Η Αρκτική αναδεικνύεται σε μια βιώσιμη εναλλακτική απέναντι στις παραδοσιακές θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές του κόσμου, καθώς το λιώσιμο των πολικών πάγων μειώνει τη διάρκεια του ταξιδιού μεταξύ Ευρώπης και Ασίας και οι ναυτιλιακές εταιρείες αναζητούν τρόπους να αποφεύγουν κρίσιμα θαλάσσια περάσματα.
Η Sea Legend, κινεζική εταιρεία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που επικεντρώνεται στις αγορές της Τουρκίας και της Βόρειας Αφρικής, πρόκειται αυτή την εβδομάδα να εγκαινιάσει την πρώτη τακτική γραμμή μεταφοράς containers μέσω της Αρκτικής.
Η εβδομαδιαία υπηρεσία θα κινείται κατά μήκος των βόρειων ακτών της Ρωσίας, συνδέοντας το Νίνγκμπο, στην ανατολική ακτή της Κίνας, με το Φέλιξστοου στη Βρετανία. Η εταιρεία έχει ονομάσει τη νέα γραμμή «Ice Silk Road» («Παγωμένος Δρόμος του Μεταξιού»), παραπέμποντας στον ιστορικό «Δρόμο του Μεταξιού» που κάποτε συνέδεε εμπορικά την Κίνα με την Ευρώπη.
Μεταφορές προϊόντων στον μισό χρόνο
Όπως αναφέρουν οι Financial Times, η νέα διαδρομή αναμένεται να μειώσει περίπου στο μισό τον συνηθισμένο χρόνο ταξιδιού των 40 ημερών μεταξύ των δύο λιμανιών, ανάλογα με τις συνθήκες στον Αρκτικό Κύκλο. Η κίνηση αυτή έρχεται μετά το ρεκόρ των 23 διελεύσεων από τη Βόρεια Θαλάσσια Οδό το περασμένο καλοκαίρι, έναντι 15 ταξιδιών το 2024.
Κατά τους θερινούς μήνες, οι θαλάσσιοι πάγοι υποχωρούν αρκετά προς βορρά ώστε να επιτρέπουν τη διέλευση πλοίων χωρίς να απαιτούνται δυνατότητες παγοθραυστικού.
Πιο ασφαλής η Αρκτική από την Ερυθρά Θάλασσα
Παρά τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό για τον έλεγχο της περιοχής, οι ναυτιλιακές εταιρείες δείχνουν ολοένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τη συγκεκριμένη διαδρομή, καθώς τους επιτρέπει να αποφεύγουν κρίσιμα θαλάσσια περάσματα, όπως το στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, όπου οι Χούθι, η υποστηριζόμενη από την Τεχεράνη ένοπλη οργάνωση, επανέφεραν τον περασμένο μήνα τις απειλές τους, καθώς ο πόλεμος που κήρυξαν ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν συνεχίζεται.
«Έχει καταγραφεί σαφής αύξηση της κίνησης μέσω της Αρκτικής και της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού», δήλωσε ο Ραχούλ Κάνα, επικεφαλής παγκοσμίως στον τομέα συμβουλευτικής για θαλάσσιους κινδύνους στην ασφαλιστική Allianz.
Όπως εξήγησε, τα πλοία και οι πλοιοκτήτες βλέπουν πλέον τη διαδρομή περισσότερο ως ευκαιρία, πρωτίστως επειδή μπορούν «να εξοικονομήσουν πολύ χρόνο και κόστος», αλλά και επειδή τους επιτρέπει «να βγάλουν από την εξίσωση όλα τα γεωπολιτικά σημεία συμφόρησης και τις ζώνες συγκρούσεων».
Υπό τον έλεγχο της Rosatom ο δρόμος της Αρκτικής
Η Βόρεια Θαλάσσια Οδός, σημειώνεται στους Financial Times, χωρίζεται σε 28 τμήματα, για καθένα από τα οποία ισχύουν διαφορετικές κατευθυντήριες γραμμές που καθορίζονται από τη διοίκηση της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού, η οποία ελέγχεται από τη Rosatom, ανάλογα με τις μεταβαλλόμενες συνθήκες των πάγων. Η κρατικά ελεγχόμενη ρωσική εταιρεία είναι επίσης υπεύθυνη για την έκδοση των αδειών διέλευσης από την περιοχή.
Η κλιματική κρίση ανοίγει το πέρασμα του Βόρειου Πόλου
Η έκταση των θαλάσσιων πάγων της Αρκτικής κατά την κορύφωση του χειμώνα μειώθηκε κατά 5,8% μεταξύ 2024 και 2025, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη πτώση που έχει καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με πρόσφατη επιστημονική εργασία ερευνητών του Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον. Η μέγιστη έκταση των θαλάσσιων πάγων ανέκαμψε ελαφρώς φέτος, ωστόσο παρέμεινε η δεύτερη χαμηλότερη που έχει καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με την ίδια μελέτη.
«Οι επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη στην Αρκτική είναι πραγματικά συγκλονιστικές», δήλωσε ο πρώην υπουργός Περιβάλλοντος του Καναδά, Στίβεν Γκιλμπό, ο οποίος ταξιδεύει με πλοίο στην Αρκτική με στόχο να ευαισθητοποιήσει το κοινό για τα προβλήματα που επηρεάζουν τις βόρειες περιοχές.
«Η κλιματική αλλαγή θα ενισχύσει τους κινδύνους για την ασφάλεια στην Αρκτική, ιδιαίτερα εάν αυξάνονται συνεχώς τα πλοία που δραστηριοποιούνται εκεί και τα οποία δεν προέρχονται απαραίτητα από χώρες της Αρκτικής», πρόσθεσε.
Οι λόγοι για τους οποίους οι ευρωπαϊκές εταιρείες παραμένουν μακριά από τη συγκεκριμένη διαδρομή περιλαμβάνουν τόσο τις σχέσεις με τη Ρωσία όσο και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, ανέφερε ο Μάλτε Χούμπερτ, ειδικός στη ναυσιπλοΐα στην Αρκτική στο High North News, το οποίο λειτουργεί υπό το νορβηγικό Πανεπιστήμιο Nord.
Αυξάνονται οι παραγγελίες για πλοία κατάλληλα σε πάγο
Το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη χρήση της Αρκτικής στη ναυτιλία αποτυπώνεται επίσης στην αύξηση των παραγγελιών για πλοία κατηγορίας πάγου, δηλαδή σκάφη σχεδιασμένα για πλεύση σε παγωμένες θάλασσες.
Πέρυσι κατασκευάστηκαν 167 τέτοια πλοία, ο υψηλότερος αριθμός εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, ενώ ακόμη 164 αναμένεται να κατασκευαστούν φέτος, σύμφωνα με τη ναυτιλιακή εταιρεία δεδομένων Veson Nautical.