Ο Putin διόρισε τον εαυτό του Πρόεδρο… δια βίου (;)

Ο Vladimir Putin φαίνεται να έχει ξεκινήσει τη διαδικασία παράδοσης του Κρεμλίνου σε διάδοχο, μετά από 20 χρόνια διακυβέρνησης. Το ρωσικό σύνταγμα, απαγορεύει σε προέδρους να υπηρετούν περισσότερες από δύο θητείες. Αυτό σημαίνει πως ο Putin πρέπει να αποχωρήσει μέχρι το τέλος της τρέχουσας θητείας, το 2024.

Στην ομιλία του προς το έθνος την προηγούμενη εβδομάδα, ο Putin περιέγραψε αρκετές αλλαγές στο σύνταγμα. Aυτές πρότεινε να τεθούν σε δημοψήφισμα από τον ρωσικό λαό.

Αυτές οι αλλαγές είναι:

-να επιτραπεί στο κοινοβούλιο να διορίζει κυβερνητικούς υπουργούς, συμπεριλαμβανομένου και του πρωθυπουργού (αυτή τη στιγμή επιλέγονται από τον πρόεδρο και εκλέγονται από τη βουλή)

-να αλλάξει το σύνταγμα και να απαγορεύσει στους προέδρους να κάνουν περισσότερες από δύο θητείες συνολικά, όχι απλώς δύο συνεχόμενες

-να δώσει μεγαλύτερες εξουσίες στο Κρατικό Συμβούλιο. Αυτή τη στιγμή είναι ένα σχετικά χαμηλού προφίλ συμβουλευτικό σώμα. Σκοπός να ενισχύσει τον ρόλο του

-να εισαχθούν πρόσθετοι περιορισμοί στο ποιος μπορεί να είναι υποψήφιος για πρόεδρος, να αποτρέπεται οποιοσδήποτε δεν έχει ζήσει στη Ρωσία τα τελευταία 25 χρόνια ή όποιος είχε ποτέ ξένο διαβατήριο ή άδεια διαμονής

-να δοθεί στο ρωσικό σύνταγμα προτεραιότητα έναντι του διεθνούς δικαίου.

H παραίτηση της κυβέρνησης

Αμέσως μόλις ο Putin ανακοίνωσε αυτές τις προτάσεις, η κυβέρνηση παραιτήθηκε, προφανώς για να αρχίσει o Putin να εφαρμόζει τα σχέδιά του. Ο πρόεδρος αμέσως διόρισε τον πρωθυπουργό Dmitry Medvedev ως αντιπρόεδρο του Συμβουλίου Ασφαλείας, κίνηση που δίχασε τους αναλυτές.

Η Tatiana Stanovaya, μόνιμη μελετητής στο Carnegie Moscow Center, δήλωσε πως ο Putin ξεφορτώθηκε τον παλαιό του σύμμαχο Medvedev, ο οποίος είναι ελάχιστα δημοφιλής στους ψηφοφόρους. Άλλοι, όπως ο διευθυντής του Carnegie Moscow, Dmitri Trenin, δήλωσε πως ο νέος ρόλος σημαίνει πως ο μακροχρόνιος πρωθυπουργός είναι de facto δεύτερος τη τάξει. Θυμίζει πως ο Putin είναι επικεφαλής του Συμβουλίου Ασφαλείας και δεν έχει αποκλείσει την επιστροφή του Medvedev στην προεδρία. Προηγουμένως κρατούσε το φρούριο για τον Putin στο διάστημα 2008-2012 για να δώσει τη δυνατότητα στον τελευταίο να μείνει εντός του συνταγματικού ορίου για τις συνεχόμενες θητείες.

Γιατί το κάνει αυτό ο Putin, και γιατί τώρα;

Αν και η τωρινή θητεία του Putin θα συνεχιστεί για τα επόμενα τέσσερα χρόνια, η αβεβαιότητα για το τι θα συμβεί το 2024 είχε προκαλέσει ανησυχία στη ρωσική ελίτ για κάποιο διάστημα. Οι μεταρρυθμίσεις στόχο έχουν να δώσουν την ικανότητα στον Putin να διατηρήσει την επιρροή στο πολιτικό σύστημα όταν δεν θα είναι πλέον πρόεδρος. Έτσι διασφαλίζει την πολιτική σταθερότητα και προστατεύει την κληρονομιά του από το να ανατραπεί από τον διάδοχό του.

Οι περισσότερες από τις μεταρρυθμίσεις θα αφαιρούν την εξουσία από την προεδρία και θα την αναδιανέμουν στον πρωθυπουργό και στη βουλή, διασφαλίζοντας ότι κανένας μελλοντικός πρόεδρος δεν θα συγκεντρώσει τόση εξουσία όση ο ίδιος. Η Ρωσία ωστόσο θα παραμείνει μια ισχυρή προεδρική δημοκρατία. Όπως έχουν τα πράγματα, κανένα κοινοβούλιο δεν είναι πιθανό να λάβει αποφάσεις για διορισμούς υπουργών ενάντια στις επιθυμίες του προέδρου. Ο ίδιος ο Putin ίσως αναλάβει ρόλο στο προσφάτως ενισχυμένο Κρατικό Συμβούλιο, επιτρέποντας του να διατηρήσει εξουσία και επιρροή.

Τέλος εποχής;

Ο Putin έχει ολοκληρώσει συνολικά τέσσερις θητείες ο ίδιος, αλλά τώρα παρουσιάζεται ότι επρόκειτο για δύσκολους καιρούς μετά από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και τη δεκαετία του 1990. Περίοδοι που απαιτούσαν μέτρα έκτακτης ανάγκης. Υπονοείται πως εκείνες οι εποχές έχουν τώρα τελειώσει, δήλωσε ο Alexander Baunov, ανώτερος συνεργάτης στο Carnegie Moscow Center.

Εξαιρώντας τους ανθρώπους που έζησαν στο εξωτερικό, από το να είναι υποψήφιοι για την προεδρία, θα εξαλείψει το κύριο πρόσωπο της αντιπολίτευσης της Ρωσίας, τον Alexei Navalny, ο οποίος σπούδασε στις ΗΠΑ. Θα απέκλεισε επίσης άλλους δυσαρεστημένους Ρώσους που έχουν μετακομίσει στο εξωτερικό.

Οι πιο σοβαρές συνέπειες θα μπορούσαν να προκύψουν από την κίνηση να βάλει το ρωσικό δίκαιο πάνω από το διεθνές. Αυτό υποστηρίζει ο Andrei Kolesnikov, πρόεδρος του Προγράμματος της Εγχώριας Πολιτικής και Πολιτικών Ιδρυμάτων της Ρωσίας, στο Carnegie Moscow Center. Η Ρωσία ήδη αγνοεί τις αποφάσεις του ευρωπαϊκού δικαστηρίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων που την διατάσσουν να καταβάλει αποζημιώσεις. Σίγουρα αυτό θα έβαζε επισήμως τέλος σε οποιαδήποτε βοήθεια από το εξωτερικό για τα θύματα του διεφθαρμένου ρωσικού νομικού συστήματος.

Επομένως, ο Putin θα είναι δια βίου πρόεδρος;

Ορισμένοι αναλυτές πίστευαν ότι ο Putin θα άλλαζε το σύνταγμα για να του επιτραπεί να παραμείνει πρόεδρος. Ο Putin κατέστησε σαφές ότι θα υπάρξει νέος πρόεδρος το 2024.

Η μετακίνηση του σε μια νέα θέση διατηρώντας παράλληλα σημαντική επιρροή, μοιάζει με τον ελιγμό που παρατηρήθηκε πέρυσι στο Καζακστάν, όπου ο Nursultan Nazarbayev παραιτήθηκε από την προεδρία σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά, για να γίνει επικεφαλής του Συμβουλίου Ασφαλείας, έχοντας προηγουμένως ενισχύσει την εξουσία τού εν λόγω οργανισμού πιο πριν. Από τη στιγμή που οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις του Putin θα αύξαναν τις εξουσίες του πρωθυπουργού, ορισμένοι αναλυτές δηλώνουν επίσης ότι ο Putin θα μπορούσε να αναλάβει αυτόν τον ρόλο.

Αξίζει να διαβάσετε ανάλυση το άρθρο μας με τίτλο Understanding Putin’s Moves to Keep His Hold on Power

Ποιες είναι οι επιπτώσεις για τη Δύση;

Εάν οι ηγέτες στη Δύση ήλπιζαν ότι το 2024 θα έφερνε μια αλλαγή στην πολιτική της Ρωσίας, μάλλον διαψεύδονται. Βραχυπρόθεσμα δεν θα υπάρξει καμία απολύτως αλλαγή, δηλώνει ο Kolesnikov. Μπορεί να υπάρξει ένα διαφορετικό πρόσωπο επικεφαλής σίγουρα. Με τον Putin πάντως να παραμένει στο παρασκήνιο, ο διάδοχός του είναι απίθανο να υιοθετήσει μια πολύ διαφορετική προσέγγιση.

Υπάρχει τίποτα που θα σταθεί εμπόδιο στον Putin;

Οι προτάσεις του Putin πιθανότατα θα εγκριθούν, εάν τεθούν σε δημοψήφισμα, καθώς τα ποσοστά δημοτικότητας του προέδρου είναι σταθερά υψηλά. Ούτε επίσης αντιμετωπίζει κάποια αντίσταση από οποιονδήποτε πολιτικό θεσμό της χώρας. Οι θεσμικές αλλαγές δεν θα αντιμετωπίσουν κανένα σοβαρό εμπόδιο σε ένα απολυταρχικό καθεστώς όπως η Ρωσία, εκτιμά ο Kolesnikov.

Των Dmitri Trenin, Alexander Baunov, Andrei Kolesnikov, Tatiana Stanovaya

Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: carnegie

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *