Η Τουρκία χαρίζει km2 της Ελλάδας.Οι δυσκολίες οριοθέτησης ΑΟΖ

οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών σύνορα km2

Τα ελληνοτουρκικά μπαίνουν σε μία περίοδο ιδιαίτερα κρίσιμη. Όλες οι εξελίξεις στην νοτιοανατολική Μεσόγειο δημιουργούν κλίμα αστάθειας και κυρίως… μεταβαλλόμενων συνόρων. Ως σύνορα νοούμε και τις ΑΟΖ των πολλών km2. Τι συμβαίνει με την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών;

Η Τουρκία κινείται σε μία αναθεωρητική γραμμή όπου τα υφιστάμενα σύνορά της, θεωρεί ότι δεν ισχύουν. Τούτο προς Δυσμάς και προς ανατολάς.  Ενδεικτική η στρατιωτική εισβολή στη Συρία.

Το τι κάνει η Τουρκία έχει αναλυθεί πολλές φορές και φοβόμαστε πως όλα τα ΜΜΕ θα συνεχίσουν να το αναλύουν. Το τι κάνει η Ελλάδα όμως είναι το βασικό ζητούμενο.

Διαχρονικά οι κυβερνήσεις της Ελλάδας δεν οριοθέτησαν ΑΟΖ με Αίγυπτο,  Κύπρο, Λιβύη, Αλβανία και Ιταλία. Ο φόβος της Τουρκίας ή η ανικανότητα πρόβλεψης οδήγησαν στην καθυστέρηση. Μετά την υπογραφή του μνημονίου Τουρκίας – Λιβύης κάτι φαίνεται να κινείται.

Τι συμβαίνει με τους γείτονες Ιταλούς

Με την Iταλία εκφράζεται η εκτίμηση από καλά ενημερωμένη πηγή του ΥΠΕΞ ότι είμαστε κοντά σε συμφωνία για οριοθέτηση πολλαπλών χρήσεων (multi -purpose maritime boundary), καθώς έχει βρεθεί φόρμουλα για υπογραφή πρωτοκόλλου που θα διατηρεί τα αλιευτικά δικαιώματα σε Ιταλούς αλιείς, παράμετρος που αποτελεί το σημαντικό εμπόδιο για την υπογραφή της συμφωνίας.

Τα θέματα της Αλβανίας και της Κύπρου

Με την Αλβανία επιδεικνύεται ανεξήγητη αδράνεια, καθώς εν όψει της απόφασης για έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων θα πρέπει να ασκηθεί πίεση στην κυβέρνηση Ράμα για να αποδεχθεί, έστω και με τροποποίηση, τη συμφωνία στην οποία είχαν καταλήξει Αθήνα και Τίρανα. Φυσικά εδώ ρόλο παίζει και η ίδια η Αλβανία η οποία καθυστερεί καθώς γνωρίζει ότι η Ελλάδα βιάζεται. Καθυστερεί εδώ και χρόνια.

Η περίπτωση της Κύπρου έχει την ιδιαιτερότητα που ονομάζεται Τουρκία. Δυστυχώς ο φόβος είναι μεγάλος στην ελληνική πλευρά. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως ο Ερντογάν απειλεί με υπέρμετρη αντίδραση, βάζοντας φραγμό στις όποιες ελληνικές σκέψεις.

Με τη Λιβύη και την Αίγυπτο οι ελληνικές κυβερνήσεις προσπάθησαν επανειλημμένα να βρουν κοινό τόπο για τα σύνορα, όμως αυτό δεν κατέστη δυνατό. Πάντως όχι με υπαιτιότητα της Αθήνας.

Η περίπτωση της Λιβύης

Ξεκινώντας με τη Λιβύη, παρά τις προσπάθειες πολλών ετών (εξάλλου συμφωνία οριοθέτησης δεν υπήρξε ούτε επί Α. Παπανδρέου, που οι σχέσεις του με τον Καντάφι ήταν θερμές) δεν υπήρξε πρόοδος, καθώς διαπιστώνονταν σοβαρές αποκλίσεις στις θέσεις των δύο χωρών.

Η Λιβύη επιμένει στο κλείσιμο του Κόλπου της Σύρτης, παρά το τεράστιο άνοιγμα των 306 ν.μ. (το δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει κλείσιμο κόλπων με άνοιγμα 24 ν.μ.) που έτσι μεταφέρει πολύ βορειότερα τη μέση γραμμή με την Ελλάδα, μετατρέποντας σε λιβυκή υφαλοκρηπίδα μεγάλο τμήμα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Μάλιστα η Λιβύη δεν αναγνωρίζει επήρεια στη Γαύδο κάτι που μεταφέρει ακόμα πιο βόρεια τη λιβυκή οριογραμμή. Μεταφέρει βορειότερα τα σύνορα.

Το κλείσιμο της Σύρτης έγινε το 1973 και ουδέποτε το αποδέχθηκε η Ελλάδα, ενώ είναι ένας από τους βασικούς λόγους που δεν έχει υπάρξει μέχρι τώρα οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών της Λιβύης, όχι μόνο με την Ελλάδα αλλά και την Ιταλία. Η Λιβύη πάντως βγήκε κερδισμένη και στις δυο φορές που προσέφυγε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης με την Τυνησία και τη Μάλτα και μάλιστα στη δεύτερη περίπτωση η μέση γραμμή μετακινήθηκε προς βορρά, καθώς το δικαστήριο δέχθηκε την ανάγκη για «δίκαιη» λύση ώστε να ληφθεί υπόψη το μέγεθος της Μάλτας και η μείωση της επήρειάς της ως νησιού έναντι της εκτεταμένης λιβυκής ηπειρωτικής ακτής. Προφανώς αυτή είναι μία απόφαση που αποτρέπει την Ελλάδα από προσφυγή στη Χάγη για τα ελληνοτουρκικά.

Η περίπτωση της Αιγύπτου

Η Αίγυπτος δεν συμφωνεί για πλήρη οριοθέτηση, επιδιώκοντας την εξαίρεση της περιοχής στην οποία η Τουρκία προβάλλει διεκδικήσεις ανατολικά του 28ου Μεσημβρινού. Ουσιαστικά πρόκειται για εξαίρεση της περιοχής επήρειας Καστελλόριζου και Στρογγύλης και μη αποδοχή της πλήρους εφαρμογής της «μέσης γραμμής», υπονοώντας ότι η αυστηρή χάραξη της μέσης γραμμής ενδέχεται να μην οδηγεί σε «δίκαιο» αποτέλεσμα, παραπέμποντας στην επιχειρηματολογία περί μη πλήρους επήρειας του Καστελλόριζου. Όμως και δυτικά του 28ου Μεσημβρινού, το Κάιρο δεν αποδέχεται επίσης την πλήρη επήρεια στα δυο νησιά νότια της Κρήτης, το Κουφονήσι Λασιθίου και τη Χρυσή ή Γαϊδουρονήσι, με την απαίτηση μετακίνησης προς βορρά και εις βάρος της Ελλάδας της γραμμής οριοθέτησης. Μειώνοντας δηλαδή τα ελληνικά σύνορα.

Οφείλουμε ωστόσο να τονίσουμε ότι η Αίγυπτος συμφώνησε καταρχήν (στη συνάντηση εμπειρογνωμόνων του 2012 στο Κάιρο) στον «σεβασμό της μέσης γραμμής ως προσωρινού θαλάσσιου ορίου, ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης», κάτι που θεσμοθετήθηκε με την «τροπολογία Μανιάτη».

Πάντως η Αίγυπτος συμφώνησε καταρχήν (στη συνάντηση εμπειρογνωμόνων του 2012 στο Κάιρο) στον «σεβασμό της μέσης γραμμής ως προσωρινού θαλάσσιου ορίου, ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης», κάτι που θεσμοθετήθηκε με την «τροπολογία Μανιάτη».

Ο ρόλος της Τουρκίας και τα χαρισμένα km2

Η Ελλάδα τώρα πια αντιμετωπίζει ένα τεράστιο πρόβλημα. Η συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης με την πλήρη διαγραφή της επήρειας των ελληνικών νησιών και της Κύπρου χαρίζει.  Η  Αίγυπτος κερδίζει σχεδόν 19.000 km2 υφαλοκρηπίδας και η Λιβύη 39.000 km2. Προφανώς και είναι θεωρητική, καθώς δεν πρόκειται ούτε και σε ακραίο σενάριο να ισχύσει η πλήρης διαγραφή της επήρειας των νησιών. Δυστυχώς όμως καμιά (αιγυπτιακή ή λιβυκή) κυβέρνηση δεν μπορεί εύκολα να αγνοήσει τέτοιο κέρδος σε km2  και σίγουρα δεν θα θελήσει να βρεθεί εκτεθειμένη απέναντι στην αντιπολίτευσή της, ότι «ξεπουλάει κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας στην Ελλάδα».

Εδώ τίθεται το δίλημμα της εκάστοτε κυβέρνησης.

Μπορεί και νομιμοποιείται μια κυβέρνηση να θυσιάσει τμήμα της υφαλοκρηπίδας, που έστω και θεωρητικά ανήκει στην Ελλάδα με τυπική και απόλυτη εφαρμογή του δικαίου της Θάλασσας, προκειμένου να επιτύχει έναν συμβιβασμό με τη Λιβύη και κυρίως με την Αίγυπτο;

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *