Η αμερικανική Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Federal Reserve – FED) ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι θα σταματήσει τις αυξήσεις των επιτοκίων, διατηρώντας το βασικό επιτόκιο δανεισμού της σε υψηλό 22 ετών, ενώ με την ανακοίνωση της άφησε να εννοηθεί ότι θα πραγματοποιήσει λιγότερες μειώσεις επιτοκίων το επόμενο έτος.
Από τoν Bryan Mena/CNN Business
Η κίνηση αυτή ήταν ευρέως αναμενόμενη, αφού η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ είχε αφήσει να εννοηθεί τις τελευταίες εβδομάδες ότι σκόπευε να περιμένει περισσότερα στοιχεία προκειμένου να γίνει κατανοητό το πώς οι προηγούμενες αυξήσεις επιτοκίων έχουν επηρεάσει την οικονομία των ΗΠΑ. Από τον Μάρτιο του 2022, η Fed αύξησε τα επιτόκια 11 φορές και τα κράτησε σταθερά δύο φορές, συμπεριλαμβανομένης της παύσης του Σεπτεμβρίου.
Η τελευταία σειρά οικονομικών προβλέψεων της Fed έδειξε ότι οι περισσότεροι αξιωματούχοι αναμένουν πως το βασικό επιτόκιο δανεισμού της Fed θα ξεπεράσει το εύρος 5,63-5,87% φέτος, πράγμα που σημαίνει ότι πιθανότατα θα υπάρξει νέα αύξηση επιτοκίων μέχρι το τέλος του έτους. Οι αξιωματούχοι αναθεώρησαν τις εκτιμήσεις τους για οικονομική ανάπτυξη φέτος πολύ υψηλότερα και την πρόβλεψή τους για το ποσοστό ανεργίας σε ελαφρώς χαμηλότερα επίπεδα.
Συγκεκριμένα, οι αξιωματούχοι αναμένουν λιγότερες μειώσεις επιτοκίων το 2024 από ό,τι είχε εκτιμηθεί προηγουμένως, επιβεβαιώνοντας τους φόβους των επενδυτών ότι τα επιτόκια θα μπορούσαν να παραμείνουν υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
«Οι νέες εκτιμήσεις υποδηλώνουν ότι η Fed έχει αρκετά ισχυρό βαθμό εμπιστοσύνης στις εκτιμήσεις της για μια ήπια προσγείωση και, με τη σειρά της, ότι θα υπάρχει πολύ ελάχιστος χώρος για χαλάρωση της πολιτικής το επόμενο έτος», έγραψε ο Seema Shah, επικεφαλής παγκόσμιος στρατηγικός αναλυτής της Principal Asset Management, σε σημείωμα αναλυτή.
«Η πλοκή με κουκκίδες (η μέθοδος οπτικής αναπαράστασης εκτιμήσεων για ορισμένους δείκτες δεδομένων) για το επόμενο έτος μεταφέρει σίγουρα το μήνυμα του “ηψηλότερα για περισσότερο” και αντανακλά τη συνεχιζόμενη επιφυλακτικότητα και τον φόβο μιας αναζωπύρωσης του πληθωρισμού εάν αφαιρεθεί το πόδι από το φρένο πολύ σύντομα και πολύ γρήγορα», είπε.
Η τελευταία δήλωση της κεντρικής τράπεζας μετά τη συνεδρίαση της Τετάρτης ανέφερε ότι «η οικονομική δραστηριότητα επεκτείνεται με σταθερό ρυθμό», σε σύγκριση με έναν «μέτριο ρυθμό» που καταγράφηκε και τονίστηκε στην προηγούμενη δήλωση.
Η ανακοίνωση σημείωσε επίσης ότι τα κέρδη θέσεων εργασίας έχουν «επιβραδυνθεί τους τελευταίους μήνες», σε σύγκριση με την αύξηση των θέσεων εργασίας που περιγράφονταν ως «εύρωστη» στη δήλωση πολιτικής της Fed τον Ιούλιο.
Οι αξιωματούχοι της Fed τόνισαν και πάλι ότι η κεντρική τράπεζα είναι «σθεναρά δεσμευμένη να επαναφέρει τον πληθωρισμό στον στόχο της 2%. Οι αξιωματούχοι θα συνεδριάσουν ξανά για τη νομισματική πολιτική στη διήμερη συνάντησή τους τον επόμενο μήνα, η οποία θα ολοκληρωθεί την 1η Νοεμβρίου.
Οι αμερικανικές μετοχές έκλεισαν με πτώση την Τετάρτη, με τον Dow 0,2% χαμηλότερα, τον S&P 500 να χάνει 0,9% και τον Nasdaq Composite να υποχωρεί 1,5%.
«Η ομαλή προσγείωση είναι πρωταρχικός στόχος»
Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ επιβραδύνεται σταθερά από την κορύφωσή του (ρεκόρ τεσσάρων δεκαετιών) τον Ιούνιο του 2022 και θα μπορούσε να χαλαρώσει μέχρι τον στόχο του 2% της Fed χωρίς απότομη άνοδο της ανεργίας -ένα σενάριο γνωστό ως «ήπια προσγείωση». Ή, ο πληθωρισμός θα μπορούσε τελικά να πέσει στο 2%, αλλά με την οικονομία να διολισθαίνει σε ύφεση καθώς θα αυξάνεται η ανεργία.
Ορισμένοι αξιωματούχοι της Fed είναι αισιόδοξοι ότι μπορούν να επιτύχουν μια ήπια προσγείωση, αλλά η κεντρική τράπεζα πρέπει να αντιμετωπίσει μια σειρά από αβεβαιότητες και διάφορους οικονομικούς ανέμους τους επόμενους μήνες, συμπεριλαμβανομένης της επανέναρξης των πληρωμών των φοιτητικών δανείων τον επόμενο μήνα, των αυξήσεων του ενεργειακού κόστους που απειλεί την επιβράδυνση του βασικού πληθωρισμού, την κόπωση των καταναλωτών από τον υψηλό πληθωρισμό και τις καθυστερημένες επιπτώσεις των προηγούμενων αυξήσεων επιτοκίων στην ευρύτερη, πραγματική αμερικανική οικονομία.
Στη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση, ο πρόεδρος της Fed, Jerome Powell, είπε ότι μια ομαλή προσγείωση «είναι ένα εύλογο αποτέλεσμα» και ότι μια ήπια προσγείωση θα μπορούσε να τεθεί σε κίνδυνο από «παράγοντες που βρίσκονται εκτός του ελέγχου μας».
Μετά από ερώτηση δημοσιογράφου ότι η ομαλή προσγείωση δεν αποτελεί στόχο της Fed, ο Powell είπε ότι η κεντρική τράπεζα στoχεύει πάντα στο να επιτύχει την ήπια προσγείωση.
«Καταρχάς, η ομαλή προσγείωση είναι πρωταρχικός στόχος και δεν είπα κάτι διαφορετικό. Αυτό προσπαθούμε να πετύχουμε όλο αυτό το διάστημα», είπε. «Το πραγματικό ζήτημα, ωστόσο, είναι να αποφύγουμε το χειρότερο σενάριο, δηλαδή να αποτύχουμε να αποκαταστήσουμε τη σταθερότητα των τιμών, επειδή σημειώθηκε ρεκόρ σε όλο αυτό. Εάν δεν αποκαταστήσεις τη σταθερότητα των τιμών, ο πληθωρισμός επανέρχεται».
Ωσυόσο, οι αγορές αντέδρασαν αρνητικά μετά τις παρατηρήσεις του Powell σχετικά με την ομαλή προσγείωση.
Η εκτίμηση του Powell για την ανάπτυξη και την αύξηση των τιμών της ενέργειας
Μέχρι στιγμής, η αμερικανική οικονομία είναι εξαιρετικά ανθεκτική απέναντι στην πιο επιθετική εκστρατεία της Fed για την καταστολή του πληθωρισμού από τη δεκαετία του 1980. Οι ισχυρές δαπάνες για ταξίδια, συναυλίες και ταινίες τροφοδότησαν την οικονομία κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, αλλά μένει να δούμε αν αυτή η δυναμική θα συνεχιστεί.
Αυτό οδήγησε τους αξιωματούχους της Fed να αναθεωρήσουν τις προβλέψεις τους για την οικονομική ανάπτυξη φέτος και το επόμενο έτος. Η διάμεση πρόβλεψη για την αύξηση του ΑΕΠ φέτος είναι 2,1%, έναντι του ποσοστού 1% που προβλεπόταν τον Ιούνιο και οι αξιωματούχοι αναθεώρησαν τις προβλέψεις τους για την ανάπτυξη και για το 2024.
Ο Powell είπε ότι η κεντρική τράπεζα πρέπει να δει «ανάπτυξη κάτω της τάσης» και να έρθει σε καλύτερη ισορροπία η αγορά εργασίας όσον αφορά τη ζήτηση και την προσφορά. Ωστόσο, στη συνέντευξη Τύπου της Τετάρτης είπε ότι η Fed δεν εξετάζει το ΑΕΠ μεμονωμένα.
«Το ΑΕΠ δεν είναι θέσφατο –η μέγιστη απασχόληση και η σταθερότητα των τιμών είναι τα θέσφατα», είπε ο Powell. Ο ίδιος είπε ότι οι αξιωματούχοι καθορίζουν εάν η ισχύς του ΑΕΠ είναι «απειλή για την ικανότητά μας να επιστρέψουμε στο 2% του πληθωρισμού».
Οι οικονομολόγοι αναμένουν ευρέως βραδύτερη ανάπτυξη φέτος, αντί για οικονομική ύφεση.
Ένας άλλος κίνδυνος που εμφανίστηκε πρόσφατα είναι η αστάθεια στις αγορές ενέργειας. Ένας συνδυασμός περικοπών παραγωγής από χώρες εξαγωγής πετρελαίου και διακοπής του εφοδιασμού λόγω των φονικών πλημμυρών στη Λιβύη βοήθησε στην άνοδο των τιμών του φυσικού αερίου τις τελευταίες εβδομάδες.
Ο εθνικός μέσος όρος για την κανονική βενζίνη διαμορφώθηκε στα 3,88 δολάρια το γαλόνι την Τετάρτη, σύμφωνα με την AAA, ο υψηλότερος από τον Οκτώβριο του 2022. Ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε 3,7% τον Αύγουστο σε σχέση με πέρυσι, από την άνοδο 3,2% του Ιουλίου, με τις τιμές του φυσικού αερίου να είναι ο μεγαλύτερος συντελεστής αυτής της επιτάχυνσης.
Οι αυξανόμενες τιμές της ενέργειας θα μπορούσαν τελικά να τροφοδοτήσουν τον πυρήνα του πληθωρισμού καθιστώντας ακριβότερες υπηρεσίες όπως τα εμπορεύματα και τις αεροπορικές μεταφορές. Ο Powell είπε το ίδιο κατά τη διάρκεια των δηλώσεων του.
«Οι τιμές της ενέργειας είναι υψηλότερες, αυτό είναι το σημαντικό (αρνητικά)», είπε ο Powell. «Η αύξηση των τιμών της ενέργειας μπορεί να επηρεάσει τις δαπάνες με την πάροδο του χρόνου, μια διαρκής περίοδος υψηλότερων τιμών ενέργειας μπορεί να επηρεάσει τις προσδοκίες των καταναλωτών για τον πληθωρισμό. Τείνουμε να εξετάζουμε τη βραχυπρόθεσμη αστάθεια και να εξετάζουμε τον πυρήνα του πληθωρισμού, οπότε το ερώτημα είναι πόσο θα διατηρηθούν αυτές οι υψηλότερες τιμές».
Ορισμένοι οικονομολόγοι αναμένουν ότι η ζήτηση θα επιβραδυνθεί το υπόλοιπο του έτους, συμβάλλοντας στη μείωση κάποιας ανοδικής πίεσης στις τιμές του φυσικού αερίου.