Τουλάχιστον 35.000 περισσότεροι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην Ευρώπη αυτό το καλοκαίρι, καθώς η ήπειρος βρέθηκε αντιμέτωπη με τέσσερις διαδοχικούς και πρωτοφανείς καύσωνες.
Και ο πραγματικός απολογισμός ενδέχεται να είναι πολύ μεγαλύτερος. Τα στοιχεία παραμένουν προσωρινά και αφορούν μόλις περίπου τις μισές χώρες της Ευρώπης, ενώ αρκετά κράτη δεν έχουν ακόμη ενσωματώσει τα δεδομένα του Αυγούστου.
Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία, μόνο σε Γερμανία, Γαλλία και Ισπανία οι επιπλέον θάνατοι ξεπερνούν ήδη τις 25.000. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ο αριθμός αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά όταν ολοκληρωθεί η καταγραφή για το σύνολο του καλοκαιριού.
Τέσσερις καύσωνες ο ένας μετά τον άλλον
Από τον Μάιο, η δυτική Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη με διαδοχικά κύματα ακραίας ζέστης, τα οποία κατέρριψαν ιστορικά ρεκόρ σε εκατοντάδες μετεωρολογικούς σταθμούς.
Στη Γερμανία, τα ρεκόρ έπεφταν επί τρεις συνεχόμενες ημέρες στα τέλη Ιουνίου, με 46 μετεωρολογικούς σταθμούς να καταγράφουν θερμοκρασίες πάνω από τους 40°C. Στην Ισπανία, ο υδράργυρος παρέμεινε για μεγάλα χρονικά διαστήματα πάνω από τους 42°C, ενώ η Γαλλία κατέγραψε την υψηλότερη μέση ημερήσια θερμοκρασία στην ιστορία της.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η ανθρωπογενής υπερθέρμανση του πλανήτη αυξάνει τόσο τη συχνότητα όσο και την ένταση τέτοιων ακραίων φαινομένων.
Το βαρύτερο τίμημα μέχρι στιγμής καταγράφεται στη Γερμανία. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, περίπου 14.000 θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη σημειώθηκαν από τις 6 Απριλίου έως τις 9 Αυγούστου.
Ιδιαίτερα βαρύς είναι ο απολογισμός και στην Ισπανία. Τα στοιχεία του συστήματος παρακολούθησης θνησιμότητας του Ινστιτούτου Υγείας Carlos III δείχνουν ότι 4.947 θάνατοι μπορούν να αποδοθούν στη ζέστη από τον Μάιο μέχρι αυτή την εβδομάδα.
Το 2026 γίνεται έτσι η χειρότερη χρονιά που έχει καταγραφεί στη χώρα για θανάτους που σχετίζονται με υψηλές θερμοκρασίες, ξεπερνώντας τους 4.520 θανάτους του 2022.
Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν εκτιμήσεις, καθώς η ακραία ζέστη σπάνια αναγράφεται ως άμεση αιτία θανάτου. Συνήθως επιδεινώνει ήδη υπάρχουσες παθήσεις, κυρίως καρδιαγγειακές και αναπνευστικές, με τον θάνατο να καταγράφεται τελικά ως αποτέλεσμα εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου ή νεφρικής ανεπάρκειας.
Στη Γαλλία, περισσότεροι από 500 μετεωρολογικοί σταθμοί κατέγραψαν θερμοκρασίες άνω των 40°C, ενώ σε κάποια φάση του καλοκαιριού το 98% της χώρας είχε τεθεί υπό προειδοποίηση για υψηλές θερμοκρασίες.
Τα πρώτα στοιχεία της εθνικής υπηρεσίας υγείας δείχνουν περίπου 7.300 επιπλέον θανάτους από όλες τις αιτίες από τα τέλη Μαΐου έως τις 22 Ιουλίου.
Ωστόσο, στον αριθμό αυτό δεν περιλαμβάνεται ακόμη ο Αύγουστος.
Στην Ιταλία, τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν αποσπασματικά, καθώς το εθνικό σύστημα επιτήρησης βασίζεται σε στοιχεία από δήμους και συχνά παρουσιάζει σημαντικές καθυστερήσεις.
Μοντέλα εκτιμούν ότι μόνο μεταξύ 22 και 28 Ιουνίου σημειώθηκαν περίπου 2.700 περισσότεροι θάνατοι από το αναμενόμενο. Επιδημιολόγοι εκτιμούν ότι όταν ολοκληρωθεί η καταγραφή, οι θάνατοι που μπορούν να αποδοθούν στη ζέστη ενδέχεται να κυμανθούν μεταξύ 5.000 και 8.000.
Η εικόνα είναι ανησυχητική και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στην Αγγλία, οι καύσωνες του Μαΐου και του Ιουνίου εκτιμάται ότι συνδέονται με 2.877 θανάτους.
Στο Βέλγιο, η θνησιμότητα αυξήθηκε κατά 39% μεταξύ 18 και 29 Ιουνίου, που αντιστοιχεί σε περίπου 1.222 επιπλέον θανάτους, ενώ στην Ολλανδία τουλάχιστον 900 περισσότεροι άνθρωποι από το συνηθισμένο πέθαναν μεταξύ 22 Ιουνίου και 5 Ιουλίου.
Μελέτη ταχείας μοντελοποίησης εκτίμησε ακόμη περίπου 1.070 επιπλέον θανάτους στην Πολωνία κατά τη διάρκεια του καύσωνα στα τέλη Ιουνίου, ενώ στην Ελβετία καταγράφηκαν περίπου 220 θάνατοι που συνδέονται με την ακραία ζέστη την ίδια εβδομάδα.
Τα πρώτα στοιχεία από Λουξεμβούργο, Ελλάδα, Ρουμανία, Βουλγαρία και Δανία δείχνουν περίπου 40 επιπλέον θανάτους σε καθεμία από αυτές τις χώρες.
Σύμφωνα με υπολογισμούς του Γαλλικού Πρακτορείου, περιοχές στις οποίες ζουν περισσότεροι από 80 εκατομμύρια Ευρωπαίοι βίωσαν θερμοκρασίες άνω των 40°C αυτό το καλοκαίρι.