fbpx

Τι είναι ο “Covid-19 μακράς διαρκείας” – Tρομακτικές επιπτώσεις για τους νέους

Τι είναι ο "Covid-19 μακράς διαρκείας" - Tρομακτικές επιπτώσεις για τους νέους

Πριν ασθενήσει με Covid-19, ο Μπρένταν Ντελάνι, 57χρονος πρόεδρος ιατρικής πληροφορικής και λήψης αποφάσεων στο Imperial College, μπορούσε να καλύπτει με το ποδήλατο απόσταση έως και 240 χιλιομέτρων ημερησίως. Ο Covid άλλαξε τα πράγματα, όχι όμως επειδή ο ίδιος πέρασε κάποιου είδους σοβαρή περίπτωση της νόσου.

Της Therese Raphael (Bloomberg)

Ο Delaney δεν αρρώστησε μάλιστα ποτέ “σοβαρά” από τον ιό. Όπως πολλοί υγιείς άνθρωποι, κατάλαβε ότι τα συμπτώματά του, ένας ήπιος πυρετός και ένας βήχας, θα περνούσαν αρκετά σύντομα. Αντ’ αυτού, αντιμετώπισε εξουθενωτικές μεταγενέστερες συνέπειες της νόσου, όπως κόπωση και δύσπνοια, φαινόμενο το οποίο πολλοί αποκαλούν πλέον “Long Covid”.

Επτά μήνες αργότερα, δεν έχει επιστρέψει ακόμη στη φυσιολογική του κατάσταση. Δεν μπορεί να φανταστεί καν να επιστρέφει στη σέλα ενός ποδηλάτου και αναφέρει ότι, εάν πιέσει τον εαυτό του πολύ σκληρά, καταλήγει στο κρεβάτι με πυρετό για αρκετές ημέρες. Θεωρεί τον εαυτό του τυχερό που μπορεί να εργαστεί. Πολλοί άλλοι πάσχοντες από Long Covid δεν τα καταφέρνουν.

Ο Long Covid δεν βρίσκεται ακόμη στα κρατικά “ραντάρ”

Καθώς ένα δεύτερο κύμα λοιμώξεων διευρύνεται, άμεση συνεπαγωγή είναι ότι ο αριθμός των περιπτώσεων Long Covid θα αυξηθεί επίσης. Αν και αυτό έχει σαφέστατα συνέπειες για τη δημόσια υγεία και την οικονομία, δεν υπάρχει σχεδόν πουθενά στην ευρύτερη συζήτηση για τις δημόσιες πολιτικές έναντι του ιού.

Το αφήγημα σε αυτό το επίπεδο είναι επικεντρωμένο κατά βάση στην ελαχιστοποίηση των θανάτων και των νοσηλειών. Ωστόσο οι περισσότεροι ασθενείς με Long Covid δεν νοσηλεύτηκαν και δεν είχαν προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας.

Αυτό θα πρέπει λογικά να αποθαρρύνει την ιδέα της απαλλαγής από τους περιορισμούς και της επίτευξης “ανοσίας της αγέλης” μεταξύ των νέων, με ταυτόχρονη προστασία των ευάλωτων – μια προσέγγιση που έχει κερδίσει τελευταία περισσότερους οπαδούς λόγω της κόπωσης των ανθρώπων από τα μέτρα περιορισμού. Το να ακολουθούσαμε μια τέτοια “γραμμή” θα είχε πολύ βαρύτερο τίμημα απ’ όσο ίσως πολλοί συνειδητοποιούν.

“Πρέπει να ελέγξουμε αυτόν τον ιό όχι λόγω του κινδύνου η γιαγιά να τον κολλήσει και να πεθάνει ή ο θείος να καταλήξει στη ΜΕΘ, αλλά επειδή αθλητικοί, υγιείς άνθρωποι χωρίς υποκείνενα νοσήματα, νέοι σε ηλικία, μπορεί να δουν τη ζωή τους να καταστρέφεται”, σημειώνει ο Delaney, μέσω τηλεδιάσκεψης στο Zoom.

Η αδυναμία ιατρικής αντιμετώπισης

Γνωρίζουμε από την εμπειρία με άλλους ιούς – από το ξέσπασμα του SARS το 2003 έως τον Έμπολα, τον MERS και τον αδενικό πυρετό – λοιμώδη μονοπυρήνωση (που προκαλείται από τον ιό Epstein-Barr) – ότι οι επιπτώσεις μπορεί να είναι μακροχρόνιες.

Παρόμοια είναι η κατάσταση και με τον σημερινό κορονοϊό. Μελέτες, συμπεριλαμβανομένης μιας νέας μεγάλης έκθεσης από το βρετανικό Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας για την Υγεία, υποδηλώνουν ότι ένας σημαντικός αριθμός ασθενών με Covid-19 θα έχουν συμπτώματα που θα επιμένουν για καιρό και μπορούν να επηρεάσουν διαφορετικά όργανα και συστήματα, ακόμη και να αποκτούν αυξητική τάση σε ένα πεδίο και μετά να μετακινούνται σε άλλο.

Η συμβατική ιατρική, ωστόσο, δεν έχει καλό ιστορικό σχετικά με την ανταπόκριση σε καταστάσεις όπου η αιτία δεν μπορεί εύκολα να απομονωθεί, όπως συμβαίνει με τον Long Covid.

Για χρόνια, οι πάσχοντες από σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, ασθένεια Lyme, ενδομητρίωση και άλλες παρόμοιες ασθένειες έχουν δώσει συχνά μοναχικές μάχες για αναγνώριση και ιατρική περίθαλψη. Τα πιο συχνά αναφερόμενα συμπτώματα του Long Covid ακούγονται σαν να μπορούσαν να είναι απότοκα δεκάδων άλλων ασθενειών: ακραία κόπωση, δύσπνοια, καρδιακή αρρυθμία, γαστρεντερικά προβλήματα, πόνος στις αρθρώσεις και προβλήματα με τη μνήμη και την εστίαση.

Μια διακομματική κοινοβουλευτική ομάδα στο Ηνωμένο Βασίλειο εντόπισε 16 κοινά συμπτώματα, ωστόσο η πλήρης λίστα είναι πολύ μεγαλύτερη. Σε πολλές περιπτώσεις, οι πάσχοντες δεν είχαν κάνει ποτέ τεστ Covid (αρχικά δεν ήταν ευρέως διαθέσιμα), ενώ οι εξετάσεις αίματος και οι σαρώσεις δεν αποκαλύπτουν σημαντικές ανωμαλίες.

Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν πλέον πάρα πολλές περιπτώσεις όπως εκείνη του Delaney για να αγνοηθούν κι έτσι η αναγνώριση και η προσοχή των μέσων ενημέρωσης έρχονται γρηγορότερα απ’ ό,τι σε άλλες περιπτώσεις. Το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται στην πρωτοπορία σε ορισμένους τομείς.

Ο υπουργός Υγείας Matt Hancock, ένας λεπτός 42χρονος άνδρας που νόσησε από Covid-19 τον Μάρτιο και ανάρρωσε γρήγορα, μίλησε δημόσια για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις. Η Εθνική Υπηρεσία Υγείας του Η.Β. δημιούργησε έναν ιστότοπο υποστήριξης και διέθεσε 10 εκατομμύρια λίρες (13 εκατομμύρια δολάρια) προκειμένου να δημιουργήσει ένα δίκτυο κλινικών Long Covid στην Αγγλία.

Ένας επίσημος ορισμός, ο οποίος αναμένεται αυτόν τον μήνα από το Εθνικό Ινστιτούτο Βέλτιστης Υγείας και  Φροντίδας (NICE), το οποίο καθορίζει τα υγειονομικά πρωτόκολλα στη Βρετανία, θα δώσει μια καλύτερη ένδειξη για το πόσο σοβαρά λαμβάνεται η κατάσταση.

Ακόμη κι έτσι, ωστόσο, τα υπάρχοντα μέτρα στο Ηνωμένο Βασίλειο θα είναι “σταγόνα στον ωκεανό” εάν ο ιός συνεχίσει να εξαπλώνεται και οι περιπτώσεις Long Covid αυξάνονται σταθερά.

Η καταγραφή ακριβών αριθμών δεν είναι εύκολη, ωστόσο ένας στους 10 χρήστες της εφαρμογής Covid Symptom Study, που χρησιμοποιείται από περισσότερους από 4,3 εκατομμύρια συμμετέχοντες στο Ηνωμένο Βασίλειο, ανέφερε ότι τα συμπτώματα επιμένουν για περισσότερες από τρεις εβδομάδες μετά τη μόλυνση.

Περίπου 60.000 άνθρωποι ανέφεραν συμπτώματα που διήρκεσαν περισσότερο από τρεις μήνες. Ο Delaney αναφέρει ότι αυτό μπορεί να αποτελεί υποεκτίμηση, δεδομένου ότι τα συστήματα εντοπισμού συμπτωμάτων χρησιμοποιούνται σε μεγάλο βαθμό κατά τη διάρκεια του οξέος σταδίου της νόσησης από τον ιό.

Το ευρύτερο ανθρωπιστικό, αλλά και οικονομικό κόστος

Αυτό δημιουργεί ήδη προβλήματα για τους επαγγελματίες του κλάδου της υγείας. Οι ελλείψεις προσωπικού προστατευτικού εξοπλισμού και η ανεπαρκής καθοδήγηση στις αρχές της πανδημίας έθεταν το ιατρικό προσωπικό σε μεγαλύτερο κίνδυνο να προσβληθεί από τον ιό.

Όταν ο Βρετανικός Ιατρικός Σύλλογος ρώτησε 5.650 γιατρούς σχετικά την εμπειρία τους, σχεδόν το 30% εκείνων που νόσησαν από Covid ανέφεραν ότι η σωματική κόπωση και η δύσπνοια παρέμειναν και μετά την περίοδο που νοσούσαν.

Το 18% περιέγραψε κάποιο είδος γνωστικής εξασθένησης. Περίπου το ένα πέμπτο είχε λάβει άδεια προκειμένου να αντιμετωπίσει τα συμπτώματα. Ο Delaney τονίζει ότι γνωρίζει δύο γιατρούς με συμπτώματα Long Covid που έχασαν τη δουλειά τους επειδή δεν μπόρεσαν να επιστρέψουν στην εργασία τους σε πλήρες ωράριο. (Στη Γαλλία, ένα πρόσφατο διάταγμα περιορίζει τον ορισμό της αναπηρίας εργαζομένων στον τομέα της υγείας σε εκείνους που χρειάζονται οξυγόνο κατά τη θεραπεία του ιού).

Τα αυξανόμενα ποσοστά μόλυνσης έχουν οδηγήσει σε έντονες συζητήσεις αναφορικά με το σχετικό κόστος, τα οφέλη και τις ηθικές παραμέτρους των διαφόρων μέτρων lockdown.

O Long Covid μπορεί να διαφοροποιήσει αυτούς τους υπολογισμούς περαιτέρω, ανάλογα με τον αντίκτυπο στο εισόδημα και την παραγωγικότητα των νοικοκυριών. Μια μελέτη στις ΗΠΑ το 2004, χρησιμοποιώντας μια μέθοδο ανάλυση κόστους-ασθένειας για την εκτίμηση της επίδρασης του συνδρόμου χρόνιας κόπωσης (η οποία έχει παρόμοια συμπτώματα με τον Long Covid), κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πιθανώς να οδήγησε σε μείωση της ετήσιας παραγωγικότητας των νοικοκυριών κατά 37% και μείωση της παραγωγικότητας του εργατικού δυναμικού κατά 54% μεταξύ των ασθενών, με συνολική απώλεια αξίας 9,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως.

Το πώς συσσωρεύεται το κόστος του Long Covid θα εξαρτηθεί από διάφορα πράγματα, όπως ο επιπολασμός, η διάρκεια των συμπτωμάτων και ο βαθμός ανικανότητας που αφήνει πίσω του.

Φαίνεται ότι τα συμπτώματα υποχωρούν σιγά-σιγά, με την πάροδο του χρόνου, αν και είναι πολύ νωρίς για έναν απολογισμό των μακροπρόθεσμων επιδράσεων, όπως η ίνωση των πνευμόνων ή το μειωμένης αποτελεσματικότητας ανοσοποιητικό σύστημα.

Αν και απαιτείται περισσότερη έρευνα, η υπάρχουσα εικόνα χτυπά “καμπανάκι” ενάντια στην άποψη η οποία χωρίζει τον πληθυσμό σε “καθαρές” κατηγορίες υψηλού και χαμηλού κινδύνου. “Ανεξάρτητα από το αν νομίζετε ότι διατρέχετε τον κίνδυνο εισαγωγής σε ΜΕΘ ή όχι, ο καθένας διατρέχει τον κίνδυνο του Long Covid”, λέει ο Delaney.

Πρόκειται αναμφισβήτητα για μια σκέψη που γεννά απογοήτευση, μπορεί ωστόσο τουλάχιστον να ενθαρρύνει λίγο περισσότερο την αλληλεγγύη, καθώς καταλαβαίνουμε πώς μπορούμε να ελέγξουμε αποτελεσματικότερα ένα δεύτερο κύμα της πανδημίας.

Παραθέτουμε το αρχικό, αγγλικό κείμενο από τον Bloomberg

Before he had Covid-19, Brendan Delaney, the 57-year-old chair of medical informatics and decision making at Imperial College, could cycle 150 miles in a day. Covid changed that, but not because he had a severe case of the disease.

Delaney never got seriously ill from the virus. Like many healthy people, he figured his symptoms, a mild fever and a cough, would pass soon enough. Instead, he experienced debilitating aftereffects, such as fatigue and breathlessness, which many are now calling long Covid. Seven months later, he is still not back to normal. He can’t imagine getting back on a bike and says that if he pushes himself too hard, he ends up in bed with a fever for a couple of days. He considers himself lucky that he’s able to work. Many other long Covid sufferers cannot.

As a second wave of infections grows, so it follows that the number of long Covid cases is bound to increase. Although this clearly has implications for public health and the economy, it has been almost nowhere in the broader policy debate.

That narrative has focused largely on minimizing deaths and hospitalizations. But most long Covid patients weren’t hospitalized and didn’t have pre-existing conditions. This should throw some cold water on the idea of dispensing with restrictions and allowing immunity to build up among the young while shielding the vulnerable — an approach that won more adherents as lockdown fatigue set in. Going in this direction would be far more costly than many perhaps realize.

“We need to control this virus not because of the risk that Granny may catch it and die, or your uncle may end up in ICU, but because fit, healthy people without any comorbid conditions who are young can end up having their lives wrecked,” Delaney said during a conversation over Zoom.

We know from experience with other viruses — from the 2003 SARS outbreak to Ebola, MERS and glandular fever (caused by the Epstein-Barr virus) — that effects can be long-lasting. It’s similar with today’s coronavirus. Studies, including a new major report from the National Institute for Health Research, suggest a significant number of Covid-19 patients will have symptoms that linger and can affect different organs and systems, even rising in one area and then another.

Conventional medicine, however, doesn’t have a good record on responding to conditions where the cause can’t easily be isolated, which is the case with long Covid. For years, sufferers of chronic fatigue syndrome, Lyme disease, endometriosis and other conditions often fought lonely battles for recognition and medical care. The most reported symptoms of long Covid sound like they could be any number of illnesses: extreme fatigue, breathlessness, heart palpitations, gastrointestinal problems, joint pain and problems with memory and focus. A cross-party U.K. parliamentary group identified 16 common symptoms, but the full list is much longer. In many cases, sufferers never had a Covid test (they weren’t widely available) and blood tests and scans don’t reveal any major abnormalities.

The good news is that there are too many cases like Delaney’s to ignore, and so recognition and media attention is coming faster than it has in other cases. The U.K. is ahead in some ways. Health Secretary Matt Hancock, a slim 42-year-old who had Covid-19 back in March and recovered quickly, has spoken publicly about the long-term effects. The National Health Service created a support website and put aside 10 million pounds ($13 million) to set up a network of long Covid clinics in England. An official definition, expected this month from Britain’s standards-setting National Institute for Health and Care Excellence, will give a better indication on how seriously the condition is being taken.

Even so, existing U.K. measures will be small beer if the virus continues to spread and long Covid cases mount. Nailing down exact numbers isn’t easy, but 1 in 10 users of the Covid Symptom Study app, used by more than 4.3 million U.K. participants, reported symptoms persisting for more than three weeks after infection. Some 60,000 reported symptoms that lasted more than three months. Delaney says this may be an underestimation since symptom trackers are used largely during the acute stage of the virus.

This is already posing problems for health professionals. Shortages of personal protective equipment and inadequate guidance early in the pandemic put medical staff at greater risk of contracting the virus. When the British Medical Association asked 5,650 doctors about their experience, almost 30% of those who’d had Covid were left with physical fatigue and shortness of breath; 18% described some kind of cognitive impairment. About a fifth had taken sick leave to deal with the symptoms. Delaney says he knows of two doctors with long Covid symptoms who lost their jobs because they were unable to return to full-time work. (In France, a recent decree limits disability claims by health-care workers to those who required oxygen to treat the virus.)

Increasing infection rates have ushered in fierce debates over the relative costs, benefits and ethical considerations of various lockdown measures. Long Covid may alter that calculus further, depending on the impact on household income and productivity. A 2004 U.S. study using cost-of-illness analysis to estimate the impact of chronic fatigue syndrome (which has similar symptoms to long Covid) concluded that it probably led to a 37% decline in annual household productivity and a 54% reduction in labor force productivity among sufferers, with a total annual lost value of $9.1 billion a year.

How the long Covid costs stack up will depend on various things including prevalence, duration of symptoms and the degree of incapacity. It does seem that symptoms slowly get better over time, though it’s too early for a tally of long-term effects such as fibrosis of the lungs or compromised immune systems. Although more research is needed, the existing picture warns against a view that divides the population into neat high- and low-risk categories. “Whether or not you think you are at risk of ICU admissions, anyone can be at risk of long Covid,” Delaney says.

That’s a sobering thought, but it may at least encourage a little more solidarity as we figure out how best to control a second pandemic wave.

This column does not necessarily reflect the opinion of the editorial board or Bloomberg LP and its owners.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

shares