Η οριακή πτώση κατά 0,47% που κατέγραψαν τον Ιούλιο οι τιμές στα σούπερ μάρκετ αποτελεί την πρώτη ένδειξη αποκλιμάκωσης έπειτα από μήνες ανατιμήσεων και υψηλής ακρίβειας, δεν μεταφράζεται όμως σε αντίστοιχη μείωση του συνολικού κόστους ζωής.
Η ακρίβεια που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά δεν περιορίζεται στο καλάθι του σούπερ μάρκετ, καθώς οι δαπάνες για στέγαση, ηλεκτρικό ρεύμα, καύσιμα, εστίαση και άλλες υπηρεσίες εξακολουθούν να κινούνται σε υψηλότερα επίπεδα, απορροφώντας το περιορισμένο όφελος από τη μικρή υποχώρηση των τιμών στο οργανωμένο λιανεμπόριο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, ο δείκτης τιμών στα σούπερ μάρκετ υποχώρησε τον Ιούλιο κατά 0,47% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025 και κατά 0,77% συγκριτικά με τον Ιούνιο. Ωστόσο, στο κυλιόμενο δωδεκάμηνο εξακολουθεί να καταγράφεται αύξηση 1,37%, γεγονός που δείχνει ότι οι τιμές παραμένουν συνολικά υψηλότερες και ότι η τελευταία μεταβολή δεν ανατρέπει τις ανατιμήσεις που έχουν προηγηθεί.
Παράλληλα, η μείωση δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρο το καλάθι. Το αποτέλεσμα επηρεάστηκε κυρίως από την πτώση κατά 6,97% στα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, τα οποία παρουσιάζουν έντονη εποχικότητα, καθώς και από τις μειώσεις στις τροφές και στα είδη για κατοικίδια και στα τυροκομικά προϊόντα.
Στον αντίποδα, ανατιμήσεις καταγράφηκαν σε κατηγορίες που έχουν σταθερή παρουσία στις αγορές των νοικοκυριών, όπως τα έτοιμα γεύματα, τα αναψυκτικά και οι χυμοί, τα αλλαντικά, καθώς και η κατηγορία που περιλαμβάνει αυγά, βούτυρα και ζωμούς. Έτσι, η πραγματική επίπτωση διαφέρει ανάλογα με τη σύνθεση του καλαθιού κάθε οικογένειας.
Η αλλαγή στις αγορές των καταναλωτών
Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του δείκτη παίζει και η αλλαγή της καταναλωτικής συμπεριφοράς. Η έρευνα του ΙΕΛΚΑ βασίζεται στη μοναδιαία αξία των πωλήσεων, δηλαδή στη σχέση ανάμεσα στην αξία και στον όγκο των προϊόντων που αγοράστηκαν.
Επομένως, η μείωση μπορεί να αντανακλά όχι μόνο χαμηλότερες τιμές στους ίδιους κωδικούς, αλλά και τη μετακίνηση των καταναλωτών σε φθηνότερα προϊόντα, ιδιωτικές ετικέτες, προσφορές ή μικρότερες συσκευασίες. Με άλλα λόγια, μέρος της αποκλιμάκωσης μπορεί να προέρχεται από την προσαρμογή των αγορών στα περιορισμένα εισοδήματα και όχι αποκλειστικά από γενικευμένες μειώσεις στα ράφια.
Η απόσταση ανάμεσα στις τιμές των σούπερ μάρκετ και στο συνολικό κόστος ζωής αποτυπώνεται και στα στοιχεία της Eurostat. Στην προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat για τον Ιούλιο, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα υποχώρησε στο 2,7% από 3,9% τον Ιούνιο, περνώντας κάτω από το 2,9% της Ευρωζώνης. Ωστόσο, η επιβράδυνση του πληθωρισμού σημαίνει ότι οι τιμές συνεχίζουν να αυξάνονται, αλλά με χαμηλότερο ρυθμό, και όχι ότι το συνολικό κόστος ζωής επέστρεψε σε χαμηλότερα επίπεδα.
Στα τέλη Αυγούστου οι νέες μειώσεις
Η περιορισμένη αποκλιμάκωση που καταγράφηκε τον Ιούλιο έρχεται ενώ βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η διαδικασία για νέο γύρο μειώσεων στις τιμές βασικών καταναλωτικών αγαθών.
Από τις 27 Ιουλίου οι βιομηχανίες, οι προμηθευτές και οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ υποβάλλουν τις δεσμευτικές προτάσεις τους για τη συμμετοχή στην κυβερνητική πρωτοβουλία, η οποία προβλέπει μειώσεις από 5% έως 20% σε τρόφιμα, είδη καθημερινής διαβίωσης, προϊόντα καθαρισμού και είδη ατομικής υγιεινής.
Οι μειώσεις θα εφαρμοστούν στις κανονικές τιμές των προϊόντων και όχι μέσω προσωρινών προσφορών, ενώ οι κωδικοί που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα αναμένεται να ανακοινωθούν στο τρίτο δεκαήμερο του Αυγούστου. Η εφαρμογή θα αρχίσει στις 31 Αυγούστου και, σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, θα διαρκέσει έως το τέλος Δεκεμβρίου.
Η κυβερνητική παρέμβαση έχει εθελοντικό χαρακτήρα και διαδέχεται το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, το οποίο έληξε στις 30 Ιουνίου. Το αποτέλεσμα θα κριθεί επομένως από τον αριθμό των επιχειρήσεων και των κωδικών που θα συμμετάσχουν, αλλά και από το κατά πόσο οι μειώσεις θα αφορούν προϊόντα με σημαντική συμμετοχή στο πραγματικό καλάθι των νοικοκυριών.
Η πτώση κατά 0,47% που κατέγραψε τον Ιούλιο ο δείκτης του ΙΕΛΚΑ παραμένει, σε κάθε περίπτωση, πολύ μικρή για να μεταβάλει αισθητά τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Ενδεικτικά, σε μηνιαίες αγορές 400 ευρώ αντιστοιχεί αριθμητικά σε λιγότερα από 2 ευρώ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε νοικοκυριό είχε την ίδια μείωση, καθώς το αποτέλεσμα εξαρτάται από τα προϊόντα που αγοράζει.
Πηγή newsit