Σε μια αιφνιδιαστική ανακοίνωση, ο οίκος αξιολόγησης Moody’s υποβάθμισε την αξιολόγηση χρέους της Γαλλίας νωρίς το Σάββατο, λίγες ώρες αφότου ο πρόεδρος Emmanuel Macron διόρισε νέο πρωθυπουργό σε μια προσπάθεια να σταθεροποιήσει μια κυβέρνηση που συγκλονίζεται από μήνες πολιτικής αναταραχής.
Από την Liz Alderman από το Παρίσι/New York Times
Η απόφαση του Moody’s -ο οποίος μείωσε την αξιολόγηση του δημόσιου χρέους της Γαλλίας σε Aa3, τρία επίπεδα κάτω από την υψηλότερη αξιολόγηση- θα ασκήσει πίεση στο κόστος δανεισμού της χώρας. Αντανακλά την αμφιβολία ότι μια νέα κυβέρνηση μπορεί να επιδιορθώσει μια επιδεινούμενη δημοσιονομική κατάσταση που έχει κάνει τη Γαλλία μία από τις πιο προβληματικές οικονομικά χώρες στην Ευρώπη.
Ο Macron επέλεξε τον François Bayrou, έναν βετεράνο κεντρώο πολιτικό, την Παρασκευή, ως τον τέταρτο πρωθυπουργό του φέτος. Ο προκάτοχος του Bayrou, Michel Barnier, εκδιώχθηκε μέρες νωρίτερα από ακροδεξιούς και αριστερούς νομοθέτες για τα σχέδιά του να χαλιναγωγήσει τα οικονομικά της Γαλλίας με έναν αυστηρότερο προϋπολογισμό που περιελάμβανε περικοπές δαπανών αξίας 60 δισεκατομμυρίων ευρώ (63 δισεκατομμύρια δολάρια) κυρίως μέσω αύξησης φόρων.
Η κατάρρευση της γαλλικής κυβέρνησης έχει σωρεύσει νέα βάρη στην αδύναμη οικονομία της Γαλλίας και άφησε τη χώρα χωρίς λειτουργικό προϋπολογισμό. Ο Bayrou έχει τώρα το επείγον καθήκον να βρει μια πρόχειρη λύση για να αποφευχθεί ενδεχόμενο κλείσιμο της κυβέρνησης πριν από το νέο έτος.
Από εκεί και πέρα, πρέπει επίσης να συντάξει ένα νέο νομοσχέδιο για τον προϋπολογισμό για το 2025 και να προσπαθήσει να πετύχει εκεί που απέτυχε ο Barnier, προωθώντας το σε ένα βαθιά διχασμένο Κοινοβούλιο και σε μια εποχή που οι επενδυτές ανησυχούν περισσότερο για την πιστοληπτική ικανότητα της Γαλλίας. Οι οίκοι Standard & Poor’s και Fitch Ratings έχουν επίσης υποβαθμίσει το χρέος της Γαλλίας.
Λίγοι περιμένουν ότι ο Bayrou, ένας από τους σημαντικότερους συμμάχους του Macron, θα σταθεροποιήσει την ταραγμένη πολιτική της Γαλλίας. Ο Moody’s ανέφερε ότι βλέπει μια «πολύ χαμηλή πιθανότητα η επόμενη κυβέρνηση να μειώσει βιώσιμα το μέγεθος των δημοσιονομικών ελλειμμάτων πέρα από το επόμενο έτος». Η κατάσταση αυξάνει τον κίνδυνο αυτού που ο οίκος αξιολόγησης περιγράφει ως «βρόχο αρνητικής ανάδρασης μεταξύ υψηλότερων ελλειμμάτων, υψηλότερου φορτίου χρέους και υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης».
Η Γαλλία, ο ακρογωνιαίος λίθος της ευρωπαϊκής νομισματικής ένωσης σε ευρώ, παλεύει με μια κληρονομιά αχαλίνωτων κρατικών δαπανών υπό τον Macron από τα lockdown της πανδημίας του κορωνοϊού.
Το έλλειμμα έχει αυξηθεί στο 6,1% της οικονομικής παραγωγής, διπλάσιο από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ. Το εθνικό χρέος ξεπερνά τα 3,2 τρισεκατομμύρια ευρώ —πόσο μεγαλύτερο από το 112 τοις εκατό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της χώρας και περισσότερο από το διπλάσιο από αυτό που επιτρέπεται σύμφωνα με τους κανόνες της νομισματικής ένωσης του ευρώ.
Οι πληρωμές τόκων για το χρέος είναι περίπου 60 δισεκατομμύρια ευρώ φέτος, μεγαλύτερες και από τον στρατιωτικό προϋπολογισμό της Γαλλίας και ο Moody’s προειδοποίησε ότι οι δανειακές ανάγκες της χώρας θα συνεχίσουν να αυξάνονται. Την Παρασκευή, η απόδοση του 10ετούς ομολόγου της Γαλλίας, ένα μέτρο του κόστους δανεισμού, εκτινάχθηκε στη δεύτερη υψηλότερη τιμή στην ευρωζώνη μετά την Ιταλία.
Η καταπολέμηση οποιασδήποτε εξοικονόμησης έχει γίνει ένα πολιτικό ναρκοπέδιο λόγω της νέας σύνθεσης του γαλλικού κοινοβουλίου, αφού ο Macron διεξήγαγε πρόωρες εκλογές το καλοκαίρι ως μέρος ενός στοιχήματος για να αποτρέψει την άνοδο της ακροδεξιάς. Οι ψηφοφόροι επέλεξαν ένα Κοινοβούλιο που είναι ριζικά διχασμένο μεταξύ των πολιτικών παρατάξεων, το οποίο αποδείχθηκε ήδη αποσταθεροποιητικό.
«Κανείς δεν ξέρει περισσότερο από εμένα πόσο δύσκολη είναι η κατάσταση», είπε ο Bayrou την Παρασκευή. Το έλλειμμα και το χρέος, είπε, είναι ζητήματα που «θέτουν ηθικό πρόβλημα, όχι μόνο οικονομικό».
Ο Moody’s άλλαξε την προοπτική του για το γαλλικό χρέος σε σταθερό από αρνητικό, αλλά προειδοποίησε ότι «η άνευ προηγουμένου πολιτική κατάσταση δοκιμάζει τις θεσμικές ρυθμίσεις της χώρας». Ο οίκος αξιολόγησης είπε ότι θα μπορούσε να μειώσει περαιτέρω την αξιολόγησή του για τη Γαλλία «αν το τρέχον αδιέξοδο συνεχιστεί».