής του Μερτς βρίσκονται σε ιστορικό χαμηλό (κοντά στο 13%), οι υποσχέσεις του για ανάκαμψη της ασθμαίνουσας γερμανικής οικονομίας αποδείχθηκαν φρούδες και όπως χαρακτηριστικά ακούγεται το τελευταίο διάστημα από βουλευτές και στελέχη του Χριστιανοδημοκρατικού κόμματος, το ερώτημα δεν είναι πλέον εάν θα φύγει από την Καγκελαρία, αλλά πότε και με ποιον τρόπο.
«Καλπάζει» η ακροδεξιά
Το AfD αναμένεται, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, να επικρατήσει με μεγάλη διαφορά στο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ, αφήνοντας αρκετά πίσω τους συντηρητικούς του Μερτς. Παράλληλα, το ακροδεξιό κόμμα – σύμφωνα πάντα με τις μετρήσεις κοινή γνώμης – προηγείται και σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Η νίκη του AfD θα αποτελέσει μια ιστορική καμπή για τη Γερμανία, καθώς για πρώτη φορά από την περίοδο των Ναζί ένα ακροδεξιό κόμμα κερδίσει μια εκλογική αναμέτρηση σε τέτοιο επίπεδο, καταδεικνύοντας πως το τέλμα που έχουν περιέλθει τα παραδοσιακά κόμματα, αλλά και η οικονομία της Γερμανίας, η οποία αδυνατεί να ανακάμψει ουσιαστικά μετά τη ρήξη με τη Ρωσία και την απώλεια του φτηνού ρωσικού φυσικού αερίου, το οποίο προσέφερε για δεκαετίες ένα σημαντικό πλεονέκτημα στη γερμανική βιομηχανία.
Τα δύο σενάρια «ταπείνωσης» για τον Μερτς
Η πολιτική ταπείνωση του Μερτς θα είναι ακόμη μεγαλύτερη – και κατ΄ επέκταση το πολιτικό του μέλλον στην Καγκελαρία ακόμη πιο αβέβαιο – εάν το AfD καταφέρει να εξασφαλίσει ποσοστό που θα του δώσει την απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία στη Σαξονία, δίνοντάς του τη δυνατότητα να σχηματίσει κυβέρνηση στο κρατίδιο. Εάν αυτό συμβεί ο Μερτς θα είναι ο πρώτος εθνικός ηγέτης στη Γερμανία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο που επί των ημερών του η ακροδεξιά θα έχει κυβερνητική εξουσία.
Ωστόσο, όπως σχολιάζει το Politico, και τα άλλα πιθανά σενάρια σε καμία περίπτωση δεν προσφέρουν ανακούφιση στον Μερτς. Εάν το AfD δεν καταφέρει να εξασφαλίσει πλειοψηφία που θα του επιτρέψει να κυβερνήσει το κρατίδιο – ένα ενδεχόμενο που, βάσει των τελευταίων δημοσκοπήσεων, φαίνεται ολοένα και πιθανότερο – η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) του Μερτς, η οποία αναμένεται να καταλάβει τη δεύτερη θέση, θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια σειρά εξαιρετικά δύσκολων επιλογών, καθώς θα κληθεί να επιχειρήσει να συγκροτήσει κυβερνητικό συνασπισμό με την Αριστερά. Μια τέτοια συμμαχία πιθανότατα θα ήταν καταδικασμένη από την αρχή.
Αδειάζει η κλεψύδρα για τον Μερτς
Όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα της Κυριακής, οι εκλογές θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια αλυσίδα εξελίξεων για τον Μερτς. Ήδη θεωρείται ένας αδύναμος ηγέτης με ιστορικά χαμηλά ποσοστά αποδοχής και οι εξελίξεις ενδεχομένως να οδηγήσουν τελικά στην πτώση του.
Και το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον ίδιο είναι πως φαίνεται να μη διαθέτει κάποια στρατηγική για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες. Εδώ και καιρό μοιάζει να βρίσκεται σε μια κατάσταση «άρνησης» της δυσχερούς πολιτικής πραγματικότητας που έχει διαμορφωθεί για τον ίδιο.
«Δεν κάνω εικασίες για το τι θα συμβεί. Θα αξιολογήσουμε την κατάσταση με βάση τα εκλογικά αποτελέσματα και θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να αποτρέψουμε το ενδεχόμενο η Σαξονία-Άνχαλτ να πέσει στα χέρια των ριζοσπαστών», δήλωσε σε συνέντευξή του Κυριακή.
Την ίδια στιγμή, στο εσωτερικό της συντηρητικής παράταξης η συζήτηση για το μέλλον του Μερτς έχει φουντώσει. Το σενάριο που βρίσκεται στο επίκεντρο είναι εξαιρετικά ασυνήθιστο για τη γερμανική πολιτική, αλλά καταδεικνύει και το αδιέξοδο. Αυτό που εξετάζεται είναι μια αντικατάσταση στην Καγκελαρία, το λεγόμενο λεγόμενο Kanzlertausch, δηλαδή «αλλαγή καγκελαρίου».
«Δεδομένης της δυσαρέσκειας, των δημοσκοπικών ποσοστών και του γεγονότος ότι έρχονται επιπλέον εκλογές και την επόμενη χρονιά […] η πίεση για θεμελιώδεις αλλαγές θα αυξηθεί φυσιολογικά», δήλωσε σύμφωνα με το Politico ο Γιούλιαν Σάχε, πολιτικός της CDU από το Μαγδεμβούργο, την πρωτεύουσα της Σαξονίας-Άνχαλτ. «Θα μπορούσα ασφαλώς να φανταστώ ότι κάποιοι θα πιέσουν τον Φρίντριχ Μερτς να παραιτηθεί. Το εάν όμως αυτή είναι η λύση, μένει να φανεί».
Ήδη, συντηρητικοί πολιτικοί στην ανατολική Γερμανία δεν θέλουν τον Μερτς στην προεκλογική εκστρατεία. Στις λίγες εμφανίσεις που έχει πραγματοποιήσει στην περιοχή στο παρελθόν, αποδοκιμάστηκε. Κατά τη διάρκεια επίσκεψής του αυτή την εβδομάδα, εξοργισμένοι ψηφοφόροι τού φώναζαν «Πινόκιο» και «πολεμοκάπηλε», για τη στάση του στο ζήτημα της σύγκρουσης της Ουκρανίας με τη Ρωσία. Ενδεικτική του κλίματος ήταν και η απόφαση να ακυρωθεί η προγραμματισμένη δήλωσή του προς τον Τύπο, στο πλαίσιο της επίσκεψής του.
Ορισμένοι ελπίζουν σε κυβερνητική φθορά του AfD
Αδυνατώντας να αντιμετωπίσουν την άνοδο της ακροδεξιάς, ορισμένοι στο CDU ελπίζουν στο σενάριο της κυβερνητικής φθοράς. Όπως ισχυρίζονται εάν το AfD κερδίσει την πλειοψηφία και σχηματίσει μόνο του κυβέρνηση, αυτό θα δώσε τη δυνατότητα στο CDU να τη χτυπήσει από τη θέση της αντιπολίτευσης. «Μια περίοδο διακυβέρνησης από το AfD θα μπορούσε κάλλιστα να εξελιχθεί σε πανωλεθρία, απομυθοποιώντας την ακροδεξιά και ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για μια μελλοντική ανάκαμψη της CDU», εκτιμά μια μερίδα στελεχών των Χριστιανοδημοκρατών.
«Την ημέρα που [ο Ζίγκμουντ] θα γίνει πρωθυπουργός, θα έχει τελειώσει», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Αλεξάντερ Ρόισερ, βουλευτής της CDU στη Σαξονία-Άνχαλτ, αναφερόμενος στον επικεφαλής υποψήφιο της AfD. «Αυτή είναι η εκτίμησή μου. Θα αποτύχει ως πρωθυπουργός του κρατιδίου. Δεν θα μπορέσει να υλοποιήσει όλες τις υποσχέσεις που έχει δώσει».
Το σενάριο της «χιονοστιβάδας»
Στον αντίποδα, υπάρχουν και οι βουλευτές του CDU που φοβούνται πως μια μεγάλη νίκη της ακροδεξιάς στη Σαξονία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως χιονοστιβάδα, οδηγώντας σε νέες βαριές ήττες του Χριστιανοδημοκράτες.
Σημειώνεται πως το AfD αναμένεται επίσης να κερδίσει τις περιφερειακές εκλογές στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, στις 20 Σεπτεμβρίου, ενώ καταγράφει ισχυρές δημοσκοπικές επιδόσεις ακόμη και στο Βερολίνο, ένα παραδοσιακό προπύργιο της Αριστεράς, ενόψει των εκλογών αργότερα μέσα στον μήνα. Επιπλέον, τέσσερις ακόμη κρατιδιακές εκλογικές αναμετρήσεις έχουν προγραμματιστεί για την επόμενη χρονιά.
Θα πέσει το «τείχος προστασίας»;
Οι νίκες του AfD θα μπορούσαν επίσης να προκαλέσουν ανοιχτή σύγκρουση στο εσωτερικό του κόμματος σχετικά με το εάν πρέπει να διατηρηθεί το αποκαλούμενο «τείχος προστασίας» (firewall) που παραδοσιακά εφαρμόζουν τα κόμματα στη Γερμανία, δηλαδή η δέσμευση να μην υπάρξει κυβερνητική συνεργασία με την ακροδεξιά.
Ορισμένα στελέχη των Συντηρητικών θεωρούν πλέον ότι αυτή ακριβώς η πολιτική έχει ενισχύσει την AfD, αναγκάζοντας τη CDU να κυβερνά με κόμματα της Κεντροαριστεράς και της Αριστεράς.
Ήδη εκφράζονται ανοιχτά διαφωνίες με τη δέσμευση του Μερτς να μην υπάρξει επίσημη συνεργασία με την ακροδεξιά, ιδιαίτερα στην ανατολική Γερμανία. «Όποιος εξακολουθεί να μιλά για τείχη προστασίας δεν έχει αντιληφθεί τα σημάδια των καιρών», δήλωσε τον Ιούλιο ο Μίχαελ Κρέτσμερ, πρωθυπουργός της CDU στο ανατολικό κρατίδιο της Σαξονίας.
Θρυαλλίδα εξελίξεων το αποτέλεσμα της Κυριακής
Σε κάθε περίπτωση, ο Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται αντιμέτωπος μόνο με «κακά» σενάρια. Η δυσαρέσκεια προς το πρόσωπό του ενισχύεται και το αποτέλεσμα της Κυριακής στις εκλογές της Σαξονίας, ενδεχομένως να αποτελέσει τη θρυαλλίδα των εξελίξεων που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και στην πτώση.
Αναδημοσίευση από ieidiseis