Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ κήρυξε τον πόλεμο στο Ιράν είχε δηλώσει πως αυτός θα διαρκούσε μέχρι τέσσερις εβδομάδες. Πλέον διανύει τον έκτο μήνυμα και χωρίς να διαφαίνεται ρεαλιστικά κάποιο τέλος. Το μπαράζ των απειλών συνεχίζεται, σε ένα γαϊτανάκι διπλωματίας και βομβαρδισμών, το οποίο συνεχίζεται καταδεικνύοντας το αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Οι δύο επιλογές του Τραμπ
Σήμερα, όπως σημειώνει το Reuters, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ βρίσκεται αντιμέτωπος με δύο επιλογές: είτε να αποδεχθεί μια υπό διαπραγμάτευση προσωρινή συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν, η οποία θα έδινε στην Τεχεράνη έλεγχο επί των Στενών του Ορμούζ που δεν διέθετε πριν από τον πόλεμο, είτε να υλοποιήσει τις προειδοποιήσεις του για απότομη κλιμάκωση, με κίνδυνο η κρίση να παραταθεί ακόμη περισσότερο.
Η πρώτη επιλογή, σύμφωνα με αναλυτές, θα αποτελούσε τη μεγαλύτερη παραχώρηση προς το Ιράν από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν την επίθεσή τους στις 28 Φεβρουαρίου και θα επισημοποιούσε, τουλάχιστον προς το παρόν, την εποπτεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας επί αυτής της ζωτικής σημασίας θαλάσσιας οδού μεταφοράς πετρελαίου — κάτι που η κυβέρνηση Τραμπ είχε δεσμευθεί να αποτρέψει.
Η δεύτερη επιλογή, που πιθανότατα θα περιλάμβανε ένα νέο κύμα αεροπορικών επιδρομών, θα μπορούσε να εγκυμονεί σοβαρούς πολιτικούς κινδύνους για τον Τραμπ ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, χωρίς παράλληλα να φαίνεται ότι προσφέρει μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας από τους προηγούμενους βομβαρδισμούς, οι οποίοι απέτυχαν να αναγκάσουν την Τεχεράνη να υποκύψει.
Ο αδιέξοδος «τρίτος» δρόμος
Ο Τραμπ θα μπορούσε, αντίθετα, να επιλέξει τη διατήρηση του εύθραυστου status quo. Αυτό θα σήμαινε συνέχιση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και περιοδικά αντίποινα για τυχόν επιθέσεις εναντίον της ναυσιπλοΐας. Ωστόσο, ούτε αυτή η προσέγγιση θα πρόσφερε στον Τραμπ έναν τρόπο να εξέλθει από τη σύγκρουση χωρίς να πληγεί πολιτικά, δεδομένου ότι είχε προβλέψει πως ο πόλεμος θα είχε τελειώσει μέχρι τα μέσα Απριλίου.
Ο Τραμπ καλείται να επιλέξει το «λιγότερο κακό»
«Πρόκειται για έναν κατάλογο κακών επιλογών, αλλά ο Τραμπ ίσως έχει πλέον συνειδητοποιήσει ότι δεν μπορεί να αφήσει αυτόν τον πόλεμο να συνεχίζεται επ’ αόριστον», δήλωσε στο Reuters ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην διαπραγματευτής για τη Μέση Ανατολή σε κυβερνήσεις τόσο Δημοκρατικών όσο και Ρεπουμπλικανών. «Κάτι πρέπει να αλλάξει και αυτό μπορεί να σημαίνει την αναγνώριση μιας νέας ιρανικής πραγματικότητας στα Στενά».
Απαντώντας σε ερωτήσεις του Reuters, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε, υπό τον όρο της ανωνυμίας, ότι οποιεσδήποτε «προσωρινές» θαλάσσιες οδοί θα λειτουργούν «χωρίς κανένα εμπόδιο», χωρίς κανένα από τα εμπλεκόμενα μέρη να εποπτεύει τη διέλευση.
Ο «Τραμπισμός»… δεν περνάει
Με τις τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ να παραμένουν υψηλές, τα ποσοστά αποδοχής του να βρίσκονται χαμηλά και τον πόλεμο να είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλής στην αμερικανική κοινή γνώμη, τα περιθώρια ελιγμών του προέδρου περιορίζονται ολοένα και περισσότερο, σύμφωνα με τους αναλυτές.
Καθώς η σύγκρουση παρατείνεται, η σκληρή ρητορική και οι απειλές του Τραμπ – μια «κλασική» πρακτική που χρησιμοποιεί ως μοχλό πίεσης – έχουν αποδώσει ελάχιστα, αν όχι τίποτα. Το Ιράν δεν υποχωρεί και οι αναλυτές θεωρούν πλέον όλο και πιθανότερο ότι τελικά ο Αμερικανός πρόεδρος θα είναι εκείνος που θα αναγκαστεί να κάνει τους μεγαλύτερους συμβιβασμούς.
«Βύθιση» στα Στενά του Ορμούζ
Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θεωρείται προϋπόθεση για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, τις οποίες η κυβέρνηση Τραμπ θέλει να επικεντρώσει στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, τον βασικό διακηρυγμένο στόχο της στρατιωτικής εκστρατείας του προέδρου.
Το ερώτημα παραμένει εάν οι ΗΠΑ θα ήταν διατεθειμένες να αποδεχθούν οποιαδήποτε διευθέτηση συμφωνηθεί μεταξύ Ιράν και Ομάν, των δύο χωρών που βρίσκονται στις αντίθετες πλευρές των Στενών.
Οι προτεινόμενοι όροι θα έδιναν στην Τεχεράνη έναν βαθμό ελέγχου επί των πλοίων που εισέρχονται στον Κόλπο μέσω των Στενών, σύμφωνα με ανώτερη ιρανική πηγή και δύο περιφερειακούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι επίκειται συμφωνία για την επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού, ωστόσο Ιρανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι απομένουν ακόμη σημαντικές λεπτομέρειες προς διευθέτηση.
Ακόμη κι αν οριστικοποιηθεί μια συμφωνία Ιράν-Ομάν και επαναληφθούν οι συνομιλίες μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, οι ειδικοί εμφανίζονται δύσπιστοι για τις πιθανότητες επίτευξης μιας οριστικής ειρηνευτικής συμφωνίας, με βάση το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν οι ΗΠΑ και το Ιράν τον Ιούνιο αλλά πολύ γρήγορα κατέρρευσε. Εκείνη η προκαταρκτική συμφωνία προέβλεπε επίσης από την αρχή κάποια χαλάρωση των κυρώσεων εις βάρος του Ιράν, γεγονός που είχε προκαλέσει επικρίσεις από ορισμένους Ρεπουμπλικανούς συμμάχους του Τραμπ.
Πόλεμος μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ αποδέχονται ολοένα και περισσότερο ότι η σύγκρουση πιθανότατα θα συνεχίζεται, υπό κάποια μορφή, μέχρι τη διεξαγωγή των ενδιάμεσων εκλογών, δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου υπό τον όρο της ανωνυμίας. Σε ορισμένες πολιτείες, η πρόωρη ψηφοφορία αρχίζει ήδη από τον Σεπτέμβριο.
Αυτό θα δημιουργούσε επιπλέον πολιτικούς κινδύνους για τον Τραμπ, ο οποίος διεκδίκησε τη δεύτερη θητεία του υποσχόμενος ότι θα αποφύγει τις ξένες στρατιωτικές επεμβάσεις και θα επικεντρωθεί στις οικονομικές ανησυχίες των Αμερικανών, την ώρα που το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα δίνει μάχη για να διατηρήσει τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι οι αποφάσεις του Τραμπ για το Ιράν δεν καθορίζονται από «ευμετάβλητες δημοσκοπήσεις». Σε κάθε περίπτωση, οι στόχοι του πολέμου τον οποίο κήρυξε ο Τραμπ παραμένουν επί της ουσίας ανεκπλήρωτοι και το αδιέξοδο συνεχίζεται.