Οι παγκόσμιες τιμές των τροφίμων έφτασαν τον Ιούλιο στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τρεισήμισι ετών, καθώς οι ακραίες θερμοκρασίες, οι πολεμικές συγκρούσεις και οι ανησυχίες για την εξέλιξη του φαινομένου Ελ Νίνιο επιβαρύνουν την αγροτική παραγωγή και το διεθνές εμπόριο.
Σύμφωνα με τον Δείκτη Τιμών Τροφίμων του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), οι τιμές διαμορφώθηκαν στις 131,1 μονάδες τον Ιούλιο, έναντι 130,3 μονάδων τον Ιούνιο, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2023.
Άνοδος σε σιτηρά, ζάχαρη και φυτικά έλαια
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σημειώθηκαν στα σιτηρά, τη ζάχαρη και τα φυτικά έλαια.
Οι τιμές των δημητριακών αυξήθηκαν κατά 3,4% μέσα σε έναν μήνα, ενώ το σιτάρι κατέγραψε άνοδο 5,8%. Ο FAO αποδίδει την εξέλιξη αυτή στις μειωμένες αποδόσεις λόγω των παρατεταμένων καυσώνων σε βασικές χώρες παραγωγής, αλλά και στις συνεχιζόμενες διαταραχές των εξαγωγών μέσω της Μαύρης Θάλασσας, εξαιτίας των επιθέσεων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Ανοδικά κινήθηκε και το καλαμπόκι (+3,6%), καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες και η ξηρασία στις αμερικανικές πολιτείες της λεγόμενης «Corn Belt» προκαλούν ανησυχία για τη φετινή παραγωγή.
Την ίδια ώρα, οι τιμές της ζάχαρης αυξήθηκαν κατά 5,6%. Εκτός από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην άνοδο συνέβαλαν και οι νέοι κανόνες στη Βραζιλία, που αυξάνουν το ποσοστό αιθανόλης στη βενζίνη, ενισχύοντας τη ζήτηση για ζαχαροκάλαμο.
Τα φυτικά έλαια σημείωσαν άνοδο 2%, κυρίως λόγω της αυξημένης ζήτησης από τη βιομηχανία βιοντίζελ της Ινδονησίας και των υψηλότερων τιμών του αργού πετρελαίου.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επηρεάζει και τα λιπάσματα
Σύμφωνα με τον FAO, ανοδικές πιέσεις στις τιμές ασκεί και η κρίση στη Μέση Ανατολή. Ο πόλεμος με το Ιράν επηρεάζει τη διακίνηση λιπασμάτων, καθώς περίπου το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής για τους αγρότες.
Παράλληλα, η Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη με έντονο κύμα καύσωνα τον Ιούνιο, το οποίο εκτιμάται ότι κατέστρεψε περίπου 9 εκατομμύρια τόνους σιτηρών, όπως σιτάρι, κριθάρι, καλαμπόκι και βρόμη.
Μειώσεις σε κρέας και γαλακτοκομικά
Αντίθετα, οι τιμές του κρέατος υποχώρησαν κατά 2,8% τον Ιούλιο, καταγράφοντας την πρώτη μηνιαία μείωση μέσα στο 2026. Πτώση σημείωσαν το βοδινό, το χοιρινό και τα πουλερικά, αν και ο FAO επισημαίνει ότι οι υψηλές θερμοκρασίες περιόρισαν την ανάπτυξη των χοίρων, συγκρατώντας μεγαλύτερη πτώση των τιμών.
Οριακή μείωση, της τάξης του 0,7%, καταγράφηκε και στα γαλακτοκομικά προϊόντα, κυρίως λόγω της υποχώρησης στις τιμές του βουτύρου και του γάλακτος σε σκόνη, ενώ τα τυριά κινήθηκαν ανοδικά για πρώτη φορά έπειτα από έναν χρόνο.
Προειδοποίηση του ΟΗΕ για νέα αύξηση της πείνας
Η άνοδος των διεθνών τιμών αναμένεται να περάσει σταδιακά και στα ράφια των καταστημάτων, καθώς οι παραγωγοί και οι προμηθευτές μετακυλίουν το αυξημένο κόστος στους καταναλωτές.
Την ίδια στιγμή, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP) προειδοποιεί ότι έως το τέλος του 2027 ακόμη 50 εκατομμύρια άνθρωποι ενδέχεται να οδηγηθούν σε οξεία επισιτιστική ανασφάλεια εξαιτίας του Ελ Νίνιο.
Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις αναμένονται στην Κεντρική και Νότια Αμερική, την Καραϊβική και τη νότια Αφρική, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι το φετινό Ελ Νίνιο μπορεί να εξελιχθεί στο ισχυρότερο των τελευταίων τουλάχιστον 70 ετών.
Παράλληλα, αγρότες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες προειδοποιούν ότι οι καύσωνες, η ξηρασία και οι πυρκαγιές θα περιορίσουν σημαντικά τη φετινή παραγωγή, οδηγώντας σε νέες αυξήσεις των τιμών. Στη Γαλλία, η ένωση παραγωγών Légumes de France ανακοίνωσε ότι έχουν ήδη χαθεί χιλιάδες τόνοι λαχανικών, μεταξύ των οποίων μαρούλια, καρότα, πράσα, σκόρδα και κρεμμύδια, με τις οικονομικές απώλειες να ανέρχονται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.